Сценарий на никах на татарском языке современные

Туй сценарийлары

Туй сценарийлары

Сценарий молодёжной свадьбы на татарском языке

«Яшьләр мәҗелесе” Туй сценарие

Алдагы сценарийны без яшьләр дә, шулай ук урта яшьтәгеләр һәм өлешчә өлкәннәр дә катнаша торган туй мәҗлесләренә исәпләп төзегән булсак (хәзер шундый катнаш туйлар күбрәк үткәрелә), монысын яшьләр мәҗлесенә багышлыйбыз. Ике яктан да гаилә коручыларның әти-әниләре, туган-тумачалары һәм дәрәҗәле танышлары катнашканлыктан, беренче очракта мәҗлесләрнең, артык иркенәеп китмичә һәм юморга хилафлык китермичә, билгеле бер кысаларда үтүе характерлы. Яшьләр мәҗлесендә исә берничә тәнәфес ясау исәбенә уеннарны да, җыр-биюләр һәм танцыларны да бермә-бер диярлек арттырып була. Шулай ук озын-озын шигъри текстларны да мондый компания җиңелрәк кабул итә. Менә шушы үзенчәлекләр яшьләр мәҗлесенең йөзен билгели дә инде. Читать далее

Сценарий на свадьбу на татарском языке

Котлы булсын туегыз! Туй сценарие

Туй узасы залда “Туйга рәхим итегез!”, “Туй көне – тормыш башы” дигән язмалар эленә. Салмак кына көй уйный. Шулчак алып баручы сәхнәгә, халык янына чыга. Кунаклар табында утыралар.

Тамада:

Тормыш итү – диңгез кичү, диләр,

Ә тормышлар тормый дулкынсыз.

Тормыш дулкыннарын басар өчен,

Яшәп булмый сөю, ялкынсыз. Читать далее

Сценарий Свадьбы на татарском языке

Туй сценарие

Беренче өлеш.

Тамада:

Хөрмәтле туганнар! Кодалар-кодачалар, дуслар-иптәшләр! Бүген без барыбызгада якын булган Дамир белән Гөлсинәнең яшьлек туен үткәрергә җыелдык. Алар өчен сөйгән ярлары белән кавышу – олы куаныч, зур шатлык дип уйлыйбыз.Без моны ЗАГСта күреп ышандык. Алар бер-берсенә тугрылыклы ир белән хатын булырга вәгъдә биреп, газиз имзаларын куйдылар. Хәзер без аларны законлы ир һәм хатын дип танырга мәҗбүр һәм барыбыз исеменнән дә яңа тормышка аяк басулары белән чын күңелдән котлыйбыз, аларга бәхетле озын гомер, саулык-сәләмәтлек, игелекле балалар үстереүләрен телибез. Читать далее

Туй мәҗлесе “Мәхәббәт корабында”

Сценарий свадьбы на татарском языке

Туйга сценарий “Мәхәббәт корабында”

Беренче табын. Закускалардан авыз итү.

Тамада:

Тормыш итү – диңгез кичү, диләр. Ә тормышлар дулкыннарсыз булмый инде ул. Гаиләне шушы дулкыннардан саклап калса, бары тик чын МӘХӘББӘТ, СӨЮ генә саклап кала ала. Кадерле кунаклар, дуслар һәм туганнар, без бүген “Мәхәббәт корабында” олы юлга, _________________(фәләновларны) тормыш дигән сәяхәткә озатырга дип җыелдык. Ай-һай авыр да, катлаулы да, шул ук вакыт та мавыктыргыч та, ләззәтле дә бу сәяхәт. Тормыш итүне сәяхәт итү димичә ни диясең тагын. Әйдәгез әле, бүгенге көнне онытылмаслык итеп, кызыклы үткәрик. Мәхәббәт корабына, аның хуҗаларын, кияү белән кәләшне көчле алкышлар белән каршы алыйк. Рәхим итегез!

(Кунакларның алкышлары астында залга кәләш белән кияү керә).

Хөрмәтле _________________________________________________! Читать далее

Сценарий татарского никаха

Уделить особое внимание традициям — одна из главных составляющих счастливого брака. Несмотря на то, что каждая религия имеет свои определенные правила и обряды, присмотревшись поближе, можно найти некоторые сходства между собой. Допустим, такой христианский обычай, как церковное венчание, у татар называется никах, который по желанию может проводиться в мечети или в доме родителей будущей жены. Брак с помощью никах заключается согласно Шариату, то есть с соблюдением всех религиозных, правовых и моральных норм, которым должен следовать каждый мусульманин, от своего рождения и до самой смерти.

В чем же отличие никаха от татарской свадьбы?

Как правило, церемонию никах проводят в мечети в молельном зале, соблюдая все условия никаха, но бывают и чтение никах в кафе, ресторане или же дома у невесты с приглашением хазрата на церемонию.

Основные отличия:

— после прочтения хазрат вручает молодым Свидетельство о никах;

— отсутсвие алкоголя весь день, в том числе и на праздничных столах;

— приглашают как правило самых близких родственников. Таких людей, как друзья со школы или со двора уже не приглашают, либо делают как исключение, исходя из того, что свадебного отдельного дня у них проводить не планируется;

— как правило, на никахе принято одевать невестам платье с длинным рукавом, платок на голову, женихам тюбетей;

— гости со стороны жениха приносят гусей, чак-чак (все должно быть парно);

— есть еще одна традиция, один из гостей открывает чак-чак из упаковки, носит по всем гостям и угощает, каждый гость, в свою же очередь, должен говорить красивые слова в адрес молодых и съедать кусочек;

— знакомство гостей, к примеру, один из родителей жениха, должен представить гостей противоположной стороне гостям со стороны невесты. Далее один и родителей невесты так же представляет своих гостей. Тем самым идет некое знакомство и понимание того, кто кем является. Чаще всего говорят имя гостя с кем он пришел, кем он является и откуда приехал, ну и можно добавить чем он занимается.

Многие мусульманские народы в Москве, включая татар, зачастую проводят только никах и небольшое свадебное застолье, роспись в ЗАГСе и собственно свадьба проводится уже по месту прописки в своей стране поздее, с гораздо большим количеством гостей. Никах и свадьбу иногда совмещают прямо в московском ресторане, быстро меняя антураж застолья и переодеваясь после завершения обряда муллой. Мулла зачастую так и остаётся гостем на свадьбе, проводимой уже по мирским традициям.

Татар туй

Отличительными моментами являются:

— выкуп невесты;

— роспись в ЗАГСе или же выездная регистрация и получение Свидетельства о заключении брака;

— свадебное платье уже может быть с кружевами, вырезами, к примеру на спине, без платка на голове, жениху уже не обязательно надевать тюбетей;

— на таких свадьбах присутствует уже алкоголь (но не всегда);

— на татар туй уже приглашают всех и друзей, близких и дальних родственников. В общем, кого посчитают нужным;

— на банкете можно и музыку громко включать и шоу артистов приглашать;

— принято бросать букет невесты для невесты и подвязку бросать для жениха;

— присутствие свадебного торта;

— принято так же зажигать семейный очаг;

— на свадьбе гостей больше, чем на никахе, поэтому составляют список гостей и передают его ведущему, ведущий (тамада) уже сам оглашает прибывших гостей на праздник, это ускоряет знакомство гостей.

Разница проведения никах в мечети, кафе или дома

В идеале, лучше делать в самой мечети, т.к. тут можно и нарядиться, завязать платок невесте и гостям, сделать фотосессию; хазрат всегда находится в мечети, ждать его приезда не понадобиться; провести церемонию чтения никах и устроить праздничное застолье, и гостей не надо далеко возить из мечети в ресторан. Все в одном месте. Так же не надо будет самим готовить, в мечети вы будете уверены, что блюда халяль, ведь для многих религиозных гостей это очень важно. Поэтому это будет комфортно для многих, и посуду мыть не надо потом. Что правда, то правда!

Если же делать в кафе, тут уже надо будет заниматься перевозкой гостей, некоторые гости приезжие и не ориентируются в городе, как правило, начинается путаница и гости теряются в городе, из-за таких задержек ведущий может начать позже, в то время, как остальные гости голодные сидят за столами и ждут потерявшихся гостей.

Конечно же, это дело каждого, но я напишу как я вижу праздник никах дома. Как правило, в домах или квартирах не достаточно места, а гостей бывает немало, поэтому все сидят впритирку друг к другу, дышать становиться трудно, ходить и фотографировать тоже не удобно, либо нет места, либо темные комнаты. Делать никах в доме невесты — это, конечно же, традиция, не спорю. Но жизнь не стоит на месте и методы проведения совершенствуются и надо принимать эти новшества и не бояться делать никах вне дома. Так же в доме, скорее всего, не получится пригласить тамаду, нет места для диджея, такой формат уже не смотрится «классно». Не спорю, в деревнях принято делать дома, там и возможности нет в кафе собираться и в деревнях больше придерживаются такой традиции! В городе же все иначе, намного проще пригласить всех гостей в мечеть или ресторан. Я никому ничего не навязываю, но с точки зрения фотографии, проведение никах в квартире или в доме- не самый лучший вариант.

Тюбетей и платок родителям

Сложилась такая традиция, что, когда молодожены дарят в память тюбетей папе и платок маме каждой из сторон, с головы папы снимается тюбетей и одевается подаренная новая. А маме, в свою очередь, накидывается на плечи новый платок; так же можно подарить подарки дедушкам и бабушкам, если они присутствуют на празднике. Если позволяют финансовые возможности, так же нужно подарить всем членам семьи (братьям и сестрам и т. д.) приятные сюрпризы. Конечно же, лучше заранее договориться, кто и что будет дарить будет близким, чтобы не выглядеть и не чувствовать себя не удобно перед гостями, например, если Вам подарят подарок, а вы даже и не знали что надо было дарить. Поэтому идеально согласовать такие нюансы заранее, бывает и такое, что кто-то из родителей исповедует другую религию, и будет не уместно дарить определенный подарок.
Как называть родителей после свадьбы

После того, как хазрат почитает никах, молодожены морально должны быть готовы к вопросу от хазрата, он, в свою очередь, спросит у невесты, потом у жениха:
— как она будет называть родителей жениха теперь?

она должна ответить:
— эти, эни

жених в свою очередь должен называть родителей невесты:
— эти, эни или же эби, бабай
чак-чак, гуси на никах, стол на никах, праздничный стол
Торжественный показ гусей, чак-чак, баурсак, мед, торты, пироги и т. д.

Есть такая давняя традиция демонстрировать гостям, что гости со стороны жениха приехали на никах не «с пустыми руками», а с угощениями: торжественно выносятся гостинцы на показ всем гостям, в некоторых районах еще и правильно считается проговаривать, кто именно привез тот или иной гостинец (потому что их обычно изготавливают собственноручно). В отдельных районах имеются свои индивидуальные традиции.

Подарки гостям от молодоженов

Молодые так же могут подготовить подарки и сувениры для своих гостей, это могут быть сладкие презенты в виде:
— маленькой баночки меда;
— небольшой кусочек шоколадки завернутой в упаковку, на которой изображены молодожены;
— конфеты-бонбоньерки;
— так же подарками бывают сувениры в виде небольших фото-магнитов, четки, полотенца.
ответное слово на никах, поздравление на никах, банкетный зал Ярдэм

Благодарственная речь или ответное слово молодоженов

В конце торжества ведущий передает слово молодоженам, которые встают со своих мест и по очереди благодарят, в первую очередь, своих родителей за воспитание, за любовь и ласку, за терпение и только после этого гостей по старшинству, либо можно обобщенно сказать всем: «спасибо что пришли на наш праздник» и т. п. Если есть желание, можете кого-то особенно выделить из гостей, которые к примеру прилетели из другой страны.

Никах советы. Частые ошибки в подготовке банкета.

1. До начала банкета, занести в зал чак-чак, гусей, соки и т. д. чтобы потом не нужно было бегать за всем этим. Если этого не сделать заранее, то и ведущий не сможет начать свою программу вовремя. Приходится всем ждать. Поэтому, все надо делать вовремя.
Дополнительно можно заранее принести одноразовую посуду, для того чтобы в конце мероприятия официанты смогли сложить гостинцы (кучтэнэч) для гостей и раздать их.

2. Когда заказываете торт, убедитесь в том, что его доставка будет своевременной. Бывает такое, что наступает время выносить торт и ведущий должен готовится продемонстрировать его гостям. Молодожены и/или официанты, должны разрезать его и раздать гостям, а торта еще нет, его не привезли.
Желательно чтобы его привезли хотя бы за 1 час до окончания застолья.

3. Не правильно составлен список гостей и передан ведущему. Либо кого-то не дописали, забыли, всякое бывает, либо написали лишних. Но когда тамада читает по списку и не упоминает кого-то, это выглядит так, как будто этого гостя не ждали и он сам пришел. Либо как будто его позвали в последний момент. Поэтому своевременно составляйте списки гостей и не заранее, а накануне передавайте тамаде.

4. Если у Вас кто-то из гостей или родители подготовили садака гостям, то не забудьте заранее передать эту информацию ведущему, потому что банкет закончится и потом будет неуместно. Как правило, в молельном зале (когда читают никах) не раздают садака, чаще всего это происходит в банкетном зале. Ведь перед раздачей садака необходимо почитать молитву, а для этого нужен хазрат или что бы кто-то из гостей почитал молитву.

5. Ошибкой является то, что на банкет не приглашают тамаду, Причин может быть несколько: либо финансы не позволяют, либо считают что он не нужен, «мы и сами посидим спокойно». Уверяю вас в обратном, как показывает практика, гости сидят как «на поминках», стесняются всех, стесняются быть активными и проявлять себя, потому что они даже не знают кто сидит напротив них. Не стоит экономить на ведущем, можно заказать хотя бы небольшую программу для того, чтобы на вашем празднике был именно праздник, а не молчание и поедание еды. Исключением является, когда гостей действительно 10−15 человек, к примеру. И то в этом случае тоже надо, чтобы кто-то из гостей или родителей взял инициативу на себя в роли ведущего, Если гостей 15 и выше, то стоит задуматься о ведущем.

6. Если у одной из сторон родители в разводе, предупредите обязательно об этом ведущего (тамаду). Ведь ведущий не зная этого, может сказать что-нибудь такое, что будет выглядеть смешно и неуместно по отношению к разведенным родителям. Ведь обращение к молодоженам фразой «проживите вместе так как прожили ваши родители» будет неуместна. Поэтому предупреждайте, чтобы в каких-то моментах не пришлось краснеть ни вашим родителям, ни гостям, ни вам, в первую очередь, и не ругать потом ведущего.

7. Советую молодоженам быть активными и веселыми, на ваш праздник приехали гости, кто-то возможно приехал издалека. Если же вы будете грустить, люди это прочувствуют и им будет скучно и неловко, не надо ругаться и выяснять что-то, отложите это на послебанкетный семейный период. Отдайтесь гостям, чтобы все прошло на позитиве. Если вы будете грустить и думать о проблемах, то ведущему будет тяжело поднять всем настроение. Будьте бодрее ребята, хе-хей!!!

8. В жизни бывает такое, что между какими-то родственниками есть «война» и между собой они не общаются — это тоже надо учитывать и предупреждать тамаду, чтобы, к примеру, их не вывести на один конкурс или не сажать рядом за один стол. Этого никто не будет оглашать вслух, зато обойти эту ситуацию получится.

9. На никахе лучше всего, чтобы родители сидели рядом с вами, это и для Вас психологическая поддержка (исключением может стать недопонимание с родителями, какой-то семейный конфликт) и фотографии получаются более теплые и семейные. На самой татарской свадьбе стол президиум обычно рассчитывается на двоих, поэтому лучше сидеть вдвоем и смотреть шоу- программу «на релаксе».

    Мы готовы сшить вам свадебное платье и платье
    для никаха.

    Выполняем заказы и для других регионов.

 

Сценарий татарской свадьбы

Марсель БАКИРОВ

Туйлар котлы булсын, нигез ныклы булсын!

Яшьләр колагына киңәш сүзе
һәм хитап

Аллаһе
Тәгалә дөньядагы бар җан ияләрен дә
парлы-парлы итеп яраткан. Чөнки тереклекнең тантана итү сере,
яшәешнең мәңге дәвам итү хикмәте
нәкъ менә парлы затларның үз
токым-нәселләрен өзмичә дәвам итүендә.
Кеше Сөю-Мәхәббәт дигән иң бөек
хискә сәләтле зат. Бу инде адәм баласы
үзенә пар сайлаганда, гаилә корганда җенси инстинктка
таянып түгел, шулай ук исәп-хисаптан гына чыгып та түгел,
ә гашыйк булып, ярату хисенә өстенлек биреп эш
итәргә тиеш дигән сүз.

Театр
гардеробтан башлана дигәндәй, гаилә тормышы да туйдан
башлана. Туй йолалары традицион милли гореф-гадәтләрдән
һәм традицион жанрлардан (җыр-шигырьләрдән,
теләк-алкышлардан) тора. Аларның байтак
өлеше, мәсәлән, кыз сорарга бару, килешү, никах
укыту, кияү каршылау, «ишек бавы» йоласы, бүләк бирешү,
кияү мунчасы, килен төшерү, су юлы күрсәтү,
туй күтәрешү кебек горефләр, заман рухына ярашып, бүген
дә дәвам итә һәм безнең йола
иҗатының милли рухын билгели. Әмма шул ук вакытта
хәзерге туйларда, үзара аралашу һәм стандартлашу
закончалыгына бәйле рәвештә, урыс һәм башка
халыклар йогынтысында барлыкка килгән яңа йолалар яки уеннар да
кулланыла.

Төп һәм иң җитди яңа йола
— рәсми рәвештә язылышу, ягъни никахны тантаналы шартларда
теркәү. Илебездәге бар халыкларның да уртак йоласына
әверелгән әлеге актка яшьләр җиңел
машиналарда, яки, ягына карап, җигүле атта киләләр.
Өсләрендә аларның кара костюм һәм ап-ак туй
күлмәге, кәләшнең башында элекке шәльяулыкны
алмаштырган ак бөркәнчек була. Язылышканда алар янә,
яңа гадәт буенча, бер-берләренә алтын балдак
кидерәләр — әлбәттә инде, парлашу һәм
сөю-тугрылык билгесе итеп. Янә килеп, туй
мәҗлесендә бүгенге мөселман яшьләрнең
— кияү белән кәләшнең катнашуы һәм
дә ирләр белән хатын-кызларның бер табында утыруы да —
хәзерге заман казанышлары.

Никах
туе һәркемнең тормышында бер генә
мәртәбә була. Бер яктан, ул кияү
белән кәләшнең кавышуын һәм мөстәкыйль
тормышка аяк басуларын тантаналы төстә бәйрәм итү
булса, икенче яктан, ул яшьләрнең традицион йолаларыбызны
үтәү аша үзләренең татарлыгын, милли
яшәешебезгә турылыклы булуларын раслау. Әлеге йолаларны
җиренә җиткереп үтәү һәм,
гомумән, туйны күңелле, гомердә истә калырлык
итеп үткәрү исә, табигый инде,
яшьләрнең үзләреннән һәм оештыручылардан
тора. Моның өчен, билгеле, барысын да алдан уйлап кую, иҗади
фантазиягә һәм кызыклы, бай эчтәлекле
тасвирлама-сценарийга таянып эш итү сорала.

Бәйрәм
тантаналарын махсус рәвештә сайлап куела торган тамада — табын
башлыгы да, шулай ук, ягына яки нинди мәҗлес булуына карап, ике
шаһит та алып бара ала.

Гөрләп үтсен туегыз!

Кыз сорарга бару

Элек
кыз янына башта махсус яучы (вариантлары: димче, башкода)
җибәрү, аның ата-анасының һәм
үзенең ризалыгын да күбрәк шуның аша белү
йоласы яшәп килгән булса, хәзерге вакытта бу гореф шактый үзгәрде.
Ник дигәндә, кызның
өйләнергә җыенган егеткә чыгарга риза
булуы-булмавы алдан ук инде билгеле була, шуңа күрә дә
аның ягын яучы ярдәмендә яулауның да, димләп
ризалаштыруның да кирәге калмый. Әмма кыз сорарга бару егет
ягы өчен барыбер зарури. Әлбәттә, кәләше
кияүгә чыгарга риза булган тәкъдирдә дә. Бу
асылда баласын кадерләп үстергән ата-анага чын егетләрчә
хөрмәт күрсәтү, аларның да ризалыгын
һәм алдан ук фатихаларын алу дигән сүз.

Хәзерге вакытта кыз сорарга күбрәк
егетнең әти-әнисе, йә булмаса якын агасы, яки
берничә туганы бара. Һәм еш кына аларга егет тә
иярә. Шулай ук кәләшенең кулын сорарга егет
кешенең үзе генә бару очраклары да күп бүген.
Баручылар (асылда алар, өлешчә булса да, кода вазифасын башкаралар)
үзләре белән элеккечә ипи-тоз алып кына
түгел, бал, май, чәкчәк яки бавырсак кебек
күчтәнәчләр белән баралар.

Хәл
ителәсе мәсьәләне уртага салып
сөйләшкәч һәм ризалык алынгач, шушы ук очрашу
вакытында еш кына кайчанрак никах укыту һәм кайда, ни рәвешле
туй үздыру, туй чыгымнарын бергәләп
күтәрешү турында да сүз кузгатыла.

Туйга әзерләнү

Әзерлек чорында барыннан да элек, туй
мәҗлесе кайда уздырылачак — кыз өендәме, егет ягындамы,
әллә кафеда яки ашханәдәме — шул билгеләнә,
мәҗлескә күпме һәм нинди кунаклар
чакырылачагы ачыклана, исемлек төзелә. Һәм,
әлбәттә инде, туй чыгымнарының нәрсәләргә
тотылачагы хәл ителә. Аерым төбәкләрдәге, бигрәк
тә авыл җирләрендәге гадәт буенча, ике як үзләренең
кайсы туганнарына кара-каршы бүләкләр бирешү турында да
үзара килешеп куялар.

Бүләкнең
иң затлыларын — алтын балдаклар, кәләшкә дигән
туй күлмәге, бөркәнчек һәм туфлиләр
сатып алу кияү өлешенә туры килә. Кайчакта туйда
киячәк киемнәрен яки туфлиен булачак килен үзе дә ала. Аннары яшьләр туйга бер яки берничә музыкант
(һәм кайчакта җырчы), фотограф һәм кинокамерага
төшерүче чакыру мәсьәләсен дә, үзара
киңәшеп, хәл итәләр. Әлеге мәшәкатьләргә,
янә килеп, аерым кунакларны барып алу яки илтеп кую өчен алдан ук
транспорт белешеп кую, чакыру билетлары тарату, сценарийга ярашлы төрле
шаян текстлар әзерләү, стенага элү өчен
кызыклы рәсем һәм плакатлар булдыру, төрле уеннар
өчен кирәкле әйберләр хәстәрләү
кебек уннарча эшләр килеп ялгана.

Аерым
плакатларның текстларын да күрсәтеп була: «Ир — баш,
хатын — муен», «Илдә матурлар бетәрме, җан сөйгәнгә
җитәрме?!», «Ирне ир иткән — хатын, хатынны хатын
иткән — ир», «Ир — келәт, хатын —
йозак», «Ир хакы — тәңре хакы».

Аннары
килеп, өйләнешүче яшьләрнең фотостендын эшләү
дә бик уңышлы. Аларның фотоларын алып, бер уртак стенд
эшләү аеруча күңелле чыга. Ләкин фото асларындагы
сүзләрне, һичшиксез, кызыклы итеп язарга кирәк.

Никах укыту һәм никах мәҗлесе

Никах йоласы байтак кына төбәкләрдә туйдан алда була. Һәм,
урынына карап, мәсәлән, Оренбург, Пермь, Самара, Чиләбе
якларында һәм Башкортостанның аерым районнарында ул
күбесенчә әлеге бәйрәмгә кадәр бер атна
яки кайчакта бер-ике ай элегрәк үткәрелә. Ә инде Арча,
Саба, Апас, Түбән Кама, Кайбыч, Кукмара һәм башка
кайбер районнарда никах төп мәҗлескә чаклы бер-ике
көн алдан, яисә туй буласы көнне укыла.

Никах
күпчелек очракта кыз ягында уза һәм хәзерге вакытта
никах мәҗлесендә егет һәм
кәләшнең әти-әниләре, якын туганнары гына
түгел, ә яшьләр үзләре дә катнаша.
Кәләш һәм хатын-кызларның башында бәйләнгән
ак яулык, кияү һәм ир-атлар башында түбәтәй
була. Мулла шаһитлар алдында яшьләрнең никахлашырга ризалыгын
алгач, Коръәндәге Ниса һәм Нур сурәләреннән
ир белән хатын никахына, шулай ук аларның хокук һәм
вазифаларына бәйләнешле аятьләр укый. Ахыр килеп, мулла
сорауларына ике яктан да «бирдем»-«алдым» дип
җаваплар алынгач, «Амин!» сүзе белән расланып
һәм хупланып, никах үз көченә керә.

Никах
уку тәмамлангач, никах ашына чират җитә. Алдан ук
әзерләнгән табынга йола ашларыннан бал-май, чәкчәк
яки бавырсак, баллы су — ширбәт куела. Шулай ук, ягына карап, итле
ризыклардан токмачлы аш, бәлеш тә бирелә. Исерткеч
эчемлекләр исә өстәлгә бөтенләй куелмый.
Баллы суны, догалар укылып беткәч, изге теләкләр тели-тели,
башта килен белән кияүгә эчертәләр. Җае
чыкканда, яшьләргә хаҗдан алып кайтылган   зәмзәм   суын  
эчерү гадәте дә бар.

Никахтан соң яшь кияүгә кыз өенә
берничә көн куна калырга рөхсәт ителә.
Һәм кайбер төбәкләрдә бу йола
(«кияү мунчасы»н да бергә кушып) үтәлә дә.
Әмма күпчелек очракта егет һәм аның белән
килүчеләр никах мәҗлесеннән соң кайтып китәләр.
Егет белән кыз, билгеләнгән көнне язылышкач
һәм туй үткәч кенә, кавышалар. Казан татарларында
һәм Башкортстанның Ык буе районнарында исә никах укыту
һәм никах чәе (ашы) уздыру, традицион гадәт буенча, еш
кына туй белән бер көнгә туры килә һәм туй
әлеге җыйнама вариантта үткәрелгәндә,
кагыйдә буларак, башта хәзерге көнгә яраклаштырылган
кияү каршылау йоласы башкарыла. Шуннан соң гына, мулланы алып
килеп, никах укыталар һәм җиңелчә генә
никах мәҗлесе ясап алалар.

Аннары
инде — язылышу тантанасы. Һәм шул кичне шаулап үткән туй
мәҗлесеннән соң, яшьләр кыз йортында кавышалар.
Йола буенча, кияү мунчасы да кыз ягында була. Яшь кияү шуннан
соң кәләше белән берничә көн бабасы
йортында кала ала.

Кияү каршылау, сынау-каршылыклар аша үткәрү

Кияү кешенең кәләше янына килүе яңа горефләр белән үрелгән ике төрле традицион йола белән бәйле: 1) кызны язылышырга алып бару, кичен аның ягында үткәреләчәк туй мәҗлесендә катнашу һәм, бабасы йортында калып, кыз куенына керү өчен; яки 2) кызны язылышырга (кайчакта никах та укытырга) алып китү, үз йортына килен итеп төшерү өчен. Соңгы очракта, димәк, туй да,
кияү куйнына керү дә егет ягында була. Хәзерге вакытта
туй мәҗлесен өченче бер нейтраль урында — кафеда яки
ашханәдә уздырылуы да гадәти күренеш. Монысы инде
күбрәк шәһәр җире өчен хас.

Яшь кияү сөйгәне янына яки кыз алырга
дус-ишләре, туганнары белән машиналарга, яисә, сирәк
булса да, җигүле атларга төялеп килә. Капка яки
ишек-подъезд төбендә аларны махсус рәвештә тудырылган
төрле каршылыклар, берсеннән-берсе
хәйләкәррәк итеп корылган тозак-киртәләр
каршы ала.

Кыз
яшәгән йортның капка яки ишек-подъезд алды. Машиналар (атлар)
туктауга, кыз ягыннан берничә бала, керү юлын бүлеп, тиз
генә аркылыга чуклы бау яки лента сузалар. Җизнәләре
кияү егетләре белән, шау-гөр килеп, болар каршына килеп
туктый. Башка кунаклар бераз читтәрәк урын ала. Балалар
килүчеләрне алдан өйрәнеп куйган «Ишек бавы»
куплетларын такмаклап каршы алалар.

    Капка
    (ишек) хакы бер алтын,
    Безнең апа
    мең алтын,
    Ашыкмый
    тор, кияү абый,
    Балалар
    бүләк алсын.

    Без
    риза юмарт кияүгә
    Апабызны
    бирергә,
    Пар
    кошлар кебек сайрашып
    Гомер
    итегез бергә!

Җизни кеше балаларга әзерләп килгән
конфетларын өләшә һәм вак акча сибә.
Бала-чага шуларны чыр-чу килеп җыйган арада, ул үзенең
булачак шаһиты һәм кияү егетләре белән ишек
алдына (яки подъезд төбенә) үтә. Егетне озата
килгән башка кунаклар, бераз арттарак калып, боларга иярәләр.
Ул арада кияү һәм кияү егетләрен кыз тарафдарлары — бер
төркем яшьләр уратып ала.

— Сабыр
ит, кияүкәй, керергә әле өлгерерсең.

— Син
башта безнең сынау биремнәрен үтә.

— Без
кушкан эшләрне дә эшләп күрсәт.

— Син
элек безгә утын ярып күрсәт әле. Ничек ярасың икән,
күрик. Аннары матур итеп өеп тә куярсың. Калганын
соңыннан сөйләшербез.

Кияү
биремне үти.

Кыз ягы. Тел тидерерлек түгел. Монысын башкарып чыга алдың.

Икенчесе. Әйе, сынатмадың. Инде сиңа яңа бирем,
егеткәй. Менә сиңа борчак салынган стакан һәм
поднос. Подносны шушы урындыкка куй да, өстенә тезеп, сөйгәнеңнең
исемен яз. Кара аны, борчакларың тәгәри дип кенә язуы
танымаслык булмасын. (Кайбер урыннарда кызның исемен вак акча белән
дә яздырталар).

Бу
бирем дә үтәлә.

—  Каршыгыздагы ике ватманга (плакатка)
күз салыгыз әле. Аларның берсендә күп
кызларның помадалы ирен эзләре төшкән.
Икенчесендә исә кәләшеңә кагылышлы төрле
саннар язылган. Шулар арасыннан
сөйгәнеңнең иренен тану һәм кайсы
саннарның нинди мәгънә белдерүен аңлатып
бирү сорала синнән, кияү. (Әлеге биремнәр
кайчакта аерым-аерым да бирелә ала.) Һәр дөрес булмаган
җавабың өчен безгә, кәләшеңнең
якыннарына, штраф тәртибендә азмы-күпме акча
түләргә әзер бул.

Кайбер
урыннарда сүз барган ике ватман белән янәшә
өченчесе дә булырга мөмкин. Анысына кечкенә балаларның
фоторәсемнәрен ябыштыралар. Кияү кеше шулар арасыннан
кәләшенең бала чактагы рәсемен табып
күрсәтергә тиеш.

Әлеге биремнәр белән исәп-хисапны
өзгәннән соң гына, яшь кияүгә өйалды
яки подъезд ишегеннән эчкә үтәргә
рөхсәт ителә. Әмма, кызы янына барып
җиткәнче, тагын яңа киртәләр аша узарга
кирәк әле аңа. Әйтик, кәләш күп катлы
йортның югары катында яшәсә, аның янына ашкынучы яшь кияүне этаж яки берничә баскыч саен язып
куелган сораулар көтә: «Сөйгәнеңнең
яраткан ризыгы?», «Сөйгәнең нинди йолдызлык астында
туган?», «Сөйгәнеңнең нәселендә
кемнәр бар?», «Сөйгәнеңнең яраткан кино
герое кем?», «Сөйгәнеңнең яшәү
девизы нинди?» һ.б. Шушыңа охшаш сорауларны
гадәттә, авыл йортының өйалды идәненә яки
тулай торак коридорына да язып салалар. (Кайбер урыннарда шушы ук сорауларны,
юлда туктата-туктата, телдән дә бирәләр.
Һәм кайда гына язып куелмасын, сөйгәнең
белән кавышырга килгәнсең икән, син ул сорауларга
җавап эзләргә, таба алмаган саен, кесәңне
юкартырга тиешсең.)

Алда,
ниһаять, өйгә яки квартирага керә торган ишек. Каршыга
подноска куеп бер зур яисә кечерәк өч банка күтәргән
кызлар (җиңгиләр) килеп баса. Аларга сөт (сок, компот)
салынган. Бу юлы нәрсә эшләргә кирәклеген кызлар
җыр белән яки такмаклап әйтеп бирәләр.

    Кыз
    янына керер өчен
    Ачкыч
    кирәк, егеткәй,
    Ачкычы
    савыт эчендә,
    Эчкәч
    табылыр, егеткәй.

    Көмеш
    ачкычы табылса,
    Ишек
    ачылыр, егеткәй,
    Кара
    кашлы кыз янына
    Иңәрсең,
    әй, егеткәй.

Яшь
кияү һәм кияү егетләре, ачкычны кулларына төшереп,
җиңүле кыяфәт белән эчкә
үтәләр. Ләкин -күпме сынарга була диген —
янә ниндидер тозактан котыласы яки соңгы биремнәр үтисе
бар икән. Алары төрлечә оештырыла. Йә сулы таз
(ләгән) куеп, егеткә: «Кәләшеңнең
иң кадерле нәрсәсен шунда сал!» — диләр.

Шулай
ук кияүне икенче төрле сынау да көтәргә мөмкин.
Ошбу очракта аңа ишек янында сулы бер стакан тоттыралар. Суы яртыдан
артыграк яки стаканның өчтән икесе
күләмендә. Яшь кияүгә сынауның шартын болай
аңлаталар:


Менә сиңа сөюеңнең тирәнлеген аңлатырга
тулып җитмәгән сулы стакан. Шуның эченә вак
(көмеш) акчалар салып тутырырга кирәк. Тутыру гына түгел, мәхәббәтең
ташып торган кебек, символик мәгънә белдерүче стакан да ташып
чыгарлык булсын.

    Сөюләрең
    тирән булса,
    Бәхетең
    дә ташып торыр,
    Ташып
    чыккан стакан да —
    Бәхет
    билгесе шул булыр.

Кияүне
сагалап торучы сынауларның тагын берсе мондый. Ишек янында яшь
кияүне бер җепкә тагылган һава шарлары белән
каршылыйлар. Аларның эченә егетнең өйләнү
сәбәбен юри төртмәле итеп аңлаткан язулы
кәгазьләр салынган. «Сәбәбен
үзем дә белмим», «Йортлары зур, йортка керәсем
килә (үземнекен исә сатармын)», «Әтисе бай
күренә, машина бүләк итәр дип уйлыйм»,
«Салган баштан, юләрләнеп, вәгъдә биреп ташлаган
идем», «Кәләшемнең әти-әнисе
һәм туганнары ягыннан зур-зур бүләкләр өмет
иткәнгә өйләнәм», «Иптәшләр
киңәш итте. Аларның сүзен егып булмый бит инде»,
«Өзелеп яратканга өйләнәм» — менә ул
язуларның эчтәлеге.

Белүебезчә,
арада бер генә кәгазьдә өйләнүнең сәбәбе
«ярату» дип күрсәтелгән. Димәк,
әгәр кияү үзен каршылаучылар алдында көлке
хәлгә каласы килмәсә, шарларны, штраф
түли-түли, шул язу чыкканчы шартлатырга тиеш.

Башка
төрле сынау-биремнәр дә юк түгел. Яшь
кияүгә йә кәләшнең
түшәмгә беркетелгән портретын үбәргә
кушалар, йә «яратам» дигән сүзне
өч-дүрт телдә барысы да ишетелерлек итеп, кычкырып
әйттерәләр. Яисә инде, кат-кат төенләнеп
беткән бауның төеннәрен чишә-чишә,
кызының үзенә ошаган иң матур гадәтләрен
санап чыгарга боералар.

Тапкыр
һәм елгыр егетләр, билгеле, һәр сорауны үтәргә
җаен-ысулын таба. Хәтта аяк киемнәрен салып, тазга
үзләре кереп баса. Әгәр ахырда коробкаларга салынган
аяк киемнәре арасыннан сөйгәненең туфлиен да табып
алырга кушсалар, анысын да бик рәхәтләнеп үти. Кирәк
икән, шунда ук акчасын да түли. Очрашу минутлары якынлаша бит!

Менә, ниһаять, әкият каһарманы кебек
күпме сынаулар аша үткән егет үзен озатучылар
белән соңгы бүлмәгә керә.
Кәләшен, әлбәттә, шкаф-шифоньер эченә яки
балконга яшергәннәр. Кайбер якларда исә яшь кияү
хәзерге вакытта очрый торган мондый күренешкә тап була.
Бүлмә уртасында өч урындык. Аларга каплаулы
җәймә астына буй-сыннары бер төрлерәк булып
күренүче өч хатын-кыз заты утырган. (Берсе әби кеше,
яисә хәтта кызлар булып киенгән ир-егет булырга да
мөмкин.) Шул өчнең берсе — кәләш.

Кияү
кеше шулар арасыннан — менә бит нинди четерекле һәм хәйләкәр
тозаклар бар (!) — үзенең сөйгәнен танып
курсәтергә тиеш. Танымаса, көлкегә калса, әлбәттә,
янә акча түли. Акчасын акча, ә менә аның гарьлегенә
ничек түзәргә диген?! Юк, һич гарьләнергә кирәкми.
Бу юри ялгышырлык итеп төзелгән наян һәм эчкерсез шаяру
гына. Уңайсыз хәл ул, сөйгәнеңне шунда
кочагыңа алуың белән үк, эреп юкка чыга да куя.

Калганы
сугыштан соң гадәткә кергән йола буенча бара. Барыбыз
да, җыйнаулашып, җиңелчә әзерләнгән
табын янына утырышабыз яки, фуршеттагы кебек, өстәл тирәли
баскан килеш кенә ризыкланабыз, чөнки тышта загска бару өчен
машиналар көтеп тора. Аннары инде, язылышканнан һәм
истәлекле урыннарда булганнан соң (кайбер парлар бу көнне
мәчеткә дә бара) — туй мәҗлесе
үткәрү өчен кабат кыз йортына кайту, яисә кызны
килен итеп төшереп, туйны егет йортында яки нейтраль бер урында (кафеда,
ашханәдә) ясау.

Язылышу, таныклык алу

Язылышырга,
рәсми рәвештә никахлашырга яшьләр кияү каршылау
мәҗлесеннән соң яисә дини никах
мәҗлесе үткәч киләләр. Язылышу урыны —
шәһәр җирендә загс, авыл җирендә
(хәзерге вакытта) — авыл җирлеге башкарма комитеты. Кайчакта
язылышу тантанасын матур итеп бизәлгән, туй плакатлары
һәм котлау сүзләре, изге теләкләр язып
эленгән мәдәният йортында яки клубта да
үткәрәләр.

Бер-бер
артлы бәйрәмчә зиннәтләндерелгән туй машиналары
(дугаларына кыңгыраулар, төсле шарлар таккан туй атлары) килеп
туктый. Алгы машинада — яшь пар һәм шаһитлар. Калган
машиналарга озата килүчеләр утырган.

Тантананың
башлануын белдереп, залның ишекләре киерелеп ачыла. Туй маршы
яңгырый. Кәләш белән кияү, култыклашып, залга
үтәләр, алар артыннан шаһитлар, ата-аналар, кунаклар
керә. Яшь пар идәнгә җәелгән палас буенча
килеп һәм шактый гына ара калдырып, түрдә торган өстәл
алдында туктый. Озатучылар, алардан арткарак калып, бер як читтә
тезелешеп басалар. Өстәл артында — тантананы алып баручылар. Музыка
тынгач, комитет рәисе сүз ала.

Гаилә
коруның әһәмияте, кияү һәм
кәләшнең бурыч-вазифалары турында сөйләгәч,
яшьләрнең икесеннән дә никахка ризалыкларын сорый.
Башта кәләш, аннары кияү ризалыкларын белдерә.

—  Шаһитлар,
әти-әниләрегез, туганнарыгыз алдында, үзегезнең
теләгегез нигезендә, сезнең никахыгыз законлы рәвештә
теркәлә. Яңа гаилә төзүегезне раслап,
актлар китабына кул куюыгызны үтенәм.

Тантаналы
музыка яңгырый. Яшьләр, парлашып, өстәл янына
киләләр. Комитет рәисе аларга кайда кул куярга кирәклеген
күрсәтә. Алар урыннарына кире барып баскач, алып баручы
шаһитлардан да кул куйдырта. Шулчак яшьләр янына, алтын балдаклар
куелган кечкенә поднос күтәреп, комитетның секретаре
килеп баса.

—  Кадерле яшьләр! Балдак — гаилә
союзы, үзеңнең парыңа тугрылык билгесе.
Күңелләрегезнең сафлыгын, хисләрегезнең
ныклыгын раслап, балдаклар алмашырга тәкъдим итәм.

Музыка
яңгырый. Кияү — кәләшкә, кәләш
кияүгә балдак кигезәләр.


Әле генә безнең күз алдында яңа гаилә туды.
Русия Федерациясенең никах турындагы кодексы
нигезендә яңа гына сезнең никахыгыз теркәлде, кадерле
яшьләр. Сезне ир белән хатын дип игълан
итәм.(Җитәкче кеше яшь кияү белән яшь
кәләшнең кулларын кыса). Ә хәзер кулыгызга гаиләгезнең
беренче һәм иң абруйлы документын — никахлашу таныклыгын
тапшырырга рөхсәт итегез.

Таныклыкны
тапшырганда, өч мәртәбә котлау аккордлары — фанфаралар
яңгырап ала. Шул арада секретарь ханым палас өстенә
кәләш чигеп эшләгән ак сөлгене җәя.

— Кадерле
яшьләр! Мин сезне яңа тормыш юлына аяк басарга чакырам. Шушы
сөлгегә басыгыз. Тормыш юлыгыз ак булырга тиешлеген чагылдыручы
символ ул. (Яшьләр музыка уйнап торган бер вакытта сөлгегә
басалар). Сезнең гаиләгез — дәүләтебезнең
кечкенә бер күзәнәге. Гаиләләр
никадәр нык булса, дәүләтебез дә шулкадәр
куәтлерәк булачак. Авырлыклар килгәндә, аларны
бергәләп җиңәргә өйрәнегез,
бер-берегезгә ышанычлы таяныч булыгыз. Кайгы-хәсрәтсез, мул
тормышта яшәвегезне телим. Таза-сәламәт балалар табып, аларны
тигез тормышта бәхетле итеп үстерергә язсын. Ә хәзер
барыбызның да уртак теләген чагылдырган ак сөлгене алыгыз,
аны истәлек һәм кадерле әманәт итеп сакларсыз.

Котлау
сүзе. Кадерле әти-әниләр! Сезне бүгенге
шатлыгыгыз — балаларыгызның гаилә төзү куанычы
белән котлыйбыз. Киленегез һәм киявегезне гаиләгезгә
үз кызыгыз һәм үз улыгыз кебек кабул итегез.
Аларның шатлыклары да, борчулары да сезнең белән уртак
булсын. Ә сез, яшьләр, үзегезне үстергән
әти-әниләрегезне һәрвакыт хөрмәт
итегез, аларга һәрчак игелекле һәм картлык
көннәрендә ярдәмчеләре булыгыз.

Яшь кияү
һәм яшь киленне башта әти-әниләре, аннары
башкалар котлый. Яшьләрне тәбрикләп, чәчәк бәйләмнәре
тапшыралар. Язылышкан чакта фотога төшереп торган фотограф
соңыннан, яшь кияү белән яшь кәләшне уртага
бастырып, кунакларны да кат-кат карточкага төшерә. Шуның
белән язылышу тантанасы тәмамлана.

Кодаларны каршы алу

Туйга
килүче кода-кодагыйларны зурлап, элеккечә җыр белән
каршы алу гадәте аерым төбәкләрдә хәзер дә
яшәп килә. Бу йола-гадәт бигрәк тә
керәшеннәр һәм мишәр татарлары, аларның да
өлкәнрәк һәм урта яшьтәге буыннары
өчен характерлы.

Әлеге этник төркемнәрдә яшь
кияүнең яки кәләшнең
әти-әниләре (төп кодалар һәм кодагыйлар)
туй буласы якка күбесенчә балалары язылышып кайткач
киләләр яисә, әгәр туй мәҗлесе (варианты:
өлкәннәр туе) икенче көнне үткәреләсе
булса, икенче көнне киләләр. Кыз йортында (кияү ягында)
машиналарга яки атларга төялеп килүче кунакларны (алар
арасында иярчен яки канат дип йөртелә торган кода-кодачалар да
була) капка яки подъезд төбендә каршы алалар. Кайбер якларда туй кодаларын
урам башына чыгып, ягъни бераз алга барып каршылау гадәте дә бар.

Каршылаучылар
һәм кунаклар җылы итеп күрешәләр. Туйга
чакырылганнар әле килеп бетмәгән булса, ишегалдында
гәпләшеп, уен-бию оештырып алырга да була. Соңыннан барысы да
җыелып, табын әзерләнгән йорт эченә
үтәләр.

Туй мәҗлесе

Табынга
утырышалар. Кыз ягыннан аның шаһиты, әти-әниләре
(яки, киресенчә, егетнең әти-әниләре) урын ала.

Егет
ягы да шушы ук тәртиптә урнаша. (Кайбер төбәкләрдә
табынның бер ягына кызның туганнары һәм дус-ишләре,
икенче ягына исә егет ягы кунаклары утыра). Кунаклар утырышып
беткәч яисә алдан ук туй алып баручыны (тамада яки кайбер якларда
аталганча, табын башлыгын) билгелиләр. Аның абруйлы һәм
иң мөһиме — җор телле һәм юморга бай
сүз остасы булырга тиешлеге бәхәссез. Шул ук вакытта ул,
әлбәттә, ике як белән дә теге яки бу
дәрәҗәдә таныш булырга, кунак сыйлау
һәм табын белән идарә итү
сәләтенә дә ия булырга тиеш.

Мәҗлесне кызның (яки яшь
кияүнең) әтисе ачып җибәрә һәм,
мәҗлеснең ни уңае белән җыелуын
искәртеп, гомуми рәвештә генә мәҗлестә
кемнәр катнашуын әйтә. Чөнки кунаклар табынга
утырышканчы ук инде бер-берсе белән азмы-күпме танышкан булалар.
Әмма шушы ук эшне табынны алып баручы да оста итеп эшли ала. Бу
очракта ул, тамада кешегә тәгаенләнгән хокук буенча,
беренче сүзне (тостны) үзе әйтә. Һәм шуннан
соңгы иң тәүге сүзне кыз һәм егетне
табып үстергән аналарына бирә. Шәхсән минем
үз карашымча, әни кешеләрне шушы рәвешле олылау
отышлырак.

Шул
рәвешле туй мәҗлесе башланып китә. Кунаклар салат кебек
ризыклардан, салкын ашлардан авыз итәләр.

Кияү
белән кәләшнең әти-әниләре
сөйләп бераз вакыт үткәч, шаһитларның берсе
урыныннан күтәрелә.

Шаһит
кыз. Иптәшләр, әле генә Айдар белән
Галия исеменә килгән телеграммаларны һәм
хат-открыткаларны китерделәр. Бик кызыклы һәм гыйбрәтле
телеграммалар, файдалы киңәшләр язылган открыткалар. Гаилә
корган дусларыбызны һәм кунакларыбызны шуларның бер
өлеше белән таныштырасым килә. Игътибар белән
тыңлагыз.

1.   «Кызганычка каршы, никах туегызда
катнаша алмыйм. Тугыз айдан соң килеп җитәрмен. Минем туйны бергәләп
бәйрәм итәрбез». — Балагыз.

2.   «Ипотека буенча льготный квартир
һәм акчалата ярдәм аласыгыз килсә, безнең тууны
бик озакка калдырмагыз». — Икенче һәм
өченче балаларыгыз.

3.  «Коляска, карават,
пеленка-биләү кебек әйберләрне, инфляция булганын
көтмичә, хәзердән үк алып кую хәерле.
Туйдан соң ук безгә рәхим итегез». — «Детский мир»
кибете сатучылары.

4.  «Аерылмагыз, аерылмагыз, булса да
сәбәпләре, канатларны каера ул аерылу
сәгатьләре». — Әлфия Афзалова апагыз.

Шаһит
егет. Каршы килмәсәгез, Айдарга һәм мәҗлес
исеменә килгән теләк-киңәшләр белән
үзем таныштырам.

1.
«Без, буйдаклар, мәхәббәт өлкәсендә
иң ирекле һәм иң бәхетле кешеләр. Үз
иркәң белән шул иректән ваз кичүеңнең
ахыры хәерле булсын». — Буйдаклар җәмгыяте.

2.   «Сөйгәнең белән
үбешү дә, тибешү дә килешә. Ләкин
тибешәм дип 15 тәүлеккә утыра күрмә».
— Милициянең КПЗ бүлеге хезмәткәрләре.

3.   «Хатын кеше авызында бер теш кенә
калса да, рәнҗеткән ирен чәйнәп өзә
ала. Аның тешләреннән саклан. Нахакка хатыныңны
рәнҗетмә». — Алтын туен үткәргән бабаң.

4.  «Хатыныңны фәрештә
итеп күрәсең килсә, аның өчен
җәннәт тудыр». — Төрле халыкларның
мәкальләрен, файдалы киңәшләрен
өйрәнгән профессор Хуҗиәхмәт
Мәхмүтов абыегыз.

Туй
үткәрелә торган өйдә яки, гомумән, туй
кафеда яки ашханәдә үткәрелгән очракта да,
йә кыз, йә кияү ягыннан яраткан әби кеше
(дәү әни) була. Телеграммалар һәм хат-открыткалар
укылганнан соң, өченче итеп (теләге булганда,
әлбәттә) аны сөйләтеп алу да бик урынлы.

Мәҗлес тантанасы, туй ризыклары белән
сыйлану дәвам итә. Табынны алып баручы, җаен китереп,
әле бер кешегә, әле икенчеләргә сүз
бирә. Туйда сөйләргә теләүчеләр
һәрчак күп булганлыктан, һәр тост-нотыктан
соң бокал күтәртмичә, берничә чыгышны,
һичшиксез, бергә берләштерү бик уңай
һәм бик тә кулай. Бу,
бердән, кунакларны күп эчүдән саклау өчен кирәк
булса (кызганычка, хәзер туй кунаклары элеккечә ачы бал яки сыра
гына эчми бит!), икенчедән, сүз әйтергә
теләүчеләрнең барысын да сөйләтеп чыгу өчен
кирәк. Бу, димәк, ризасызлык белдерүгә, үпкәләшүләргә
юл калдырмау да дигән сүз. Аннары килеп,
кунакларның берсен мактап, икенчесенең исемен генә атап
сүз бирү дә килешми. Һәркемгә бер кәлимә
булса да җылы сүз табарга тырышырга кирәк һәм
сөйләргә тиешле кешеләрне, әзерләнеп
торсыннар өчен, сүз бирер алдыннан искәртергә кирәк.
Ләкин боларга ирешү өчен хуҗалардан алдан ук тиешле мәгълүматлар алып яки, һич югында, мәҗлес барышында ачыклап,
сүз бирәсе кешеләрне икешәр, хәтта кайчакта өчәр
итеп берләштерә белү таләп ителә. Әйтик, кызның
яки егетнең туганнарын ике яктан да берәр-берәр итеп, яисә
башта бер яктан икешәр, аннары икенче яктан да шулкадәр кешене сөйләтү
уңышлы чыга. Ләкин туганнарның тост-нотыкларын, һичшиксез,
яшь кияү белән яшь кәләшнең бергә укыган яки
бергә эшләгән дус-ишләренең, хезмәттәшләре
һәм дә күрше-күләннәренең чыгышлары
белән аралаштырып (ягъни алмаш-тилмәш сүз биреп) алып бару зарур.

Укытучы-остаз булган яки аеруча хөрмәт
ителгән кунакларга, шул исәптән эш буенча
яшьләрнең башлыгы-начальнигы булган кешеләргә,
чыгарылма рәвештә, аерым-аерым сүз бирү дә
нигезле. (Мәҗлестә кеше аз булган очракта исә
кунакларга сүзне берәмләп бирү дә таманга туры
килә). Һәм, әлбәттә инде,
мәҗлес җанлы һәм күңелле барсын
өчен, шаһитлар ярдәмендә яки катнашлыгында вакыт-вакыт
арага төрле уеннар һәм музыкаль тостлар кертеп
җибәрү дә үзен нык аклый. Чөнки бу хаклы
рәвештә хәзерге туйларның мотлак сыйфаты
һәм үзенчәлеге булып санала. Әмма уеннар,
минемчә, бигрәк тә олылар катнашкан туйда, үзмаксат
төсен алырга, ягъни сөйләүләрне күмеп
китәргә тиеш түгел. Аларның бер өлешен, күп
кенә якларда гадәткә кергәнчә,
тәнәфес вакытында да үткәреп була бит.

Хөрмәт саклап хуҗа-башлык кешене алданрак
сөйләткәннән соң, бераз ара калдырып, сүзне
яшь кияү белән киленнең якын туганнарына бирү соралып
тора.

Бу очракта ике вариант алга баса: йә башта олы
кода-кодагыйларның якын туганнарын сөйләтү, яисә,
әгәр егетнең дә, кызның да бертуганнары бар
икән, шуларга сүз бирү. Мин шәхсән үзем
олырак буын вәкилләре белән яшьләрнең чыгышларын
аралаштырып алып бару уңышлырак дип саныйм һәм инде олылар сөйләгәнлектән,
бу юлы сүзне яшь парның бертуганнарына бирү ягында торам.

Шаһит кыз. Айдар, син иртән
кәләшем янына кергәндә сынаулар аша үттем инде
дип бик куанып утырмасаң иде. Тагын
да сынау үтәсең бар әле — басуыңны сорыйм. Алдагы
сынау — сине якыннанрак белү, интервью алу характерында. Сорауларга
икеле-микеле итеп түгел, ә дөрес итеп җавап бирергә
кирәк.

Беренче сорау. Хатын кеше,
ягъни ир хатыны синеңчә нинди сыйфатларга ия булырга тиеш?
Галиядә күрергә теләгән шундый дүрт
сыйфатны санап күрсәт.

(Яшь кияү
җавабыннан соң икенче сорау бирелә.)

Икенче сорау. Хатының
өйдә юк, ди. Балаң елый, асты юешләнгән, тамагы
ач. Җитмәсә, сөт кайнап чыгарга, камыр ташырга
җыена. Шушы ситуациядә нишләр идең?

Өченче сорау.
Кәләшең алтын балык тотты, ди. Синеңчә, ул алтын
балыктан нәрсә сорар иде?

Дүртенче сорау.
Хоббиең, мавыккан-яраткан шөгылең нинди?

Шаһит егет. Галия, сиңа да баштагы өч сорау шундый
ук типта. Беренче сорау. Ир кеше, гаилә башлыгы синеңчә
нинди сыйфатларга ия булырга тиеш? (Җавап алынгач, икенче, аннары өченче
сораулар бирелә).

Икенче сорау. Ирең
командировкада, ди. Мебельгә тузан утырган, кухняда юылмаган савыт-саба
өелеп тора. Менә шундый чакта Айдарның әти-әнисе
«килен, өйдә бул, хәзер килеп чыгабыз» дип
шылтыраттылар, ди. Нишләр идең?

Өченче сорау.
Ирең дә алтын балык тотты, ди. Синеңчә, ул әлеге
балыктан нәрсә сорар иде икән?

Дүртенче сорау. Бишек
җыры җырлап күрсәт, һичъюгы,
көйләбрәк булса да сүзләрен әйт.

Менә шушы
диалог-интервьюлы тамашадан соң инде кода-кодагыйларның туганнарына
сүз бирергә вакыт җитә. Димәк, тамада кабат
үз вазифаларына керешә.

Мәҗлес, озын
паузаларга һәм темп-ритм бозылуга юл калдырмыйча, шул рәвешле
җанлы төстә дәвам итә. Табында һәркем
диярлек үзен, гомуми ритмга ярашып, дирижерга буйсынган музыкант кебек
тотарга, табын кагыйдәләренә җайлашырга тырыша. Алып
баручы исә, тәҗрибәле дирижер һәм режиссер
кебек, кунаклар белән идарә итүен белә. Сүзне
кияү белән кәләшнең дусларына бирә.

Шаһит егет. Хәзер без сезгә, дуслар, гаиләгездә
эш-вазифа бүлешергә тәкъдим итәбез. Гадел булсын, ризасызлык
тумасын өчен, без шобага үткәрергә булдык. Шуның
өчен үз кулыгыз белән язган кәгазьләрне без менә
шушы кечкенә капчыкка (пакетка) салдык. Сез шуларны берәм-берәм
алып, кычкырып укырга тиеш буласыз.

Шаһит кыз. Үзегез беләсез, хәзерге заманда бусы ир
эше, бусы хатын-кыз эше дип аерып тору юк. Капчыктан кем нинди кәгазь
ала, шунда язылган эш яки вазифаның берсен үзе, икенчесен тормыш
иптәше үтәргә тиеш булып чыга. Каршы түгелсездер
бит?

Айдар белән Галия
ризалыкларын белдерәләр һәм, чиратлашып, капчыктагы
(пакеттагы) кәгазьләрне берәм-берәм алып укый
башлыйлар. Кәгазьләргә язылган эш-вазифа төрләре
мондый:

— Баланы мин үзем
табармын, ә син багарсың.

— Гаиләнең
прокуроры син булырсың, ә мин гаиләдә әби патша
булырмын.

—  Муеныма менеп атланмасаң, үзеңне
өрмәгән җиргә утыртмам. Ә син артымнан
сөеп кенә торырсың.

— Мин диванда ятып
сиңа гәзит-журнал укырмын, ә син идән юарсың.

— Кухняда командир — син,
өйдә главнокомандующий -мин.

— Минем турындагы
имеш-мимешләргә карата син саңгырау бул, синең
кимчелекле якларыңа карата мин сукыр булырмын.

— Акчаны табу
һәм туздыру миңа йөкләнгән, ә син
исәп-хисап алып барырсың.

-Бала имезү — минем
эш, астын чистарту, чүпрәкләрен юып тору — синең эш.

— Җәнҗал
чыга башласа, мин шундук колагыма мамык тыгармын, ә син минем арттан ук
авызыңны йомарсың.

Мәҗлес
дәвам итә. Кунаклар, күңелле
гапләшә-гапләшә, сыйлануларын беләләр. Бер
ашны икенче аш алмаштыра. Янә алып баручы сүз ала.

Алып баручы. Кем ничектер, җәмәгать, мин үзем
хәзер музыкаль тост тыңлау ягында. Безнең табында сезгә
яхшы билгеле булган менә дигән укытучы һәм җыр
остасы Сания ханым бар (шартлы исем). Ходай аңа шулай күпкырлы
талант биргән. Аның җырлавын барыбыз да бик яратабыз,
мөкиббән китеп тыңлыйбыз. Ягез, Сания ханым, яшьләр
хөрмәтенә бер матур җыр җырлап җибәрегез
әле.

Шушының артыннан ук,
әлеге җырчыга кушылып, табындагылар бер-ике күмәк
җыр да башкарып алырга мөмкин. Ләкин
кода-кодагыйларның, табындашларның кара-каршы җырлашып
утыруын, яки ике төркемнең җыр ярышын
мәҗлеснең икенче яртысына калдыру хәерле.

Кунаклар җыр
белән күңел ачкан арада шаһитлар кухнядан (күрше
бүлмәдән) калай поднос күтәреп чыгалар. Поднос
өстендә — аллюминий яки эмальләнгән
бәләкәй тимер савыт (табак), сулы стакан, бер зуррак кына
бәрәңге, пычак, юка итеп туралган чыра кисәкләре
һәм шырпы. Әгәр шулар арасында савытны казан шикелле
итеп кую өчен тимерчыбыктан ясалган өч аяклы таган да булса,
бигрәк тә яхшы. Поднос, керешли үк, өстәл
өстенә яки бер читтә торган тумбочкага (табуреткага) куела.

Җыр тынган араны туры
китереп, алып баручы яшь кияү белән кәләшкә
мөрәҗәгать итә. Тегеләр урыннарыннан
торалар.

Алып баручы. Кадерле балакайлар, һәр
нәрсәнең үз вакыты дигәндәй,
гаиләгездә кемнең кем булырга һәм
нәрсә белән шөгыльләнергә тиешлеге дә
билгеле булды. Эш бүлешкәндә ризасызлык
күрсәтү дигән нәрсә сизелмәде. Инде,
ниһаять, сезгә, яңа тормышка аяк басучыларга,
үзегезнең гаилә учагын кабызырга да вакыт җитте.
Сезнең ашарга пешерү өчен беренче тапкыр кабызган учагыгыз
асылда гаилә учагы символы да булыр. Шуңа күрә бик
игътибарлы булыгыз, башта нәрсә эшләргә кирәклеген
белеп эш итегез. (Тамада яшьләрне дә үз янына дәшеп,
поднос куелган тумбочка янына килеп баса һәм сүзен
дәвам итә). Менә карагыз, шаһит дусларыгыз сезгә
ризык әзерләү һәм учак кабызып
җибәрү өчен барысын да әзерләп куйган.
Калганы сездән тора. Әйдә, башлагыз.

Яшьләр эшкә
керешә. Яшь килен тиз генә бәрәңге әрчи
дә, икегә ярып, «казанга» сала. Өстенә су да
сала.

Яшь кияү исә
таганга «казанны» һәм астына чыраларны урнаштыра тора
һәм бәрәңгене салу белән үк, учак
кабызып җибәрә.

Алып баручы (эш белән мәшгуль яшьләрне
дәртләндереп). Күрегез, җәмәгать,
гаиләдә бердәм эш башланды. Сөбханалла, икесе дә
бик уңган икән -куллары эшкә ятышып, уйнап кына тора.
Әһә, эшчән кияүебез учак та кабызып
җибәрде. Афәрин! (Шунда ук алып баручы яшь гаиләнең
үзенә мөрәҗәгать итә). Ә
хәзер, яшьләр, гаилә утыгызны, парлашып күтәреп,
кунакларны әйләнеп чыгыгыз. Тантаналы гаилә парады булсын.
(Дәртле музыка яңгырый. Яшьләр көй ритмы уңаена
табынны әйләнәләр. Алар урап килгәндә, алып
баручы чыгышын йомгаклау сүзләре белән тәмамлый). Без —
табындашлар исә сезгә, кадерле дуслар, барыбыз
дәррәү булып, «гаилә утыгыз беркайчан да
сүнмәсен!» дибез. Гаилә утыгыз гомер буена
йөрәкләрегезгә җылылык биреп, юлыгызны яктыртып
торсын! Безнең бу теләгебез фәрештәнең
«амин!» дигән чагына туры килсен!

Шаһит егет (төргәген югары күтәреп).
Иптәшләр, сюрприз, көтелмәгәндә зур
сюрприз! Әле генә безнең кулга яшь кияү белән яшь
кәләшнең иң беренче фотолары килеп эләкте.
(Белүебезчә, цифрлы аппаратлар кулланылган хәзерге заманда
ике-өч сәгать эчендә фотоларны әзер итү һич
тә проблема түгел.)

Шаһит кыз. Әйе, берничә сәгать элек загста
һәм истәлекле урыннарда төшкән фотолары.
Һәм, чынлап та, яшь гаиләнең иң беренче фотолары
болар. Менә, читтән генә күз салыгыз. Әлеге
фотоларны без — барыгыз да кул чабыгыз, хөрмәтле кунаклар —
яңа гына табадан төшкән коймак кебек, беренче итеп яшьләрнең
үзләренә тапшырабыз.

Шаһит егет. Ә иң матур чыккан өч фотоның
берәр данәсе, яшьләр ризалыгы белән, менә минем
кулда калды. Хәзер мин өр-яңа уен тәкъдим итмәкче
булам. Әйдәгез, символик рәвештә аукцион уены
үткәреп алабыз. Акчасы, иш янына куш дигәндәй,
яшьләр файдасына булыр.

Шаһит кыз. Аукционга беренче фото тәкъдим ителә. Яшь
кияү белән яшь кәләш бер-берсенә
йөзекләр кидергән вакыт. Бик матур истәлек булачак. Кем
алырга тели? Башлангыч бәясе — утыз сум. Утыз сум — бер, утыз сум —
ике…

Берсен-берсе уздыра-уздыра
әйтелгән саннар яңгырый: йөз сум, йөз илле сум…

Шушының белән
мәҗлеснең беренче яртысы тәмамлана. Тәнәфес
игълан ителә. Бераз җилләнеп, ял итеп алу саф һавада,
әйтик, ишегалдында үтсә, бигрәк тә яхшы. Мондый
чакта иркенләп татарча һәм заманча биюләр, танцылар
оештырып була. Төрле хәрәкәтле уеннар
үткәрү дә шактый җиңелгә туры
килә. Һәм әйтергә кирәк, күп
җирләрдә, бигрәк тә шаһитлар актив
катнашканда, тәнәфес вакыты шулай күңелле, матур булып
уза да.

Тәнәфестә уйнала торган уеннар.

Яшь парны кайсы як тизрәк тәбрикли?

Янәшә
табуреткаларга, бераз ара калдырып, яшь кияү белән яшь
кәләшне утырталар. Алар янына, бербер артлы басып, ике яшьләр
төркеме тезелә. Һәр төркемнең бер башы егет
яки кыз янында, икенче башы исә уң яки сул якка таба сузылып китәргә
тиеш. Һәм тагын бер шарт: төркемнәрдә уенда
катнашучылар саны үзара тигез булырга тиеш.

Сигнал булу белән,
уен башланып китә. Һәр ике яктагылар да урындыкта утырган яшь
кияү белән кәләшне тәбрикләп, бер-бер артлы
һәркайсының ике битеннән үбә башлыйлар.
Берсе тиз генә үбә дә, читкә тайпылып,
икенчесенә юл бирә, икенчесе — өченсесенә… Шул
рәвешле уен, кызу-кызу барып, тиз арада тәмамланып та куя. Кайсы
төркем алдан бетерә, шул як җиңгән була.

Курчак киендерү

Яшьләр тигез
зурлыктагы ике төркемгә бүленә. Болар каршындагы
табуреткалар өстенә яки шунда торучы өстәлнең ике
башына ике зур курчак яткырып куялар. Яннарындагы пакетлар өстенә
исә курчакларның киеме өелә: күлмәге,
трусигы, башлыгы, кофтасы яки камзулы, оекбашлары, туфлиләре
һәм пальтосы. Һәр төркемдәге кешеләр
саны да шушы киемнәр санына тигез булырга тиеш.

Команда булуга, болар,
бер-берсен алмаштырып, курчакны киендерергә тотыналар. Һәркем
киемнәрнең берсен генә кидерә. Кайсы як алдан киендереп
бетерә, шул төркем җиңүче дип табыла. Ике
төркем ярышына корылган мондый уеннар тагын да кызыклырак чыксын
өчен, төркемнәрнең берсе кыз ягы, икенчесе егет ягы
кунакларыннан да төзелә ала.

Кайсы төркемнең костюмы оригинальрәк?

Ике-өч кешедән
торучы ярышта катнаша торган һәр төркемгә берәр
төргәк туалет кәгазе бирелә. Шушы төп
«төзү» материалына өстәп, ярышучылар
вак-төяк ярдәмче әйберләр дә куллана алалар.
Иҗади конкурсның шарты — әлеге кәгазьне һәм,
кирәк тапканда, кайбер ярдәмче материаллар да файдаланып,
араларындагы (төркемдәге) берәүне үзләре
сайлаган оригиналь костюмга киендерү, ягъни аны ниндидер образ
кыяфәтенә кертү.

Табигый инде, төрле
костюмнар уйлап чыгарып, төрле образлар тудырырга мөмкин.
Шундыйлардан мәсәлән, башлыгы кош каурыйлары кебек тырпаеп
тора торган итеп эшләнгән һәм итәгенә кәгазь
чуклар тагылган индеец, яки башыннан балтырына кадәр ике яклап шарф кебек
асылынып торучы шундый ук «каурый» киемле кабилә башлыгы; бер
як иңсәсеннән тезенә кадәр «тукыма» яки
«күн» өлгеләр салынып төшкән
һәм бил турысында шуның өстеннән аркылыга каеш
кебек итеп кәгазь уралган Рим сенаторы (яки легионеры); башына
кәгазьдән эшләнгән папаха кигән һәм
бил «каешына» кыйгачлап
җибәрелгән күкрәк «каешы»
электерелгән, озын «мыеклы» казак атаманы;
кәгазьдән үрелгән шнурлары асылып торучы парад костюмы
һәм кәгазь беретка кигән десантник; йөзенә
һәм тәненә тоташ ак итеп кәгазь уралган
һәм борыны турысына кишер кыстырылган кар бабай;
кәгазьдән үрелгән ике толымы тубыкка кадәр төшеп
торучы «Толымнар конкурсы»нда җиңеп чыккан кыз һ.б.

Төрле образларга
бәйләнешле костюм-киемнәр конкурсында
җиңүчене (катнашучылар күп булса, икенче
һәм өченче урыннарны алучыларны да) тамаша кылучы
кунакларның тавыш бирүенә карап билгеләргә
мөмкин.

Бияләй аша күлмәк изүен эләктерү

Ярышырга берничә кеше
чыга. Изүле күлмәктән булган егетләр үз
күлмәгендә кала. Бары галстугын салып, изүендәге
төймәләрен генә ычкындыралар. Уенда катнашучы башка
киемнән булган бер-ике егеткә яки кызга исә киеме
өстеннән изүле күлмәк кидерелә. Болардан
тыш, ярышучылар барысы да бер кулына бәйләгән яки
тегелгән бияләй кияләр. Сигнал булгач та, алар шул
бияләйле куллары белән изү төймәләрен
берәмләп эләктерергә тиешләр. Бияләй аша
моны эшләү бик тиз генә бармый. Кем беренче булып
эләктереп бетерә, шул җиңүче була.

Кем нәрсәгә сәләтле?

Уенда катнашучылар
түгәрәк ясап басалар. Гармун уйнап торганда, кулдан-кулга бер
алма җибәрелә. Музыка тавышы кинәт тукталганда алма кем
кулында була, шул уенны алып баручыга үзенең бер әйберен
(сәгатен, кулъяулыгын, тарагын, көзгесен, помадасын, мобиль
телефонын һ.б.) бирә. Күпмедер әйбер җыелгач,
боларның ияләреннән үзе теләгән бер
сәнгать номеры башкарттыралар яки берәр һөнәр
күрсәттерәләр. Әйтик, җырлау, бию, шигырь
сөйләү, теге яки бу темага мәкаль табып
әйтү, мәзәк-анекдот сөйләү, фокус
күрсәтү, теге яки бу кушылган рольгә керү, шул
исәптән төрле хайван яки кош-корт тавышы чыгару,
сөйгәнеңнең портретын ясау,
сөйгәнеңә беренче тапкыр
мәхәббәтеңне, яратуыңны аңлату. Шуннан
соң гына һәркемгә алынган әйберен кире кайтарып
бирәләр. Уен җыелган әйберләр (фантлар) бирелеп
беткәнче дәвам итә.

«Тәмле тамак» исеменә кем лаек?

Уенда катнашырга
теләк белдергән берничә кеше чыгарыла һәм артка
борып, куллары бәйләнә. Кулларны, кушырып, артта тотарга да
ярый. Алларындагы өстәл яки берәр биегрәк әйбер өстенә
исә, ара калдырып, уенда катнашучылар санынча кәгазьле конфетлар
тезеп куела. Уен башлануга әмер булу белән, болар авызлары
белән баш-башлары борылган кәгазь фантикны
сүтәргә һәм ачарга, җаен табып,
эчендәге конфетны ашарга тиешләр. Кем иң алдан шуңа
ирешә, шул «тәмле тамак» дип игълан ителә.

Чәч чуклары ясау
осталыгы Жирәбә салып яки үз теләге белән
берничә кыска прическалы кыз түгәрәк уртасындагы
урындыкларда урын ала, яисә чүгәләп утыра. Алар янына
янә шул ук санда дус кызлары яки теләк белдергән
егетләр чакырыла. Боларның һәркайсына чәч
чукларына яки толымнарга кидертелә торган түгәрәк
резинкалар бирелә. Уен башлану белән, әлеге чакырылган кызлар
һәм егетләр үзләре янындагы кызларның
чәчләренә, тотам-тотам аерып, бер-бер артлы резинкалар урый
башлыйлар. Кем билгеле бер вакыт эчендә күбрәк чук ясый, шул
җиңеп чыга һәм югары дәрәҗәле
«Матурлык салоны»нда эшләргә лаеклы» дигән
бәяләмә ала.

Эләктергечләр кайда?

Уенда катнашучы
өч-дүрт кешенең күзләрен бәйлиләр.
Шулкадәр ук кешенең киемнәренә һәм
тәненә исә күп кенә кер кыстыргычлары
эләктерелә. Уен башлануы игълан ителү белән,
күзләре бәйле уенчылар боларның киеменә
һәм колак-борын кебек урыннарына эләктереп куелган
кыстыргычларны, кулларын өскә-аска таба
йөртә-йөртә, эзли һәм җыя башлыйлар.
Алдан билгеләнгән вакыт эчендә кайсы уенчы күбрәк
кыстыргыч җыя, шул җиңүче дип табыла.

«Алма пеш, авызыма төш» кенә түгел

Бу исем астында ике уен
берләштерелеп тасвирлана. Люстрага яки аркылы тарттырылган
җепкә (нечкә бауга) берничә алма эленә. Аларны
ярышырга чакырылган яшьләр үрелеп ашарга тиеш. Алмалар буй
җитмәслек югарылыкта эленгәнлектән, ярышучы
яшьләрне күтәрергә, димәк, аларга ярдәм
итәргә дуслары да чакырыла. Үз алдындагы як-якка чайкалып,
уйнаклап торган алманы, җаен табып, кем тизрәк ашый, шул пар
җиңүче була.

Алма ашау уенының
варианты да бар. Бу очракта алманы турап, кисәк-кисәк итеп
ярышучылар алдына куялар. Әлеге кисәкләрне мөмкин
кадәр азрак вакыт эчендә ашау өчен ярышканда, яшьләр
кулларын артка кушырып торырга тиеш.

* * *

Мәҗлеснең
икенче өлеше башланыр алдыннан, ягына карап, төрле маҗаралар
булып алырга мөмкин. Мәсәлән, кәләшне яки
аның аяк киемен урлап яшерү, я булмаса аларның урынын алу. Бу
хәлләрдән бары акча түләп, йә ниндидер
җәза үтәп, яки югалганны эзләп табып кына чыгып
була. Шушы маҗаралардан соң, кунаклар утырышып беткәч, тамада
кабат үз вазифаларына керешә.

Алып баручы. Җәмәгать, минем кулымда — шырпылар
кадалган алма. Энәләре тырпаеп торган керпегә охшаса да, ул
ызгыш алмасы түгел, ә мәхәббәт алмасы.
Хәзер мин аны Айдар белән Галиягә бирәм.
Бер-берләренә нинди назлы, иркәләү
сүзләре белән эндәшерләр икән — шырпыларны берәмләп ала-ала,
безнең алда алмаш-тилмәш шундый сүзләр
әйтсеннәр әле. Мәхәббәт алмасы нурлы аура
тудырып, дәрт-дәрман өстәп торсын үзләренә.

Яшь кияү белән
яшь кәләш, назлы елмаеп һәм берсен-берсе уздырып, матур
сүзләр әйтә башлыйлар: сандугычым, бөркетем,
күбәләгем, арсланым, аппагым, йөрәк маем,
матурым, акыллым…

Уены-чыны бергә
кушылган әлеге тамаша тәмамлангач, алып баручы
мәҗлеснең икенче яртысындагы
сөйләүләрне ачып җибәрә.
Һәм беренче тостны Галияләрнең (Айдарларның) ирле-хатынлы
күршеләренә бирә.

Табындагылар, татар
туйларында кабул ителгәнчә, берсеннән берсе тәмле
ризыклар белән сыйлануларын дәвам итәләр,
ашый-эчә тыңлыйлар. Кызыклы яки күңелләренә
хуш килгән урыннарда, хуплау сүзләре әйтеп,
дәррәү көлешеп алалар. Алып баручы
сөйләргә теләк белдергән чираттагы кешегә
сүз бирә.

Шаһит егет. Хәзерге яшьләрнең белмәгәне
юк. Айдар белән Галиябез гаилә төзүгә дә
томана булып түгел, ә гаилә тормышының
нечкәлекләрен үзләштереп алындылар. Алар икесе дә
«Яшь гаилә» курсларын тәмамладылар һәм диплом
алдылар. Хәзер мин сезне Галиягә бирелгән диплом белән
таныштырам.

Диплом

Бу диплом Зарипова Галия
Искәндәр кызына бирелә. 2007 елның 19 гыйнварында ул
«Яшь гаилә» курсларын уңышлы тәмамлады.
Дәүләт комиссиясе карары нигезендә аңа
«уңган хатын» белгечлеге бирелде.

Дәүләт
имтиханнары билгеләре:

    1.  Ирне уч төбендә биетү
    гыйлеме — 5
    2. Тасма теллелек осталыгы
    — 5
    3. 40 төрле
    хәйлә белү — 5
    4. 70 төрле аш
    әзерләү һөнәре — 4
    5. Акча саклау, акча
    туздыру — 5
    6.  Көзге каршында бөтерелү,
    бизәнү маһирлыгы- 5
    7.  Ир туганнары килгәндә,
    чиргә сабышу осталыгы — 4
    8.
    Йомышыңны
    иргә түшәккә ятканда сөйләү — 5

    Дәүләт
    комиссиясе рәисе: Кушйөрәкова
    Сәркәтип:
    Бикъүткерова

Шаһит кыз. Ә мин хәзер сезне Айдарның дипломы
белән таныштырасым килә. Аңа дәүләт комиссиясе
тарафыннан «булдыклы ир» белгечлеге бирелгән. Имтихан
билгеләре түбәндәгечә:

    1.  Хатынга акча бирү һәм
    яшерен кесә булдырырга өйрәнү — 5
    2. Хатын сүзен
    тыңлау, үзеңчә эшләү — 5
    3.  Шешәне шешәдән,
    хәмерне судан аера белү — 4
    4. Хатынны
    иркәләү, сөя белү сәнгате — 5
    5. Хатынны королева итеп
    киендерә белү — 4
    6.   Хатынга сереңне
    сөйләмәү, ачык авыз булмау сәнгате — 5
    7. Хатынны мактап
    узындырмаска өйрәтү — 5
    8. Хатынша булмау гыйлеме —
    5

    Дәүләт
    комиссиясе рәисе: Чынъирбаев
    Сәркәтип:
    Алдатмасов.

Текстларны укып чыккач,
шаһитлар, кулларын кыса-кыса, яшьләргә дипломнарын
тапшыралар.

Алып баручы. Җәмәгать, безнең арада
бүген Айдарга кәләше янына керү өчен
кырыкмаса-кырык киртәне җиңәргә, сират
күперен үтәргә ярдәм иткән кияү
егетләре утыра. Шигырьнең кәттәсе, поэтик бомбасы
ахырга туры килгән кебек, бу егетләрне дә мин юри ахырга,
мәҗлеснең икенче яртысына калдырдым. Аңа карап кына
укалары коелмас дип уйлыйм. Алар көн буена Айдар белән
Галиянең тән сакчылары булдылар, загста да, аннан соң да
яшьләребезгә җил-яңгыр тидертмәделәр.
Хәтта көнләшеп бозулардан, күз тиюдән сакладылар.
Хәзер мин бик теләп сүзне сезгә бирәм, кияү
егетләре. Теләкләрегезне җыр-шигырь белән
дә әйтә аласыз.

«Шаһитлар оештыра
торган уеннарның чираттагысы -яшь кияү белән яшь
кәләшне ант иттерү. Табигый инде, врачлар яки
солдатларның ант итүе йогынтысында туган бу уен-йола да туй
мохитенә, мәҗлес шартларына яраклаштырылып башкарыла. Юмор
белән сугарылган текстларның төзелеше исә проза
рәвешендә дә, шигъри формада да була ала.

Шаһитегет. Иптәшләр, язып та, тел белән дә
аңлатып булмый торган бер могҗиза бар: кеше гашыйк булдымы,
күңеле канатлана, хәтта шигырь яза башлый. Бер-беренә
мөкиббән китеп гашыйк булган Айдар белән Галиянең
дә шагыйрьлек сәләте ачылды бит. Чын әгәр!
Иртән үзләренә: «Мәҗлес алдында ант
итәсегез бар, текстларын алдан уйлап куегыз» — дигәч,
«эһ» дигәнче шартлатып, шигырь яздылар да ташладылар.

Шаһит кыз. Хәзер шул язган текстларын
үзләреннән укыттырабыз. Мә, Айдар, монысы синең
ант тексты, монсы, Галия, синеке. Укып җибәрегез.

Яшь кияү (тамак кыргалап, тантаналы тавыш белән):

    Сандугачым, былбылымны
    Йөртермен кулларымда,
    Машинага утыртырмын
    Очраса юлларымда.

    Бер кружка сыра белән

    Чикләнергә
    бәйрәмдә,

    Бик
    эчәсе
    килгәнлекне

    Басар
    әле
    әйрән
    дә.

    Һәр зарплата
    акчасын
    Хатынга
    кайтарырга,

    Әби-бабайның өендә
    Зур эшләр майтарырга.

    Кайда торсак,
    яшәсәк тә,
    Кунак җыеп торырга,
    Барча авырлыкны
    җиңеп,
    Үрнәк
    гаилә корырга.

Шаһит егет. Бу текстта әле барысы да әйтелеп
бетмәгән. Минем алда Айдар: «Отец-герой булачакмын,
Галиядән кимендә 10 бала таптырачакмын!» — дип тә
ычкындырды.

Шаһит кыз. Бирсен Ходай! Ә хәзер инде шигъри
антыңны син укы, Галия. Барысы да ишетсен — кычкырып укы.

    Иремне, кадерлемне
    Йоклатырмын
    иркәләп,
    Ялгышып тоткарланса да,
    Алып кайтмам
    типкәләп.

    Минем бердәнберемне
    Начар тәрбия
    итмәскә,
    Савыт-саба шалтырау
    белән
    Кире кайтып
    китмәскә.

    Табарга балаларның
    Матур һәм
    тазаларын,
    Бергә-бергә тәрбияләп,
    Кеше итәргә
    аларын.

    Чын
    күңелдән, йөрәктән
    Антларымны
    үтәрмен,
    Сезне — туганнарымны
    Алтын туйда
    көтәрмен.

Антлар укылып беткәч,
шаһитлар, музыка уйнап торганда, тантаналы итеп, яшьләрнең
муенына истәлек медальләре тагалар. (Мондый медальләр заказ
белән гравюра мастерскоенда металлдан эшләтелә, йә
булмаса төсле калайны чүкеп, яки агачны көйдереп лаклау юлы
белән кулдан ясала. Әгәр медальләргә яшь
гаиләнең фамилиясе, кияү белән
кәләшнең исемнәре, никахлашу датасы һәм
урыны да ясалса, тагында шәбрәк була.)

Алып баручы. Минемчә, хәзер җырлашып утырырга вакыт
җитте. Күптән инде җырларга күңелләр
ашкынып, телләр кычытып тора. Җырламагач та
көлмәгәч, бу дөнья нигә ярый?! Башта Зифа
Басыйрова заманыннан ук килә торган традицион «Туй җыры»н
җырларга тәкъдим итәм. Барыбыз да белә дип уйлыйм.

Кунаклар алып
баручының тәкъдименә бик теләп кушылалар
һәм шаһитлар таратып биргән текстларны кулларына
алалар. (Күмәк рәвештә башкарылачак җыр
текстларын, алдан ук компьютерда җыйдырып, җырлар алдыннан гына
өләшеп бирү уңайлы.)

Алып баручы. Әйдә, гармунчы туган, сыздырып
җибәр тальяныңны (баяныңны).

Кунаклар,
күмәкләшеп, гармун тавышына кушыла. Өй эчен (залны)
тутырып, җыр агыла башлый. (Халык көе, Г.Зәйнашева
сүзләре).

Кунакларның берсе. «Килен төшкәндә» дигән
җыр да бик матур бит. (Р.Яхин көе, Р.Миңнуллин
сүзләре). Сүзләрен дә, көен дә
беләбез. Белмәүчеләр булса, аның тексты да
кулыбызда бар. Әйдәгез, күтәреп алсагыз, мин башлыйм.

Күмәкләшеп
җырлау шул рәвешле матур булып дәвам итә. Бер
җырны икенче җыр алмаштыра. Бигрәк тә туй
репертуарыннан төшмичә җырлана торганнары бердәм
яңгырый. Шундый җырларның тагын   берсе   —   «Аерылмагыз»   дигән   җыр. (Ч.Зиннәтуллина көе, Г.Зәйнашева
сүзләре). Җыр-музыка белән
әсәрләнгән кунаклар җырлауларын дәвам
итәләр. Күтәренке рух һәм аһәң
стихиясе бөтен кунакларның күңелен биләп ала.
Табында ярыша-ярыша җырлашу, моң-җыр белән хозурлану
халәте барлыкка килә. Шушы халәткә бәйле
рәвештә кунаклар, үзләре дә
сизмәстән, акрынлап кара-каршы җырлашуга
күчәләр. Димәк, дүртьюллык исемсез куплетларга —
табын (мәҗлес) һәм кода җырларына чират
җитә. Олылар катнашкан табында мондый җырлар аеруча яратып
җырлана, чөнки мәҗлеснең максатына
һәм табын рухына туры килгән җыр
үрнәкләре гаҗәеп күп. Басмадан басма ясыйк,
Ефәктән тасма ясыйк, Җыен кодалар җыелышкан,
Җырлашып күңел ачыйк.

    Җырлыйк әле,
    җырлыйк әле,
    Ишетсеннәр,
    белсеннәр,

    Җыелганнар
    бу
    табынга

    «Бертуганнар»
    дисеннәр.

    Таң атканын шуннан
    беләм
    -Күктәге
    аклык
    белән,

    Сез дусларны тәбрик
    итәм
    Бүгенге шатлык
    белән.

    Безнең алмагачыбыз,
    Сезнең
    алмагачыгыз,

    Безнең
    алмагачка
    кунды

    Сезнең сандугачыгыз.

    Йөгереп чыктык
    урамга,
    Тәгәрәп
    килә бер алма,
    Сезне безгә, безне
    сезгә
    Кушты микән бер Алла.

Дүртьюллык
җырларның бер өлеше турыдан-туры яшь парларга багышланган.
Мәҗлестә бер-бер артлы алар да яңгырый.

    Ай икегез, икегез,
    Икегезнең битегез,
    Икегез дә пар
    килгәнсез,
    Тигез гомер итегез.

    Аерылмасын, каерылмасын,
    Пар булсын канатыгыз,
    Айга түгел, елга
    түгел,
    Гомергә яратыгыз.

Белгән кунак
вакытында китәр дигәндәй, аерым кунаклар авызыннан кайтырга
вакыт җиткәнен белдергән җырлар да чыга башлый.

    И бакырчак, бакырчак,
    Ат өстендә
    ыңгырчак,
    Сезләргә
    җитте ятыр чак,
    Безгә җитте
    кайтыр чак.

    Алай итәргә
    кирәк,
    Болай итәргә
    кирәк,
    Хуҗаларга
    рәхмәт әйтеп,
    Кайтып китәргә
    кирәк.

Шулай итеп,
мәҗлес ахырына якынлаша. Әмма кунаклар таралышканчы, алып
баручы, олылап, аш-су әзерләүчеләрне табын янына
чакырып чыгара. Аларны мактый-мактый, кунаклар исеменнән
рәхмәт сүзләре әйтә. Әгәр шунда
яшьләр исеменнән үзләренә ниндидер
бүләк тә бирелсә (мәсәлән,
фартук-алъяпкыч, косынка-яулык, матур итеп тегелгән чәйнек
каплавычы, чәй-конфет), бигрәк тә яхшы була.

Иң ахырда алып баручы
сүзне, кәләш һәм үз исеменнән
әти-әниләренә, кунакларга, шаһитлар
һәм тамадага рәхмәт әйтү өчен, яшь
кияүгә бирә.

Яшьләр туе

Яшьләр
мәҗлесендә исә берничә тәнәфес ясау
исәбенә уеннарны да, җыр-биюләр һәм
танцыларны да бермә-бер диярлек арттырып була. Шулай ук озын-озын шигъри
текстларны да мондый компания җиңелрәк кабул итә.
Менә шушы үзенчәлекләр яшьләр
мәҗлесенең йөзен билгели дә инде.

Алып баручы егет. Кадерле кунаклар, якын дуслар, хөрмәтле
туганнар! Бүген без монда бәхетле йолдыз астында туган яшь
гаиләнең — Айнур белән Гүзәлнең (шартлы
исемнәр) туй мәҗлесенә җыйналдык.
Барыбызның да күңелләре күтәренке,
йөрәкләребез яшь парны котларга, уен-тамашаларда катнашырга
җилкенеп тора. Әйдәгез, шушы күркәм табын янында
Айнур белән Гүзәлнең
күңелләрендә калырлык матур сүзләр
әйтеп, сайрап-җырлап, уйнап-көлеп утырыйк.

    Бәхетләргә
    юллар урау диләр,
    Тормыш итү
    түгел кыр кичү;
    Урау юлның башы
    менә бүген
    Сездә уза торган туй
    киче.

    Юлларыгыз
    һәрчак бергә булсын,
    Уйларыгыз булсын гел
    бергә;
    Ак бөркәнчек
    япкан бәхетегез
    Шау
    чәчәктә булсын гомергә.

    Яшьләр өчен,
    дуслар, тост күтәрик,
    Туй
    гөрләсен
    бүген
    табында;

    Тост күтәрик:
    «Сезгә — тигезлек!» — дип,
    Бәхет телик
    тагын-тагын да.

Айнур! Җиләк
булып пешкән, роза гөле булып чәчәк аткан кыз
бирәбез сиңа. Шушындый матур, сөйкемле, акыллы кыз
үстергәннәре өчен, Гүзәлнең
әти-әнисенә бездән дә, синең
исемеңнән дә мең-мең рәхмәт.
Нәфис гөлне — Гүзәлебезне син сулыктырма, саргайтма,
беркайчан да корытма, ә аңа җиләс җил дә,
шифалы яңгыр да була бел. Бездән теләк шул сезгә,
дуслар.

Икенче булып сүзне
шаһит кыз ала. Ул да үзенең котлау сүзен
һәм теләкләрен шигъри сәлам белән
әйтеп бирә.

Алып баручы кыз. Таудан бары тау гына мәһабәтрәк
була ала. Әйтәсе килгән теләкләрне дә
аеруча матур, илһамлы итеп бары шигырь теле белән генә
әйтеп буладыр. Туйда кырмыска да канатлана дигәндәй, мин
дә эчемдәгеләрне канатлы сүзләр аша
җиткермәкче булам.

    Яшәгез сез,
    Айнур-Гүзәл,
    Бер-берегезне
    аңлашып,
    Икегез бөр
    җан-тән булып,
    Гомер буе сайрашып.

    Күңелегездә
    һич сүнмәсен
    Игелек, иман нуры,
    Өегездә
    бәхет гөле
    Сулмасын гомер буе.

    Бу туй соңгысы
    булмасын,
    Булсын
    бәбәй
    туегыз,

    Көмеш, алтын туйлар
    белән
    Үтсен гомер юлыгыз.

    Ул туйларда без дә
    булыйк,
    Исәнлек-саулык
    белән,
    Инде сезне тәбрик
    итәм
    Бүгенге шатлык
    белән.

Алып баручы егет. Хәзер кунакларны табында
үз-үзләрен тоту кагыйдәләре белән
таныштырып китәбез.

1. Үзеңне
өйдәге кебек хис ит, тик кунакта икәнеңне онытма.

2.  Начар кәефеңне ишекнең
теге ягында калдырып кер. Табында кош тоткан кебек шатланып, авызыңны
ерып утыр.

3.  Нәфесегез чаты һәм язва
чире ачылудан сакланыгыз. Тост әйтәләр дип кенә, салган
бер бокалны төбенә кадәр түнтәреп бару
юньлелеккә китерми.

4. Тавыш ярыларыңа
хуҗа була бел. Кунакларның колак пәрдәсен
тишәрлек яшелле-зәңгәрле тавышлар чыгарып утырма.

5.  Күршегезне үзегезнең
хатыныгыз белән бутый күрмәгез. Исегездән чыгармагыз:
күрше тавыгы каз булып, күрше хатыны кыз булып күренә
ул.

6. Хатыныгыз ботыгызны
чеметкән яки аягыгызга баскан очракта кычкырып
җибәрмәскә, ә «аппагым» дип үбеп
алырга.

7.  Башкаларга һәрчак кушылып
җырла, белмәгән тәкъдирдә авызыңны ачып
утырсаң да ярый.

8.  Күз алдың томалана башлый
икән, бер кешенең өч булып күренә башлавын
көтмә. Башкаларга сиздерми генә өеңә таю
ягын кара.

9.  Мәҗлес вакытында кияү
белән кәләшне йөдәтеп
йөрү,
тәнәфестә аларны чат-чат үбү һәм
кочаклау катгый рәвештә тыела.

Мәҗлес
дәвам итә. Алып баручы шаһит кыз беренче итеп сүзне
кияү һәм кәләшнең яшь туганнарына —
кода-кодачаларга бирә.

Алып баручы егет. Хөрмәтле дуслар! Игътибарыгызга бер
белдерү. Менә яшьләребезгә загста язылышканда
бирелгән һәм әлегә башланмаган гаилә
альбомы. Аның беренче битенә, үзара тоташтырып, туй
балдаклары ясалган. Ә икенче битенә Айнур белән
Гүзәл бергәләп төшкән
фоторәсемнәрен ябыштырырлар. Кызыклы бер истәлек булып калсын
өчен, мин бу альбомны шушы мәҗлестә башларга
тәкъдим итәм. Өченче, дүртенче һәм,
әгәр җитмәсә, бишенче бите дә -безнеке,
ягъни кунакларныкы. Һәркем теләкләрен һәм
монда әйтергә өлгермәгәннәрен, бер-ике
җөмлә белән булса да, шунда да язып калдырсын иде.
Ручкасы -эчендә. Тәнәфес вакытында язсагыз да ярый.

Чираттагы сүз яшь
кияү белән яшь киленнең уртак дустына бирелә.

Сүз бирелгән
егет.
Мин чыгышымны Шәрекъ
риваяте белән бәйлисем килә. Яшәгән, ди, булган,
ди, өч килен. Шушы өч киленнең гаиләләре
белән бергәләп зур йортта бәхет тә яшәгән,
ди. Бәхет берзаман китәргә уйлаган һәм олы килен
янына килеп: Мин сезнең гаиләдән китәргә булдым,
теләгән әйбереңне сора, -дигән. Олы
киленнең әллә ни исе китмәгән.
Китсәң, китәрсең инде, миңа үз
гомеремә җитәрлек байлык калдыр да дүрт ягың
кыйбла, дигән. Бәхет киленне байлыкка күмгән дә,
моның гаиләсеннән бөтенләйгә китеп барган.
Бәхет киткәч, нәрсә буласын аңлыйсыз инде.

Бәхет икенче килен
янына килгән. Сезнең гаиләдән китәргә
булдым, теләгән әйбереңне сора, дигән. Уртанчы
килен дә аптырап калмаган. Миңа үз гомеремә җитәрлек
акча калдыр, аннан китсәң дә ярый, дигән. Бәхет
киленне акчага күмгән дә китеп барган.

Инде ул өченче килен
янына килгән. Мин сезнең гаиләдән китәргә
булдым, теләгән әйбереңне сора, дигән.
Өченче килен әйткән: Без син булганга бәхетле
яшәгән идек. Сине бер дә җибәрәсем килми.
Инде бик китәсең килә икән, ирем белән
икебезгә үз гомеребезгә җитәрлек
сәламәтлек һәм тигез мәхәббәт калдыр,
дигән. Бәхет киленгә карап торган да: Ай-һай! Син
миннән бик күп нәрсә сорыйсың. Болай булгач, мин
китмәм инде, сезнең белән генә калырмын, дип
җавап биргән.

Менә шушы
риваятьтәге сыман, син, Гүзәл, гаиләгезгә олы
бәхет алып кил. Бәхет гаиләгездән беркайчан да
китмәсен, сәламәтлегегез дә,
мәхәббәтегез дә ташып торсын. Калганы — байлыгы да,
акчасы да үз вакыты белән килер.

Янә бер кыз кеше тост
әйткәннән соң, алып баручылар телеграммалар
һәм хат-открыткалар укуны оештырып алалар. Аннары тагын
нәүбәттәге кеше сүз ала.

Ике-өч кеше
сөйләгән саен, алып баручылар арага яңа уен кертеп
җибәрәләр. Чираттагы уен — яшь кияү белән
яшь кәләштән интервью, сорауларга җавап алуга корылган
тамаша. Ары таба исә -сүз сораган киләсе кешенең тосты.
Шигъри тостлар берсеннән-берсе матур, күңелгә ятышлы
булган кебек, алда сөйләнгән риваять шикелле, фольклор
белән бәйләнешле тост-нотыклар да бик матур тәэсир
калдыра.

Сүз бирелгән
кыз.
Минем бик хикмәтле
һәм гыйбрәтле легенда-хикәят ишеткәнем бар.
Атабыз Адәм бервакыт Алладан: «Нишләп син Хаваны шулай матур
итеп яраттың?»- дип сораган, ди. Аллаһе Тәгалә «син
аны яратсын өчен» дип җавап биргән. Адәм
янә: «Ә нишләп син аны шулай тилемсәрәк итеп
яраттың?» — дип сорау биргән. Аллаһе Тәгалә
«ул сине ярата алсын өчен» дип җавап кайтарган, ди.

Менә
күрәсезме, хатын-кызларга чибәрлек Алланың үзе
тарафыннан бирелгән. Әгәр бездә бераз тилелек тә
бар икән, ансы инде — сез ирләрнең кимчелекләрен
күрмәс өчен бирелгән сыйфат. Халык әйтмешли,
кирәк чакта гаиләдә сукыр да, саңгырау да була
белергә кирәк. Татулык һәм тигезлек телим мин
сезгә, Айнур һәм Гүзәл! Бер-берегезгә юл
куеп, чөкердәшеп кенә яшәгез.

Кунаклар,
күңелле гапләшә-гапләшә, сыйлануларын
дәвам итәләр. Салкын ашлар янына бирелгән токмачлы ашны
(ягына карап, пильмән дә булырга мөмкин) мактый-мактый
ашыйлар. Тостлар белән уен-тамашаларның алмашынуы да үз
җаена дәвам итә.

Алып баручы егет. Кадерле кунаклар, әйдәгез әле тагын бер
уен уйнап алыйк. Бу уен «Пешми калган мәхәббәт
җырлары» дип атала.

    Очып бара бер бәлеш,
    Агып тора майлары,
    Бик сагынган
    чакларыңда
    Аягыңны суга тык.

Сезнең бу шәп
җырны ишеткәнегез бардыр. Ә хәзер шушыңа охшаган
җырны — бәлки безнеке тагын да матуррак чыгар — без үзебез
иҗат итәргә тиеш. Шарты бик гади: табынның ике ягына
мин менә шушы ике кәгазь битен җибәрәм.
Һәркайсыгыз шунда башыгызга килгән яки үзегез
белгән мәхәббәт җырыннан бер юл язасыз, аннары
шул турын күрсәтмичә бөкләп,
күршегезгә бирәсез. Күршегез дә шулай эшли.
Соңыннан инде, әлеге кәгазьләр табынны
әйләнеп чыккач, бергәләшеп тудырган шедевр җыр
белән бергәләп танышырбыз.

Мәҗлеснең
тәүге өлеше тәмамланыр алдыннан, яшь кияү
белән яшь кәләш арасында эш-вазифа бүлешү
уен-тамашасы үткәрелә. Һәм шуның артыннан
ук, алып баручыларның берсе белдерү ясый.

Алып баручы кыз. Беренче тәнәфескә чыкканчы, кунакларны
бүгенге көннең, дөресрәге шушы башланган
төннең һава торышы белән таныштырып алыйк әле.

«Бүген
Мөслим районының Иске Вәрәш авылында (шартлы исем) шампанский
һәм шәраб белән кушылган яшенле яңгыр (юеш кар)
явуы көтелә. Вакыты-вакыты белән, көчле җил искән уңайда, берничә
чакрымга музыка һәм җыр тавышлары ишетелүе ихтимал.
Төнге сәгать уникеләрдә чама белмичә эчә
торганнарның күз аллары томаланыр, аяк асларында җир
тетрәр, юллар бик тайгак һәм кәкре-бөкре булыр.
Кырык градуста эт тә оясыннан чыкмый. Кырык градустан сакланыгыз.
Баганалар кочаклап, стеналарга тотына-тотына йөрерлек хәлгә җитә
күрмәгез. — Районның метеорология станциясе».

Яшьләр
күңеле җилкенчәк, гел уйнаклап тора бит инде.
Тәнәфес вакытында да төрле кызыклы уеннар оештырыла. Шулай ук
биеп-җырлап алырга да җай табыла.

Ялдан соң
мәҗлес кабат үз ритмына керә. Табынга «икенче
аш» итеп бирелә торган туралган ит яки башка төрле итле ризык
килә. Яңадан уен-көлке, шаярышып
сөйләшүләр, сүз-тост әйтүләр
мәҗлеснең җанлы манзарасына әверелә.

Яңа тост
әйтүче кыз.
Чүлмәкчедән
күрмәкче дигәндәй, каршы килмәсәгез, мин
дә котлавымны, теләкләремне шигырь белән
әйтәм әле. Шигырь теле -гашыйклар теле, диләр бит.
Димәк, Айнур белән Гүзәлнең куш
йөрәгенә аеруча ята торган тел.

    Котлыйм сезне, дусларым,
    Бәйрәмнең
    зуры белән,
    Балкысын тормыш юлыгыз
    Гел бәхет нуры
    белән.

    Капкагызны беркайчан да
    Кайгы җиле какмасын,
    Бәхет, шатлык, саф
    мәхәббәт
    Янәшәдә
    атласын.

    Йөз яшькә
    кадәр яшәгез,
    Икегез дә шат булып,
    Берегез — әби,
    ә берегез
    Аксакаллы карт булып.

    Пар
    күгәрченнәрдәй гөрләп
    Яшәгез
    бергә-бергә,
    Тыныч тормыш, матур язмыш —
    Миннән теләк
    шул сезгә.

Яңа тост
әйтүче егет.
Бүген
— берегез кояш, икенчегез ай кебек ике гашыйкның таңнары кушылган,
җаннары берләшкән көн. Җан яраткан,
күңел тарткан яр бер генә була ул. Вакытында табышкансыз,
вакытында кавышкансыз, инде никахыгызны күз алмасы кебек саклагыз, туйда
яуган теләкләрне аклагыз. Төннәрегез тыныч,
рәхәт узсын, көннәрегез якты, егәрле булсын.
Өегездә һәрчак бала-чаганың шатлыклы чыр-чуы
яңгырап торсын. Пар канатлы, куш йөрәкле булып гомер
кичерегез.

Алып баручы егет. Ә хәзер, кадерле кунаклар, яңа уен
уйнарга чират җитте. Без сезгә менә шушы курчакны
бирәбез. Музыка уйнаганда ул сезнең арада кулдан-кулга
йөрсен. Музыка туктаган чакта курчак кем кулында кала, шул әлеге
курчакның берәр җирен үбәргә тиеш. Аннары
ул уң яки сул як күршесенең дә шул җирен
үбә. (Алдан килешү буенча, әлеге кызыклы, әмма
четерекле, нәзакәтле эшне кулында курчак калган кешенең бер
күршесенә дә йөкләргә була. Ягъни баштагы
кеше курчакның кайсы җирен үбә, аның үзен
дә күршесе шул җиреннән үбәргә тиеш
була).

Уеннан соң,
гадәттәгечә, кунакларга сүз бирүләр,
сөйләүләр, котлау нотыклары. Шулар арасында,
мәҗлеснең кайда үткәрелүенә карап,
өчпочмаклар белән шулпа, яисә татарның атаклы ризыгы —
ит бәлеше дә бирелергә мөмкин. Чөнки
мәҗлестә ашның — үз урыны, сүзнең —
үз урыны.

Сүз бирелгән
чираттагы егет.
Кадерле Айнур
һәм Гүзәл! Бүген сезнең кеше гомерендә
бер генә булырга тиешле никах туегыз. Дөньяның
искитмәле сәер һәм серле күренешләре бар.
Ходай башта утны яраткан, ди. Әмма иң дәһшәтле
утны да су сүндерә. Шул суны, дәрьяларны исә
ир-егетләр генә туктата яки авызлыклый ала. Ә менә
ут-суларны кичкән ир-егетнең йөрәген хатын-кыз елмаюы
гына эретә, әсир итә аладыр. Ике каен куш булып
үссә, яфраклары да кушылып шаулаша, ике чибәр бергә
кушылса, йөрәкләре бергә тибә, куш була.
Йөрәкләрегез йөз яшькә кадәр бергә
типсен, кадерле дуслар!

Сүз бирелгән
чираттагы кыз.
Кадерле дуслар!
Әле кичә генә сезнең һәркайсыгыз аерым
«мин» иде. Ә менә бүгеннән башлап
«мин» диясе урынга сез торган саен ешрак «без» диярсез,
чөнки сез ир белән хатын булдыгыз, гаилә төзедегез.
Алда — озын тормыш юлы. Ул юл шома гына булмас, төрле сикәлтәләр,
каршылыклар да очрар. Кашык-аяк шалтырап алган чаклар да булыр. Ләкин сез
нык булыгыз, бирешмәгез. Икең бер булганда, шатлыкларны да,
кайгыларны да бергә бүлешкәндә генә гаилә
чыныга, җиңүгә, чын бәхеткә ирешә.

    Шатлык белән тулып
    торсын
    Сезнең тормыш
    касәгез,
    Ике тармак гөл
    шикелле
    Гел янәшә
    яшәгез.

    Яшәгез тормыш
    яменең
    Кадерен белеп кенә,
    Хәтта чикләвек
    төшен дә
    Урталай бүлеп
    кенә.

Нәүбәттәге
уен-тамаша вакыты җиткәч, алып баручы кыз урыныннан
күтәрелә. Кулында — имчәк баласы киеме.

Алып баручы кыз. Иптәшләр, минем кулда ике төрле
«ползунок». Сез аларны туачак баланың символы, җенес
билгесе дип уйлагыз. Зәңгәре — ир бала символы, агы — кыз
баланыкы. Хәзер мин шуларны кулдан-кулга ике як рәт буйлап
җибәрәм. Кем яшь гаиләнең беренче баласы малай булуын
тели, шул үзенең теләк бүләген, азмы-күпме
акча рәвешендә, зәңгәр ползунокка сала, кем кыз
бала тууын тели, ак ползунокка сала. Кайсы баланың күбрәк
теләнгәнен бүләкләрнең
күләменә карап билгеләрбез.

Ползуноклар
әйләнеп килгәч һәм алар эченә салынган бүләк
һәм теләк акчасының күпмешәр булуы
исәпләнгәч, кыз бала теләүчеләрнең
җиңгәнлеге билгеле була. Шунда ук бер-ике
«текә» егет кесәләренә тыгылып, акча
янчыкларыннан өстәмә сумма чыгаралар.

— Гаепләштән
булмасын, без беренче баланың ир бала булуын телибез. Менә монысы
аңа киләчәктә уенчык машина алу өчен сөенеч
бүләге булсын.

—  Мин дә кечкенә акчалата бүләгемне малай
тууын теләп, сөенче һәм бәбәй ашы
бүләге итеп бирәм (канәгать елмаеп). Йә, хәзер
безнең теләк җиңдеме?

Музыкаль тостларның
мәҗлескә үзенә бер ямь биргәнлеген
белгәнгә, алып баручы алдагы тостны авылның сандугачы дип
йөртелгән җырчы кызга бирә. Һәм аңа,
сөйләү белән генә чикләнмичә, яшьләргә
багышлап җыр җырларга да тәкъдим итә.

Җырчы кыз. Сөекле авылдашларым Айнур һәм
Гүзәл! Сезне чын күңелдән гаилә
бәйрәмегез белән котлыйм һәм гомер буе
сандугачлардай сайрашып, күгәрченнәрдәй
гөрләшеп, бер-берегезне куандырып яшәвегезне телим. Сорагач,
ялындырып булмый. Фикер-теләкләремне җыр белән дә
белдерәм. Җырның ертыгы юк дигәндәй, гаеп
итмәссез.(Шамил Кашаповның Саҗидә
Сөләйманова сүзләренә язган «Туй
җыры» башкарыла ).

Мәҗлеснең
икенче өлеше гаилә учагын кабызу уен-йоласы белән
тәмамлана. Ул, гадәттә, өйләнешүчеләр
һәм шаһитлар катнашлыгында үткәрелә торган
уен-тамашаларның югары ноктасы кебек кабул ителә. Аннары инде —
кабат тәнәфес, кабат төрле уеннар дәвам итә, шул
исәптән бу юлы лотерея үткәрелә.

Кунаклар шулай ук
дискотекада җилләнергә һәм ярыша-ярыша биеп
алырга да өлгерәләр.

Лотерея уенын мөмкин
кадәр кызыклы һәм шаян итеп үткәрергә
кирәк. Моның төп шарты шул: очсызлы вак-төяк
әйберләр дә бик кыйммәтле отыш итеп тәкъдим
ителергә тиеш. Димәк, башта аерым кәгазьләргә
«кыйммәтле» отыш исемнәре языла һәм,
төреп, берәр савытка салына. Гармун уйнаганда әлеге савыт
кулдан-кулга йөри. Гармун кинәт туктап калганда савыт кем кулында
була, шул арадан бер кәгазьне (лотереяны) ала һәм анда
язылган номерны һәм отыш исемен кычкырып укый.
Оештыручыларның берсе пакеттан яки тартмадан («арыш»
капчыгыннан) әлеге отышны алып бирә. Лотереяләр
беткәнче уен шул тәртиптә дәвам итә.

Отыш исемнәре
исә болай күрсәтелә ала: «Лотерея №1. Иң
соңгы маркалы катер» (кәгазьдән ясалган
көймә); «№2. Кухня комбайны»
(бәрәңге-яшелчә кыргыч); «№3. Тузан суырткыч»
(канат яки себерке); «№4. Тропик урманда үскән мең
төрле чәчәктән эшләнгән
бәлзәм» (кечкенә шешәгә салынган су);
«№5. Савыт-саба юу машинасы» (юкә мунчала); «№6.
Төсле телевизор» (көзге); «№7. Җиңел
машина» (уенчык тәгәрмәч); «№8. Мисыр патшасы
Тутанхамон пирамидасыннан табылган папирус» (рәсемле открытка);
«№9. Микроволновка яки микродулкынлы мич» (кечкенә батарея);
«№10. Цифрлы фотоаппарат» (линза яки күзлек пыяласы);
«№11. Гималаи тауларыннан китерелгән роза
чәчәкләре букеты» (мунча себеркесе); «№12.
Шәрекъ гүзәле, Мисыр патшасы хатыны Нефертити пирамидасыннан
табылган брошка» (тимер булавка); «№13. Кер юу машинасы»
(сабын); «№14. Тегү машинасы» (җепле энә яки
кәтүк); «№15. Персия келәме» (чиккән
кулъяулык); «№16. Яңа төзелгән йорттан өч
бүлмәле квартира» (ачкыч); «№17. Зал өчен
имән агачыннан эшләнгән гарнитур» (агач шакмак); «№18.
Пенсиягә чыккач, яшьлек мәхәббәтең турында роман
язар өчен, тылсымлы аккош каурые» (каз каурые); «№19.
Дәрт-дәрманны йөз тапкыр арттыра торган элексир» (дару
ампуласы); «№20. Сөйгәнең йөрәгенә
туп-туры юл сала торган сөйдергеч бөтие — чәч арасына кыстырырга
яки колак артына бәйләргә» (дүрткә
бәйләнгән кәгазь).

Кайбер отышларны
тапшырганда «тәгәрмәче булса, машинасы табылыр»,
яки «энәсе булса, машинасын гына табу әллә ни авыр
булмас» кебек сүзләр дә әйтергә
мөмкин. Һәм тагын бер искәрмә: вакытны экономияләү
өчен, лотереяларны өләшеп бирергә, яки бер-бер артлы
савыттан алдырырга да була. Отыш әйберләренә исә, номер
күрсәтелгән җепләр тагып, билгеле бер тәртиптә
тартмага тезеп урнаштыру уңайлы.

Мәҗлеснең
өченче өлеше башлана. Табынга янә яңа ризыклар китерелә.
Болары инде чәй янына бирелә торган милли камыр ашлары:
гөбәдия, чәкчәк, бавырсак, кош теле.
Сый-хөрмәт, димәк, традицион йола тәртибе буенча
дәвам итә. Мәҗлесне алып баручылар да, ара-тирә
генә булса капкалап, сөйләргә әле
өлгермәгән кешеләрне сөйләтәләр.
Бу юлы аларга тәнәфес вакытында, аркылыга-буйга җеп
тарттырылып, табындагыларның баш турысына, яки арткы яктан стенага
эленгән шарлар ярдәмгә килә. Әлеге уенда
катнашучы һәркем, чираты җиткәч, үз турындагы
шарны шартлатып, эчендәге кәгазьгә язылган бирем-җәзаны
үтәргә тиеш.

Җәзалар мондый:
«Урындыкка басып, кулларымны канат итеп кага-кага, өч
мәртәбә әтәч булып кычкырасым килә»;
«Кулыңдагы кечкенә көзгегә карап, «иллә
чибәр дә инде мин», «мин дөньяның
әүлиясе», «мин авылыбызның кендеге» дип
үз-үзеңне макта»; «Җырларга
дигәндә, миңа гына кушыгыз. Хәзер җырлап
күрсәтәм»; «Кеше ышанмаслык ялган
сөйләргә телем кычытып тора. Тыңлагыз,
сөйлим»; ‘Үземнән тәмле исләр килеп торсын
өчен, бер баш суган яки сарымсак ашыйм әле»; «Бию
дигәндә, мин идәндә. Биеп күрсәтим
әле»; «Үбү-кочуга мин оста, менә,
миннән үрнәк алыгыз»; «Минем белмәгәнем
юк, бур мәче булып та мыраулый-мияулый беләм. Мияулап
күрсәтимме?»; «Мин кәҗә булып бакырырга
оста. Тыймасагыз, сәгатьләр буе бакыра алам. Хәзер бакырып
күрсәтәм»; «Яшьләрне котлап, мин ике телем
лимон ашарга да риза. Менә карагыз»; «Тизәйткеч яки тел
көрмәкләндергәч әйтеп күрсәт»;
«Бер мәзәк яки анекдот сөйләргә»; «Әгәр
цирк клоуны булсаң, тамашачыларны ничек көлдерер идең?»;
«Нинди кимчелекләрең бар — яшермичә,
бәйнә-бәйнә сөйлә»; «Бар шунда —
белмим кайда, алып кил шуны — белмим нәрсә. Ләкин
нәтиҗәсе
табындагыларның күңеленә ошарлык булсын».

Әлеге уеннан соң
төп игътибар күмәкләшеп җырлауга
юнәлтелә. Берсен-берсе алмаштырып, яшьләргә яхшы таныш
булган хәзерге заман җырлары агыла башлый. (Атап
әйткәндә, «Алтын балдак» — Р.Нәгыймов
көе, Н.Касыймов сүзләре; «Туй күлмәге»
— Р.Ахиярова көе, Н.Касыймов сүзләре; «Аерылмагыз»
— Ч. Зиннәтуллина көе, Г.Зәйнәшева сүзләре.
Сүз уңаеннан туй табынында җырлана торган башка
җырларны да өстик: «Күбәләгем» — татар
халык җыры; «Пар балдаклар» -Ф.Мортазин көе, З.Вәлиәхмәтова
сүзләре; «Әй, икегез, икегез» — татар халык
җыры; «Һаман яратам» — Ф.Хатыйпов көе,
Зөлфәт сүзләре; «Алмагачлары» — татар халык
җыры; «Бөрлегәнем — бер генәм» — татар халык
җыры; «Җаным жәл түгел сиңа» — татар
халык җыры.

Кунаклар ике-өч
җыр җырлап алалар да тагын чәй китертәләр.
Кайсылары исә, җыр тынып торган арада, баллы ширбәт
эчә, җиләк-җимештән авыз итә. Аннары
янә җыр куәт ала. Әмма шаһитлар күмәк
җырларны яңа уеннар белән аралаштырып барырга да онытмыйлар.
Аерым алганда, кияү белән кәләшкә «Яшь
гаилә» курсларын тәмамлап «уңган хатын»
һәм «булдыклы ир» белгечлекләрен алу турындагы
дипломнарны, бик күңелле итеп, үзләре кирәк
тапкан вакытта тапшырып алалар. Аннары инде, мәҗлес ахырына таба,
кунаклар алдында яшьләрнең үзара ант итешү уен-йоласы
уздырыла һәм аларга истәлек медальләре бирелә.

Яшьләр мәҗлесе аш-су
әзерләүчеләргә рәхмәт
әйтү һәм кияүнең үз
гаиләләре исеменнән мәҗлестә катнашучыларга
рәхмәт белдерү чыгышы белән тәмамлана. Иң
соңгы сүзне, әлбәттә, алып баручылар
әйтә.

Кайбер туйларда, бигрәк тә авыл җирләрендә,
кунакларның кием-салымын яшерүгә бәйләнешле
хикмәтләр дә булып ала. Билгеле инде, күзләре
төшкән һәм якыннанрак танышырга теләгән
кодачаларның кофта-мазарын яки аяк киемен яшь кодалар яшерә.
Кунаклар таралышканда, шул «югалган» нәрсәне
эзләшкән булып, кайбер егетләр үзләренә
ошаган кыз белән ныклап танышып та китәләр. Уеннан башланган
эш кайчакта хәтта яңа гаилә туу, димәк, яңа туй белән
тәмамлана.

Аерым төбәкләрдә, электән килгән
гадәт буенча, шаулап үтә торган туй
мәҗлесенә туй алу (туй кертү, туй
күтәрешү) йоласы килеп ялгана. Беренче туй
мәҗлесе кыз ягында үткән очракта, туйның икенче,
өченче көннәрендә кода-кодагыйларны, читтән
кайткан кунакларны кызның якын туганнары ашка ала. Туй кияү ягында
булганда да, урыны-урыны белән, шушы ук йола үткәрелә,
ягъни кыз ягыннан килгән олы кунакларны да аштан-ашка йөртү
традициясе бар. Кайбер авыл җирләрендә исә төп
туй мәҗлесеннән соң аштан-ашка йөрү
чиратлап, ягъни бер көнне кыз туганнарында, ә икенче көнне
кияү ягында уздырыла. Туйга алу, кунакларга менә шулай кат-кат
хөрмәт күрсәтү, әлбәттә,
татарның кунакчыллыгы, туган җанлыгы турында
сөйләүче күркәм күренеш ул.

Килен төшерү

Кияү йортына килен төшерүнең ике очрагы бар.
Беренче очракта яшь килен ире янына үзләре йортында туй
мәҗлесе һәм никах төне
үткәрелгәннән соң (яисә, җирле
йоласына карап, ике-өч көн бергәләп кунганнан
соң) күчә. Икенче очракта исә яшь кияү
кәләшен загста язылышкан көнне үк үз йортына алып
кайта. Ләкин һәр ике очракта да килен төшерү
тәртибе нигездә бер төрле. Аерма зур булмаган җирле
үзенчәлекләрдә генә.

    Мамык юрганнарга төренеп,
    Килен төшә бүген авылга.
    Борынгыдан килгән гадәт ул —
    Авыл чыккан каршы алырга,
    Яшь кәләшне күреп калырга.

Кияү йортының капкасы алдына (яки подъезд төбенә)
яшь киленне каршыларга дип карты-яше җыелган. Менә бер мәлне
урамның икенче башыннан туй машиналарының (туй атларының)
килгәне күренә.Төсле ленталар һәм шарлар
белән бизәлгән капканы малайлар, кортеж якынлашуга, киереп
ачып куялар. Машиналар, кычкырта-кычкырта, ишегалдына үтә.
Кияү, капка ачучы малайлар яныннан узганда, алларына вак акча
һәм ялтыравык кәгазьле конфетлар сибә.

Машинадан төшкәндә, кияү егет кәләшен
күтәреп ала да әнисе янында яткан мендәргә
бастыра. (Кайбер якларда килен аягы астына йонлы ягы белән тун, палас,
яисә ак җәймә җәяләр.) Кайнана
килененә бал-май каптыра.

— Төкле аягың белән, киленкәем.
Күңелең май кебек йомшак булсын, телең бал кебек татлы
булсын.

Шунда ук улы белән килененә яңа пешкән
түгәрәк ипи тешләтү, я булмаса май ягылган, яки
тоз сибелгән кибән башын икегә бүлеп ашату гадәте
дә бар. Кайбер якларда киленне ипи-тоз белән дә каршы алалар.
Килен исә кайнанасына шунда беренче мәртәбә
«рәхмәт, әнкәй (әни)» ди һәм,
шулай ук ягына карап, аңа бүләк итеп алып килгән
яулыгын бәйләтә, яисә иңнәренә юка
һәм челтәрле итеп бәйләгән мамык шәл
сала, ә кайнатасына түбәтәй кидерә. Яшь
кияү кәләшен өйгә күтәреп яки
җитәкләп алып керә. Алар артыннан шаһитлар,
кияү егетләре һәм ике якның да загстан соң
кызны озата йөргән туганнары керә. Аерым
төбәкләрдә кыз ягыннан килүчеләрне ишек
төбенә тун җәеп һәм ширбәт яки
шәраб авыз иттереп үткәрү йоласы да билгеле.

Электән килгән гадәт буенча, бигрәк тә авыл
җирендә, кыз артыннан тормыш итү өчен
әзерләнгән бирнәсе дә килә. (Кыз
бирнәсен шулай ук загска китәр алдыннан «сатып алу» яки
бер-ике көн алдан ук илтеп кую гадәте дә бар.) Ягъни —
мендәр-ястыгы, өй кирәк-яраклары һәм
бүләк әйберләре. Бирнә салынган кыз сандыгын
кияү кеше күпмедер акча түләп алырга тиеш. Сандыкны
өйгә керткәндә, кызның ир туганнары юри
төрлечә каршылык күрсәтәләр: «Сандык
ишеккә сыймый бит», «Бик авыр, күтәреп
булмый», — дип лаф орган булып кыланалар. Сандык
китерүчеләрнең теләген канәгатьләндереп,
ахыр чиктә кияү кыз сандыгын өйгә
керттерүгә ирешә. Үткенрәк кияү
егетләре, ыгы-зыгы арасында, сандыкны урлап та алгалыйлар. Шуннан
соң инде киленнең бирнәсен урнаштыралар,
бүләкләрен өләшеп бирәләр.

Кызны озатучы һәм кыз каршылаучы яклар өйдә
шампанскийлар аттырып, җиңелчә ашап-эчеп алалар. Күп
төбәкләрдә шул ук көнне кич, яисә икенче
көнне туй мәҗлесе үткәрелә.
Әгәр дә моннан алда кыз ягында инде туй үткән
булса, әлеге туй кайтарма туй була, үтмәгән очракта
исә — кызыл туй яки алыр туй дип атала. Соңгы очракта кайтарма
дигән туй берничә көннән яки атнадан соң кыз
ягында да уздырылырга мөмкин.

Килен булып төшкән көнне кичке туй
мәҗлесенә кадәр, я булмаса икенче көнне кыз
көянтә-чиләк белән су алып кайтырга тиеш. Шуңа
бәйле рәвештә татарлар яши торган бар
төбәкләрдә дә диярлек су юлы
күрсәтү дигән бик матур традицион йола
үткәрелә. Яшь киленне су юлы күрсәтергә
иренең кыз туганнары алып бара. Арада гармунчы да була. Алар чишмә
яки кое буенда, җырлашып, киленнең күңелен ачалар, шул
исәптән «Су юлы» дигән җырны да башкаралар.

    Яшь киленнәргә су юлын
    Күрсәтү изге бурыч,
    Туры, дөрес юлдан гына,
    Килен, йөрергә тырыш.

    Һәр көн саен таң яктысы
    Сирпеп битеңне үбәр,
    Син барасы су юлына
    Зөһрә йолдыз нур сибәр.

    Ай бизәкле чиләкләрең
    Таң суында йөзсеннәр,
    Сандугачлар, сайрый-сайрый,
    «Уңган килен» дисеннәр.

    Мөлдерәмә тулы булса
    Һәрвакытта чиләгең,
    Зур бәхеткә ирешерсең,
    Кабул булыр теләгең.

Килен чишмә суын чиләкләренә тутырып алганнан
соң, чишмәгә көмеш (ак төстәге) акча
ташлый, әгәр инде коедан алса, чиләк эленгән
чылбырның иң очына яулык бәйләп калдыра. Яшьләр
киткәч, кем суга беренче булып килә, шул килен бүләген
чишеп алырга тиеш була.

Алда без «Килен төшкәндә» дигән
әдәби-профессиональ җырны китердек инде. Кияү йортында
үтә торган туй мәҗлесендә килен
төшерүгә багышланган йола җырлары да башкарыла. Андый
җырларны, гадәттә, олырак буын вәкилләре яхшы
белә һәм табында шартын, вакытын туры китереп җырлый.

    Атларыбыз, атларыбыз,
    Канатлы чакларыбыз,
    Безнең дә бер булыр икән
    Киленле чакларыбыз.

    Китмәскә килерең булсын,
    Йөзең гел көләч булсын,
    Табыныңда һәрвакытта
    Балда май, күмәч булсын.

    Әй, ай батсын, ай батсын,
    Кызарып таңнар атсын,
    Тулган айдай яшь киленне
    Туганнарыгыз яратсын.

    Сезнең кызыл алмагыз,
    Безнең кызыл алмабыз,
    Сезнең кызыл алмагызны
    Саргайтырга алмабыз.

Беренче туй мәҗлесе һәм зөфаф-никах
төне кияү ягында үткәндә, табигый инде,
кияү мунчасы да икенче көнне аның ягында ягыла. Кайбер
якларда шул ук көнне авылның әби-бабайларын җыеп, мулла
чакыртып, коръән укыту йоласы да бар. Килен төшерүгә
бәйләнешле әлеге йола, әлбәттә,
яшьләрнең никахларын ныгыту, киләчәк тормышларын
бәхетле итү өчен үткәрелә.

Туй бүләкләре

Белүебезчә, элек кияүгә китәсе кыз алдан ук
булачак кайнана һәм кайнатасына, иренә һәм ир ягы
туганнарына атап, шулай ук өй бизәү өчен кулдан сугып,
тегеп һәм чигеп шактый күп бирнә әзерли торган
булган. Шулай ук яшь кияүнең дә,
өйләнгәндә, кәләш ягына акчалата
һәм әйберләтә калым (мәһәр)
түләгәнлеге билгеле. Табигый инде, калым
түләү йоласы күптән юкка чыкты, шулай ук
бирнә әзерләү яки бирнә белән килү
тәртибе дә, алда әйтелгәнчә, шактый
үзгәрде.

Ләкин хәзерге заман туйларының да ике якка да
бәйләнешле кереме-чыгымы, акчалата яки әйберләтә
бүләк бирешү тәртибе бар. Туй
үткәрүгә бәйләнешле чыгымнарны,
әлбәттә, ике як бергә күтәрешә.
Кайчакта, кияү бай булса, төп расходларны тулысынча үз
өстенә алырга да мөмкин. Әмма авыл
җирләрендә хәзер дә кода-кодагыйларның
туйга традицион бүләкләр белән килү гадәте
яшәп килә. Ул, гадәттә, пешкән пар каз
һәм поднос тутырып матур итеп әзерләнгән
чәкчәк яки бавырсак була. Кайбер якларда шулай ук туйга чакырылган
кыз яки кияү туганнары да туйга әзер ризыклар алып
киләләр. Мондый бүләкләрне кода күчтәнәче
яки савым дип йөртәләр. Аларны мәҗлеснең
икенче яртысында кодалар күчтәнәче дип табынга турап куялар.

Туйга беркем дә буш кул белән килми. Мәҗлескә
чакырылган кунаклар, яшьләрне котлап, үзләре белән
нинди дә булса бүләк алып киләләр
яки, конвертка салып, акча бирәләр.

«Идел» журналы № 2-3/2007 ел

Татары – это яркий и самобытный народ, почитавший свои традиции. Они на удивление многим смогли сохранить и преумножить обычаи и обряды. Свадьба – серьезное и запоминающееся событие в жизни каждой семьи.

Абсолютно каждое мероприятие сопровождается строгим соблюдением сценария, разработанного целым поколением татар. Народное гуляние проходит в несколько дней и этапов, сменяется одежда и место проведения, поэтому свадьбу по праву можно назвать громким гулянием.

Обычаи в татарском стиле

Свадьба в татарском стиле – какие  есть тонкости? Народная свадьба особенна, поскольку представляет собой не просто застолье и праздник, но и соблюдение определенных обычаев. Все они сложились уже давно и выполняются для привлечения удачи, материального и семейного благополучия. Их соблюдение просто необходимо, начиная с каждого этапа в отдельности.

Сватовство

Первый этап, на котором и решается, состоится ли дальнейшее бракосочетание или нет. Родственники жениха отправляются в дом к невесте. Девушка весь вечер обхаживает их, угощая чаям и едой собственного приготовления.

В это время матери жениха и невесты обсуждают, не являются ли молодые люди друг друга родственниками. Что удивительно, родственные узы считаются вплоть до шестиюродных братьев. Если даже в далеком поколении парень и девушка оказываются близкими по крови людьми – свадьба не состоится.

Фото 1Параллельно родственники мужчины оценивают, насколько хороша невеста. Исходя из того, чем занимается девушка, какой у неё характер – сваты решают достойная ли барышня кандидатура.

Выкуп невесты

Сценарии на выкуп невесты на татарском – в чем особенность? Абсолютно за любую барышню её родственники требуют калым. Он является вполне реальным денежным вознаграждением. Это могут быть не только финансовые средства, но и предметы быта, скотина или драгоценности. Цену определяет непосредственно родители невесты.

Задача жениха – предоставить наибольший калым. Это будет означать, насколько он щедрый и состоятельный.

Родители девушки не вправе отдавать её замуж без выкупа.

Никах

Это обряд, который имеет непосредственное отношение к религии. На нем присутствуют лишь мусульмане, одетые в национальные костюмы. Жених и невеста не должны быть на никахе.

Как правило, на нем собираются самые почитаемые и уважаемые гости. В их задачи входит чтение Корана, молитв, духовных наставлений. Никах проводит мулл. Молодожены до проведения никаха не должны оставаться наедине.

Туй

Непосредственно и есть сама татарская свадьба. Она проводится необычно и длится несколько дней. Первоначально по традиции гуляния проходили в доме невесты, затем через день переходили к жениху и продолжали праздновать свадьбу.

В настоящее время татары немного модернизировали свои традиции. Теперь же гуляют 2-3 дня в банкетном зале одного ресторана.

Переезд жены в дом мужа

Фото 2Мужчина после регистрации отправляется в дом к своей суженой. Там он забирает девушку от родителей и везет её в новый дом к своей семье. Задача барышни показать насколько она порядочная и хозяйственная. Родители же должны проявить уважение и любовь к новому члену их семьи.

Мужчины стелют под ноги молодой жене подушку, дабы жизнь её была в этом доме мягкой и комфортной. Мама молодожена и сестры предлагают супруге отведать хлеба и меда, чтобы отношения между ними всегда были сладкими и хлебосольными.

Невеста, войдя в комнату, должна повесить новые занавески, постелить половички, разложить  постельное белье и полотенце. Тем самым она показывает, что готова обжиться в новом доме и демонстрирует свое приданое, доставшееся от родителей.

Далее супруги отправляются в комнату, где садятся за большой стол отмечать свадьбу с новыми родственниками.

Застолье

Татары как никто другой любят вкусно и сытно покушать, весело погулять. На праздничном столе присутствует в огромном количестве аппетитные блюда. В начале вечера подаются салаты и горячие закуски. Вторым на очереди предстает шурпа. Это известный татарский суп с лапшой домашнего приготовления.

Сейчас все чаще и чаще молодожены отходят от обычаев, добавляя немного европейских стандартов, особенно в плане еды.

Но есть национальные блюда, которые присутствуют обязательно на любом торжестве:

  1. Гусь – молодожены зажаривают двух гусей, которые символизируют новоиспеченную семью. Разделывать птиц доверяют самому старому гостю на праздничном мероприятии. Он должен порезать так, чтобы у гусей не повредились кости.
  2. Гульбадия – свадебный пирог с мясом, который готовят родственники жениха. По обычаям пирог подается накрытым полотенцем. Все присутствующие гости должны выкупить часть и положить на полотенце деньги. После этого родители новоиспеченного супруга сообщают, кто будет разделывать яство. Выпечка режется на 4 части, одна из которых сразу же забирается матерью жениха, которая в последствии раздаст все соседям. Остальные части пирога равномерно распределяются между гостями.
  3. Чак-чак – пожалуй, самое известное татарское блюдо, которое любимо и другими народами. Сладость готовится родственниками невесты. Раздающий выносит блюдо с чак-чак и пустую тарелочку, на которую собираются деньги за вкусную еду. Чак-чак режется по тому же принципу, что и гульбадия, и раздается присутствующим на свадебном мероприятии.

На столе в избытке присутствуют вкусные напитки: компоты, морсы, чай. Татарская свадьба не приемлет алкоголя, у мусульман он находится под строгим запретом.

Подготовка к свадьбе

Фото 3Мусульманский обряд бракосочетания начинается ещё задолго до момента официальной регистрации. В среднем около 2 месяцев требуется для того, чтобы подготовиться к процессии.

Сама подготовка разделена на несколько этапов:

  1. Смотрины.
  2. Рассказ о женихе.
  3. Обсуждение сторон.

С разрешения мулы две стороны начинают договариваться о смотринах и проведении дальнейших мероприятий. Что примечательно, сами жених и невеста не участвуют в подготовки. Их задача – показать себя с лучшей стороны, демонстрируя свои положительные качества.

На смотрины жениха и невесты выдвигаются сваты. Это родственники, которые назначаются родителями. Мама с папой присутствуют лишь на последнем этапе, согласившись с доводами сватов.

Во время переговоров необходимо близким людям решить, где будут жить их дети, каков финансовый доход жениха, есть ли приданое у невесты. Только в случае положительного решения, молодым сообщают о том, где и когда будет проходить их свадьба.

Непосредственно до проведения самой свадьбы, в доме невесты проводят помолвку. На ней родители обеих сторон обмениваются друг с другом подарками и договариваются о том, где и как будет проходить само праздничное торжество.

В том случае, если жених и невеста знакомы давно, мама с папой согласны на их союз, сосватав их ещё с детства, возможно провести как сговор, так и помолвку в один день, убрав этап со смотринами и сватами.

Украшение мероприятия

К счастью для татар, непосредственно само украшения не играет большой роли в самом торжестве. Этот вопрос могут доверить невесте, чтобы она обставила все по своему вкусу. В качестве украшений возможно использовать как национальные, так и европейские элементы.

Фото 4

Сценарии свадеб на татарском языке.

Нередко невеста выбирает шары, гирлянды, цветы. Если хочется добавить в интерьер национальные колориты, то можно обратить внимание на посуду или скатерти с расшитыми узорами.

Декораторы советуют определяться исходя из нескольких цветов. Например, остановите свое внимание на ярко-красном и разбавьте его белым или приглушенным золотым оттенком.

Мусульмане очень любят богатые узоры, дорогие ткани. Поэтому было бы хорошо сделать интерьер, выполненным в дворянском или королевском стиле.

Музыкальное оформление и конкурсы

Татарские конкурсы на свадьбу – или как развеселить гостей? В этом вопросе татары могут отступить и положиться на вкусы и предпочтения жениха и невесты. В моде как современные русские исполнители, так и национальные татарские музыканты.

Идеальным вариантом было бы учесть вкусы всех приглашенных гостей. Для более пожилого поколения можно позвать национальную группу, которая исполнит старинные татарские песни на родном языке. Таким образом, жених и невеста выразят уважение к своим родственникам.

Для молодых гостей и друзей можно уже позвать диджея, который будет включать современные танцевальные композиции и профессионального тамаду для проведения конкурсов в татарском стиле.

Варианты сценариев для свадьбы

Татарская свадьба, как составить сценарий на татарском языке? Любая национальная свадьба обязательно включает в себя колорит своего народа. Это обычаи и традиции, которые чтут и соблюдают.

Тем не менее, современность диктует новые правила и многие мусульманские свадьбы идут с небольшой долей европейских обычаев и традиции. В идеале учесть и те и другие обряды.

Для того, чтобы с одной стороны порадовать более пожилых людей, верующих, присутствующих на свадьбе. С другой стороны, отдохнуть под современную музыку с друзьями и молодыми гостями мероприятия.

Полезное видео

Крымско татарская свадьба по старинному обряду.

Свадебные обряды татар.

Никах и татарская свадьба.

Заключение

Татарская свадьба – это красивое и запоминающееся событие, с которого начинается долгая и счастливая жизнь новой семьи. Новобрачные почитают соблюдением традиций предков.

Родители вносят дань уважениями новоиспеченным родственникам. Молодожены обязательно запомнят на всю жизнь свадьбу, которую с такой теплотой и любовью подготовили для них самые близкие люди.

СӨЛГЕ БӘЙРӘМЕ

Борынгы заманнарда әбиләр,әниләр,киленнәр,кызлар  оста
итеп төсле җепләр белән бизәкләр ,сөлгеләр чиккәннәр. Һәр йортның, авылның чигү
осталары булган. Сабантуй бәйрәмендә батырга иң матур чигешле сөлгеләрне
тапшырганнар. Күп кызлы гаиләләрдә чигү ярышлары уздырылган, ул бәйрәм төсен
алган.

  Бәйрәм узасы бүлмә чиккән татар сөлгеләре, сандыкка
салынган чигүләр белән бизәлә.  Бәйрәмгә әниләр, әбиләр чакырыла, алар хөрмәт
йөзеннән өйнең иң түренә утыртыла. Укучы балалар татар милли киемнәре кияләр.
Татар халык көйләре яңгырый. Уртага татар милли киемнәре кигән кыз һәм егет
чыга.

Кыз: Матур сөлгеләр элдек без

          Бәйрәмнәрдә түр якка.

          Күзнең явын алырлыгын

          Әни чиккән яшь чакта.

Малай: Сабантуйда көрәшәләр,

               Чиккән сөлге батырга.

               Толпарларда малай чаба

               Сөлге алып кайтырга.

Кыз: Үз-үзебездән сорап карыйк әле,нигә җырларга,
шигырьләргә кергән ул сөлге? Сабантуйларда колга башына менгән өченме? Элегрәк
өйләребезне ямьләндереп торган өченме? Һәр борынгы шәһәрнең үз гербы,һәр
шәһәрнең мәдхия гимны була. Безнең,татар хатын-кызларының да үз мәдхия гимны,үз
сүрәт гербы бар. Ул- сөлге.

Егет:  Җиз кыңгырау зеңгелдәгән туй атлары дугасында,

          Җифер-җилфер килә кәләш сөлгесе.

          Сабан туена бирнә җыючылар куанычы-

          Колганың иң очында килен сөлгесе.

          Җилкәсенә тәкә күтәргән батыр муенында-

          Очлары җиргә тигән килен сөлгесе.

        Милли киемнәр кигән җырчы
кызлар башкаруында “Сөлге чигәм” җыры башкарыла.

Кыз: …Калды ич, үткәннәрдә генә калды

              Татар сөлгесе.

Сөлге! Бәлки син мәхәббәт җырыдыр? Үкенечле,ләкин үзең
төсле ак, якты мәхәббәт җырыдыр?

Егет: …Апасыннан матур сөлгесе…

Сөлге! Сине муеныма салам. Өнсез калып бик озак басып
торам. Юк, мин сабантуй батыры түгел, һәм син бүләккә дә алынмаган,яшҗ
киленнеке дә түгел син. Син- әбиемнеке.

Кыз: Әби-бабаларыбыз мирасы.Кайда ул? Онытылып беткән
калфакларыбыздамы,чыңлавы да җаныбызда гына сакланган
чулпы-тәңкәләребездәме,әкият итеп кенә сөйләргә калган бишек
җырларыбыздамы,кыңгыраулы туй дугаларын  бизәгән, сабан туе колга-
баганаларында җилфердәгән, инде сандык төпләрендә саргая башлаган
сөлге-тастымалларыбыздамы?

Малай: Сөлгене сандык төбенә салмагыз,саргая,- ди
торган булганнарборынгылар.

….Калды ич, сандыкларда  гына калды ич татар
сөлгесе…

Кыз: …Татар сөлгесе!

Бәлки син халкымның йөз аклыгыдыр? Ак яулык бөркәнгән
татар әбиләре балаларын һәм оныкларын җыеп сандыкларын ачалар. Күз нурларын
кушып тукыган,чиккән сөлгеләрен истәлеккә өләшәләр.

Әби: …Төсем итеп саклагыз, балакайлар,төсем итеп
саклагыз! (сандыктан чигелгән сөлгеләр,алүяпкычлар, кулүяулыклар ала һәм
балаларга өләшә)

Малай: Татар сөлгесе! Бәлки, көннәрдән бер көнне, син
җырларда гына калырсың.

…Калды ич, калды ич татар сөлгесе,

Апасыннан матур сеңлесе…

Кайда син матур сеңел? Ашык әле, матурлыгыдны сөлгеләргә
чигеп калдырырга ашык әле.

Кыз: Ихтитрамымны белгертим хак сүз белән:

Кунак килсә, каршыладың ак йөз белән;

Дошман килсә, чыкмадың кулын юарга,

Һәм булмадың ак төстәге сатлык байрак!

Малай: И,ак  сөлге!Беркайчан да пычранмадың-

Күпме сөрттең гаделләрнең халәл канын!

Син көрәштең сабантуйда,билгә яттың,

Көрәшченең гаделлеге, көче артты.

Кыз: Көрәшләргә озатып калдың син ирләрне,

Җилфердәдең кызыл туйлар пар атында.

Сау бул, диеп, кулга кушылып җилфердәдең,

Әверелеп туйның бәхет канатына…

Малай: Җеназада син, ак сөлге,безнең кулда,

Озатасың гүр иясен соңгы юлга…

Кичерешләрнең таныш сиңа һәркайсысы,

Илемнең һәрбер шатлыгы, һәр кайгысы.

Кыз: Син бит үзең дә халкымның күңеле төсле-

Сөттән сеңгән зур пакүлыкның бер көзгесе.

Һәрбер эшнең, һәр ниятнең өмете-уңыш.

Кешелекнең нияте зур, сөлге, булыш!

“Килен төшкәндә”җыры башкарыла

Малай: …Килен сөлгесе! Килен
сөлгесе!

Әфсен шикелле сүз ул. Әнә,күрше
ббабайларның капкасы бүген елмаеп ачыла. Иң яшҗ килен аларда. Мәйсәрә апа оялып
кына капкадан чыкты да колганың иң очына озын сөлгене күбәләкләп бәйләп куйды.

 Ассалап тукылган озын татар сөлгесе!

Калды ич,күңелләрдә генң калды килен
сөлгесе.

Кыз: Сөлгеләр! Әбиләрнең күз
нурларыннан тукылган сөлгеләр! Һәр төснең җылысын тоя белүче куллар чиккән ашүяулыклар!
Әйтегез әле, әйтегез, безне илаһи рәссамнар генә иңат итә белә диегез.Сезгә
беркем дә каршы төшмәс. Чөнки беркем дә сезнекеннән матуррак   чигешләр таба
алмый.Халкымның йөз аклыгы бит сездә.

Әби: Әй, сөлге-сөлгекәй. Гомер
юлдашым минем, әйдә әле сөйләшик, тавыш-өнсез генә бер серләшик. Үпкәләмә инде
миңа, сабантуй клогасына яшҗ килен бүләге итеп  сине элмәдем, бәйгедә җиңгән
атларның ялларына да сине бәйләмәдем.Матурырак сөлгеләр бар иде шул. Матурлык
китә икән ул, сөлгеләр булып тарала икән. Әй, сөлге-сөлгекәй, гомер юлларын
бергә кичтек, шатлыкны да, авырлыкларны да бергә кичердек. Сугыш елларында,
балаларым ачтан үлмәсен дип, бар булган мал-мөкәтемне ризыкка алыштырганда да
мин сине бирмәдем, балаларым өчен кадерле булгансың ахры… Әй, сөлге-сөлгекәй,
аппагым минем, сине гомер буе каралтмый сакладым мин. Баксам, син минем йөз
аклыгымны саклагансың икән.Әй, сөлге-сөлгекәй, инде менә саубуллашыр вакыт та
җитә бугай. Чү, җилфердәмә. Тавыш-өнсез генә саубуллашыйк. Кешеләргә йөз
аклыгымны илт син, сөмсере коелганнарның да йөзләрен яктырт. Сабантуй колгасына
да, ат ялына да элмәдем, менә хәзер кешеләрнең күңеленә күбәләкләтеп бәйләп
куям…

“Сөлге” биюе башкарыла        

НИКАХ МӘҖЛЕСЛӘРЕ ҺӘМ АЛАРНЫҢ ЙОЛАЛАРЫ.

Авылыбыз фольклорчысы Камил  ага Шәмсуаров
иҗаты

Кеше гомере олы бер хәзинә,

Кадерләрен белгән адәмгә.

Сынамакка яратылган бәндә,

Дөнья дигән олы галәмгә.

Ничек кенә итеп уздырсаң да,

Үтеп китә, кыска бу гомер.

Изге гамәл тормыш итсәң,

Әҗерләрен ходай бер бирер.

Һәр ниятнең була үз йоласы,

Белү кирәк аның серләрен.

Никах,бала туе,йорт туйлары,

Адаштырмыйк  йола төрләрен.

Әле менә бүген зур тантана-

Шәригати Закон бәйрәме.

Яшь парларга теләп изге теләк,

Бүләк итик чәчәк бәйләме.

Олы туйда никах укыталар

Килен-кәләшкәйләр өендә.

Матур йолаларны үткәрәләр

Шушы изге никах туенда.

Бөтен кунак урнашалар

Үз урыннарын белеп.

Кодалар утыра түргә,

Аларга хөрмәт элек.

Йортка фатыйха кылалар

Аятел-көрси укып.

Никах туе күркәм була,

Башкарсаң шарты җитеп.

Кара-каршы танышулар

Килгән кунаклар белән.

Исемләп телгә алына

Туган һәм күрше-күлән.

Никах укучы хәзрәт

Яшьләрне җәлеп итә.

Шаһитләрнең исемнәрен,

Мәһәрен язып үтә.

Шаһәдәт калимәләрен

Яшьләргә бәян итә.

Ир белән хатын бурычын,

Хакларын сөйләп китә.

Үгет-нәсихәт укый,

Укый Хөтбә догасын.

Бәян итә ике яшьнең

Ир һәм хатын буласын.

Изге теләкләр теләнеп,

Тәфсилләп кыла дога.

Хәер-ихсан белән зурлап

Бу өлеш тәмам була.

Килен белән кәләш булгач,

Әти-әниләр уртак.

Имам тагы да кисәтә

Укыган җирдән туктап.

Сәдака догасы укып,

Бөтен шартын китергәч,

Шәригатьнең кануннарын

Төгәл ният иттергәч.

Килә матур мизгелләре,

Истәлекле өлеше.

Табынга килә зур чәк-чәк,

Бүләк- алтын, көмеше.

Чәк-чәк пешми гади генә,

Пешерә ике кеше.

Алтмыш йомыркадан бу эш,

Фәкать уңганнар эше.

Кодаларның хәллелеген,

Әйтә эре бавырсак.

“Яшь егетләр, чәк-чәк дәва,

Мәхәббәттән авырсак”.

Көмеш поднос өсләренә

Куялар төшне өеп.

Матур кәнфитләп бизиләр,

Өстенә ширбәт коеп.

Иң кадерле туй бүләге,

Шундый кабарып пешкән.

Әйтерсең, өлгергән җимеш,

Сабактан әле төшкән.

Киҗеле ашъяулык белән

Капланган чәк-чәк килә.

Никах табыннарын бизи

Как япкан чәк-чәк кенә.

Кабарып пешкән чәк-чәккә

Җиләк кагы япканнар.

Өстендә пар Һинд чәйләре,

Ансын каян тапканнар.

Чәй өстендә күлмәк-яулык

Чәк-чәк ачкан кодага.

Парлап чәк-чәк өстен ачу

Кадимидән модада.

Айры тояклы мал бүләк

Чәк-чәк ачкан кодадан.

Акча салыйк, калмыйк әле,

Шәригати йоладан.

Чәк-чәк арты поднос йөри,

Кунаклар чәк-чәк котлый.

Иң кадерле туй бүләге

Шушы йоласыз үтми.

Подноста җыелган акча

Яшьләргә тапшырыла.

Шәригать тәртибе шулай

Гамәлгә ашырыла.

Чәк-чәк арты пар күмәчне,

Күрсәтәләр пар казны.

Мактый-мактый чыгаралар

Туйга дип килгән малны.

Бирнә бирешә ике як,

Уздыралар бер-берсен.

Ефәк-постау, алтын — көмеш,

Энҗе-мәрҗән, кем күрсен.

Кәләпүшләр, кушъяулыклар,

Күзнең явын алырлык.

Чәчәкле матур күлмәкләр

Истәлеккә калырлык.

Ике як та берсен-берсе

Котлагач бирнә белән,

Хәер-сәдака өләшә

Туганнар,күрше-күлән.

Изге теләкләр теләнеп

Укыла Коръән-аят.

Шулай итеп матур мизгел

Тәмам була, ниһаять.

Аш-су килә, кодаларга

Иң беренче бирелә.

Тоз кабып, дога кылынып

Җиткерелеп җиренә.

Күчтәнәч икмәк киселә,

Таратыла табынга.

“Бисмилла”,- дип мулла бабаң,

Телгә килә тагын да.

Хуҗалар фатиха бирсә,

Тәгам җыя башлыйбыз.

Никах ашы- саваплы аш,

Бетергәнче ашыйбыз.

Туралган кайнар ит килә,

Казны бүлә башлыйлар.

Өлешләп биргәч бүлүче,

Көлә-көлә ашыйлар.

Кияүгә бирәләр башны.

Муен тия киленгә.

Муен башны әйбәт бора,

Ак алъяпкыч билендә.

Кайнешләргә ике боты,

Нык таяныч булсыннар.

Җизнә эшкә дәшкән чакта.

Һәрчак уяу торсыннар.

Ике балдызга – канатлар.

Алар тиздән очарлар.

Безнең кияү кебек уңган

Егетләрне кочарлар.

Каз күкрәген- чана диләр,

Төп кодага бу чана.

Кызның хәлен белү өчен,

Күчтәнәч төяп бара.

Каз хуҗасы кодага да

Өлеше чыга монда.

Күкрәк итен тәкъдим итик,

Ул каз китермәс көн дә.

Ике кодагыйга монда

Икегә бүлгән “күтик”.

Боларга тигән өлешнең

Әҗерен тәсвир итик.

Күп сүзләрне искә алып,

Киләчәген,үткәнен.

Юк-бар сөйләп йөрмәсеннәр,

Кыссын болар “күтләрен”.

Каз-күчтәнәч бүлү шулай,

Гаеп итеш юк гадәт.

Уен-көлке өчен шулай.

Саклана тәртип-әдәп.

Аш мәҗлесе- никах туе

Менә шушылай бара.

Йола булып дәвам итеп,

Нәселдән күчеп кала.

                                               
3 январь, 2010 ел.

Авылыбыз
Исергәп бик борынгы авыллардан санала. Шуңа күрә дә аның халкы тирә юньдә кул
осталары, төрле ризыклар пешерү, тегү-чигү, итек басу, бурачылары белән дан
тоткан. Борынгы заманнарда ук авылның үзенең базары, кирпич заводы, көнбагыш
мае чыгару һәм ипи пешерү пекарнясы булган. Арыш, бодай, кукуруз, арпа, солы,
киндер басулары, урман-кырлары ерактан үзенә тартып торган. Халык малны да күп
асраган, катыгын-сөтен саткан, булган байлыгының берсен дә әрәм итмәгән. Сугыш
еллары гына авылны бераз аяктан ега, шулай да бал-чага, карт-коры авыр сугыш
чорларын җиңеп чыга.Шушы чорларда иң яратып ашала торган ризыкларның берсе
катык күзикмәге, сырлыкай була. Сугыш чорында һәркем  сыер асрый алмаса да  бер
чиләк сөт, катык, ун йомырка күрше-күлән, туган-тумачага тамак ялгарга ярдәм
иткән. Камыр катыкка гына басылганга күрә исеме дә катык күзикмәге дип аталган

Катык күзикмәге.

1 литр катык,

4-5 йомырка,

Ярты стакан көнбагыш мае,

Он,

Бер чеметем чәй содасы.

Җылы катыкны сода кушып күпертергә, йомырка, көнбагыш
мае салып тугыларга, он кушып йомшак камыр басарга, камырны берничә кисәккә
бүлеп  таба зурлыгында уртача калынлыктагы җәемнәр җәяргә, шадра тастымал белән
каплап 20 минут кабартырга. Җәемнәрне йөзе килгән мичтә яисә духовкада көнбагыш
мае белән майланган табада пешерергә.

Сырлыкай.

Ярты литр җылы сөт,

3-4 йомырка,

Бер чеметем чәй содасы,

Тәменчә тоз,

Он.

 Җылы сөткә йомырка, сода, тоз кушып
яхшы итеп болгатыла, әзер массага он салып уртача катылыктагы камыр ясап
берничә җәем җәелә. Камыр җәемнәрен калын итеп җәяргә, зурлыгын төрличә итәргә
мөмкин, ләкин таба зурлыгыннан артмаска тиеш. Җәймәләргә пычак белән камырны
кисеп чыгармыйча берничә урыннан сызыклар сызыла ( < ). Ике сызыкны ике
бармак белән тотып кысып ябыштырырга. Аз гына көнбагыш мае салынган табада
мичтә яисә духовкада пешерергә. Сырлыкай кырыйлары күпереп, уртасы кабарып
пешә.

Борынгы эчемлекләр.

Төче бал балы.

Төче бал балының тарихы:

   Халкыбыз элек- электән умартачылык белән
шөгылләнгән, чәчәкле болыннары, икмәк кырлары умартачы кәсебе өчен бик уңайлы
булган. Балы да күп булган, сатып дөньясын алып барырга, бала-чагаларын
укытырга  да ярдәм иткән бал. Туй –мәҗлесләрдә төче бал балы кунакларны
сыйлаган. Бавыр,бөер, эчәк юллары авырулары вакытында, салкын тиеп чирләгәндә
дә халык балдан дәва тапкан. Бүгенге көндә авылыбызның фольклорчысы Камил ага
Шәмсуаров бик күп умарта тота. Ул үзенең рецептлары белән уртаклаша.

                                                                                 
100_1997

Камил Лотфулла улы Шәмсуаров

3 литр кайнаган суга 1,5 кг  тал бөресеннән җыелган
серкәле кәрәзле бал салына. Ике 3 литрлы банкага бүлеп салып, банкаларга тыгыз
итеп резина перчатка кигезелеп , кояшлы яисә җылы урынга куела. Ачып, кайнавы
туктагач, кәрәз чүпләре аска утыра, резина перчатка башка кабармый башлый.
Банкадагы сыеклык марля аша сөзеп чиста банкаларга салына, 2-3 аш кашыгы бал
салып нык  кына болгатыла һәм салкынча урынга куела. Озак саклау учен суыткычта
тотарга киңәш ителә.   

                                                         
Солы сырасы.

Бер чиләк кайнап торган суга 3 кг кабыклы солы салына
һәм солының эче кабыгыннан аерылып беткәнче кайнатыла. Эре иләк яисә марля аша
сөзеп чиста сыеклыкны 40 литрлы флягага салырга, шуның өстенә 20 литр кайнаган
җылы су,

6-7 кг. шикәр комы яисә 6 литр бал салып 10 көнгә җылы
урынга әчетергә  куела. Әчеп әзер булгач марля аша сөзеп алына,  банкаларга
яисә шешәләргә тутырып салкынча урынга куела. Дәвалау үзлекләре бик күп.

Именно татарской, потому что чаще работаю в этом направлении. Конечно за пять лет сценарий менялся, и сейчас он на каждой свадьбе по разному проходит, но выкладываю один из последних сценариев банкета.
Когда гости собрались, выстраиваю их с двух сторон от входа коридорчиком, пять пар держат в руках букеты и, стоя напротив друг друга, делают арочки из этих букетов, свидетели у входа держат ленточку. Посередине зала стоит столик, где баурсак(чак-чак) накрытый, шампанское и коробочка для подарочных денег.
— Все готовы встречать молодых? Тогда встречаем их бурными аплодисментами и криками ура!
Звучит марш мндельсона. крики ура. входят молодые, останавливаются перед протянутой ленточкой.
— Дорогие__________-, сегодня ваш самый светлый и красивый день, ради вас сегодня собрались самые близкие люди, ради вас взошло солнце(дождь пришёл, желая счастья), ради вас распустились сегодня все цветы. И именно вам открывать этот праздник.
Звучат фанфары, разрезается ленточка.
— Впереди у вас длинный жизненный путь, и прежде чем мы пройдём за столы, вам предстоит пройти под этими арочками из цветов. Проходя под каждой из арочек, пусть каждый из вас скажет, что он хочет от своей второй половинки в совместной жизни(пять арочек — пять желаний от каждого, репетируем заранее, чтобы для молодых не было неожидоностью, иначе могут растеряться)(например: чтобы всю жизнь на руках носих, кофе в постель по утрам, сына и дочку, цветы на все праздники и т.д.)
— Ну что ж, молодцы. Мы желаем вам исполнения всех ваших желаний. А ты, молодой супруг, начинай исполнять желания своей жены — красавицы, неси её на руках к вашему праздничному столу, под аплодисменты всех гостей.
У падарочного столика останавливаются.
Самый важный и сладкий момент нашей свадьбы — открытие свадебного баурсака, приглашаю самых близких родных. Они открывают, первые дарят подарки и говорят поздравления.
— Дорогие гости, вы можете подходить к столику молодых, дарить им свои подарки и сказать несколько слов поздравлений. Основные свои поздравления у вас будет возможность произнести за столами, каждому из вас предоставится слово.
Подарки дарятся, гости рассаживаются. Первый тост за молодых стоя и трижды громкое ура! Звучит песня в подарок. Второй тост за родителей. Поднимаю молодых и прошу их сказать своим родителям слова блогадарности и свои пожелания, подытоживаю.
— Я думаю, те кто уважает родителей молодых, выпьет за них стоя и до дна! И песня в подарок для родителей.
Третий тост, конечно за любовь и за невесту. За её женское счастье и красоту все мужчины стоя. Песня о любви(чаще «выпьем за любовь», или татарская)
Снова пьём за любящие сердца и песня в подарок.
— Прежде чем мы начнём первый танцевальный перерыв, и прежде. чем невеста пригласит на танец своего законного супруга, мы хотим, чтобы она пригласила на танец самого первого своего любимого, того мужчину, которого она считала единственным и лучшим, пока не встретила ______. (и т.д. и т.п.) — приглашает папу, потом папа передаёт свою дочь в руки жениха с напутственными словами.
В перерыве прежде чем, пройти к столам, провожу массовый конкурс.
— Кто любит сильнее — невеста или жених? Проверим? За кем больше соберётся — если мужчин за невестой больше — значит сильнее любит молодой муж, а если за женихом больше женщин гостей. то сильнее любит молодая жена(обычно собираются все гости) включается ламбада и поехали в два танцующих паровозика. Затем две команды — мужчин и женщин соревнуются: кто быстрее построятся по росту? По ширине плеч — мужчины. по размеру груди — женщины.
После третьего тоста конкурс за столами. Я провожу конкурс «Сердечки» Поднимаю под аплодисменты свидетелей, представляю их, прошу выполнить задание вместе с молодыми — вырезать сердца из листа картона, жених и свидетель — одно, невеста и свидетельница — другое сердце. Потом свидетели садятся, а молодых я прошу представить, что это их сердца у них в руках. Пусть каждый подарит своё сердце своей второй половинке с теми словами, какие хотелось бы сказать в этот день при всех. А потом говорю: Сегодня собрались самые лучшие ваши друзья и самые близкие родственики. Хотелось бы, чтобы и с ними вы поделились частичкой своих сердец, для этого отправляем сердца через всех гостей по кругу — на две половинки предворительно делим столы, чьё сердце вернётся быстрее, гости должны передавать и целовать соседа. Потом дружное горько.
Затем все женщины танцуют для мужчин кан-кан(даже невеста подключается) — приз самой длинноногой(кто выше ноги поднимал), затем все мужчины танцуют для женщин рок-н-ролл(приз самому зажигательному) а затем мужчины приглашают на медленный танец женщин. И за столы.
Начинаются поздравления по списку гостей в перемешку с песнями и конкурсами. Здесь провожу аукцион на лучшее прилагательное о женихе, и поднимаем бокалы за жениха- теперь женщины стоя.
А в танцевальном перерыве невеста по традиции танцует на железом подносе татарскую плясовую, а гости кидают ей под ноги манеты и бумажные деньги.(это традиция) Потом невесте вручаем метёлку и она собирает деньги, гости обычно страются ей помешать и всё раскидать как можно дальше.
Танцы. По обстаятельствам провожу онкурс на самого ловкого гостя. Женщины сначала украшают мужчин шарами, один шарик привязывается к одной ноге. другой- ко второй, чуть ниже колена.
Прошу женщин отойтти, а мужчины должны под музыку постараться лопнуть как можно больше шариков у своих соседей, а свои оставить целыми, лопать только ногами. участвуют только те. у кого ещё есть шарики на ногах. Самому ловкому — приз.
За столами вновь поздравления по списку и песни в подарок. Конкурсы по оюстаятельствам — либо «Старые песни о главном между столами, либо узнаём какая пара из гостей живёт очень долго лет вместе — одна со стороны жениха, другая — со стороны невесты. Проводим между ними — пойми без слов свою вторую половинку( любые прикольные ситуации и темы), затем прошу показать молодым пример, как нужно целоваться через___ лет совместной жизни. И вновь горько молодым. Также конкурс джигитов( или рыцарей) — описание этого конкурса можете посмотреть в моей теме «Тосты и конкурсы придумываем сами»
В перерыве проводим танец молодых с гостями под шатром. Свидетели или друзья молодых держат над молодыми большой платок или ткань красивую, молодые начинают медленный танец, а гости могут пригласить невесту или жениха, предварительно положив деньги на шатёр(деньги любые бумажные). В течение танца гости могут перебивать ставки.
Если видите необходимость можно провести ещё подвижный конкурс — со стульями(описание есть в теме «полный сценарий юбилея»), или любой другой. Конкурсы стараюсь чаще вводить новые, чтобы и самой было интереснее, и людям( бывают одни и те же гости на нескольких свадьбах)
В последнее застолье выносится свадебный торт под фанфары и разрезается молодыми. Первый кусочек продаю на аукционе. стартовая цена — 50 рублей. Бывало и до 2.500р доходило, самому щедрому гостю — победителю молодые сами подходят и угощают первым кусочком торта (по обычаю он приносит удачу)
А финал — это танец со свечами, и запуск шаров в небо с пожеланиями — летом, фейерферк — зимой.
Второй день — ряженые гости ищут тёлочку по округу. где живут молодые. За столами — первое блюдо — обязательно суп — лапша домашнего приготовления, которая приготовлена невестой(ну, или так говорится). Молодая жена в фартуке и платочке первые тарелочки с супом выносит сама: 1 — мужу. 2 — свёкру, третью — отцу, 4 — свекрови, 5 — маме, а потом разносятся остальные по гостям. На второй день больше конкурсов можно с переодеваниями и дружескими шаржами. Правда первые полтора часа только за столами(пока в чувство все не придут) — провожу награждения молодых и их родителей. свидетелей — почётными грамотами. дипломами. медалями, за каждого поднимаем бокалы и песни в подарок. А потом разнообразные конкурсы и больше танцев и танцевальных конкурсов. (Например конкурс на лучшее исполнение национальных танцев — начинаем цыганочкой — индийские. восточные. лизгинка, сертаки, барыня, рок-н-ролл и завершаем — татарской плясовой.

Содержание

  1. Подготовка к татарской свадьбе
  2. Украшение места проведения торжества
  3. Музыкальное сопровождение
  4. Сватовство
  5. Свадебный кортеж по-татарски
  6. Девичник и мальчишник
  7. Вековой сценарий
  8. Обязательные сценария пункты
  9. Как проходит официальная часть свадьбы
  10. Первый этап татарской свадьбы
  11. Встреча молодоженов
  12. Танцы на свадьбе
  13. Танцевальные конкурсы
  14. Переезд жены в дом Мужчины.
  15. Никах
  16. Застолье и национальные татарские угощения

Подготовка к татарской свадьбе

Готовятся к татарской свадьбе основательно и еще задолго до официальной даты торжества. Перед тем, как состоится бракосочетание, в дом девушки приходят сваты и родители парня, договариваются о свадьбе своих детей, обязательно с благословения муллы. Жених и невеста участия в переговорах не принимают. Сватовство проходит в три этапа:

  • смотрины невесты;
  • рассказ о женихе;
  • переговоры между сторонами.

Жениха представляют сват (яучы) и один из старших родственников. Если первые две части сватовства прошли удачно, то на третьем этапе переговоров подключаются отец и мать новобрачного. В заключительной части сватовства стороны оговаривают денежные и другие важные моменты быта молодой семьи: где будут жить новобрачные, кто и что покупает для обустройства жилья, каков будет вклад мужа в новую семью, объем калыма за невесту и еще много других вопросов.

По татарскому обычаю, выкуп за невесту можно выплачивать частями до торжества или отдать целиком в день свадьбы. В качестве калыма чаще всего предлагают золотые украшения, зимнюю и летнюю одежду, постельное белье, посуду, деньги. Какое будет приданое у невесты, переговорщики во время сватовства не обсуждают. Если стороны договорились, об успешном исходе сватовства сообщают молодым и определяются с датой помолвки. После оговаривается сценарий торжества, которое состоит из свадебных татарских ритуалов.

Никах – свадебный обряд мусульманского брака. Он проводится в мечети или в доме новобрачной. В таинство обряда входят: молитвы, чтение Корана, духовные наставления молодым. Священные обеты дают либо молодожены, либо те, кто их представляет. После завершения Никаха, брак регистрируют в ЗАГСе. Жених и невеста подают заявление в день помолвки. Этих мероприятий достаточно, чтобы девушка считалась сосватанной и получила статус «ярекшен кыз».

Татарская свадьба (Туй) – торжество, которое продолжается несколько дней. Оно начинается в доме невесты, а затем плавно переходит в жилище жениха. В наши дни татары обычно празднуют свадьбу в ресторане на протяжении нескольких дней.

Если молодые хорошо знают друг друга, а родители согласны на бракосочетание детей, то сватовство и помолвку проводят в один день. В доме родителей девушки накрывают стол. Самые близкие родственники с обеих сторон оговаривают условия бракосочетания детей и дарят друг другу подарки.

После помолвки начинается подготовка к свадьбе, которая занимает в среднем от 3 до 5 недель. Жених выплачивает калым частями, покупает подарки невесте, ее родителям и близкой родне. Невеста завершает готовить приданое, которое начала припасать еще подростком. Родители молодых и ближайшие родственники организовывают свадебное веселье.

Украшение места проведения торжества

Бракосочетание татар — великий праздник для двух семей, поэтому родственники уделяют огромное значение праздничному оформлению. Некоторые стараются следовать национальным обычаям и делают упор на украшении зала и антуража в этнической символике. Тогда столы заставляются посудой с самобытными узорами в духе традиций, застилаются красивыми самоткаными скатертями и полотенцами. Скамьи для гостей покрываются богатыми расписными коврами, красивыми удобными подушечками с вышивкой. Приверженцы современных тенденций украшают банкетные залы воздушными шарами, цветочными гирляндами и плакатами.

Музыкальное сопровождение

Музыку для татарской свадьбы обычно выбирают молодые, учитывая вкусы своих родственников. Огромной популярностью пользуются композиции современных авторов на русском и татарском языках. Столь же часто можно услышать на татарских свадьбах зажигательные и грустные народные песни. Марш Мендельсона играют не только во время регистрации, без него не обходится практически ни одна татарская свадьба.

Сватовство

Во время сватовства родственники жениха наносят визит семье юной невесты. Разговор происходит в тоне полунамеков, что соответствует древним традициям татарской свадьбы. Подобный завуалированный стиль используется для того, чтобы отвлечь нечистую силу от счастья новобрачных.

Согласно обычаям, у татар принято всячески подчеркивать достоинства будущего супруга девушки. По заверениям родичей, их жених — отличный работник, регулярно посещает мечеть, уважительно и заботливо относится к старшим родственникам, а в дальнейшем обязуется чтить и любить свою суженую.

Далее следуют смотрины нарядившейся по такому случаю красавицы-невесты. После того как родичи остаются довольны друг другом и молодыми, начинается этап серьезных разговоров, обсуждения выкупа жениха. Несмотря на оглашенную цену калыма, необходимо поторговаться, что вполне в духе татарской свадьбы.

Обычно первая встреча благополучно завершается, как только стороны мирно договорились. В последующие встречи родителей совместные разговоры уже направлены на решение организационных моментов торжества и материальное благополучие будущей семьи.

Свадебный кортеж по-татарски

Торжественная процессия приезжает к дому жениха – кияу эйе. Друзья и родственники невесты не пускают новобрачного до тех пор, пока он не погасит весь калым или не заплатит дополнительно сумму. Свадебный тамада либо родственник невесты отвечает за это мероприятие. Когда все улажено, начинается татарское свадебное торжество: жениху и его родственникам оказывают достойную встречу.

Ведущий говорит:

– Добрый день, дорогие гости! Скажите, пожалуйста, с чем пришли?

Жених представляется и говорит, что приехал за невестой.

Ведущий свадьбы достает лист бумаги, который является символом брачного договора и начинает сверять данные:

– Все правильно. У меня здесь написано: (имя жениха) обязался заплатить сумму, которую установили заранее в размере 50 000 рублей за (имя невесты). Приготовил ли ты калым?

Жених и свидетели начинают выплачивать калым. Сверяясь со списком, ведущий сопровождает свои действия хвалой даров жениха и шутками-прибаутками. Основную сумму денег и большие подарки калыма родители новобрачной передают еще до свадебного торжества, а во время проведения обряда выплачивают символические подарки, учитывая древние традиции. Новобрачный, например, привозит с собой ювелирные украшения или бочонки с маслом и медом.

После того, как калым уплачен, ведущий проводит забавные свадебные конкурсы. Оригинальные идеи вы можете почерпнуть из статьи «Конкурсы на выкуп невесты». Когда все препятствия на пути к невесте пройдены, новобрачный забирает будущую жену из кияу эйе. После молодые и гости идут на церемонию Никах.

Девичник и мальчишник

У молодых своеобразные проводятся «девичник» и «мальчишник». Вечеринкой в общем это понимании не назовешь, во-первых, они проходят алкоголя без, во вторых строго в закрытом помещении в лиц кругу одного пола, то есть никакими лимузинами и клубами тут и не пахнет.

Невеста собирается с семьи женщинами и подружками в доме родителей, ей окрашивают хной руки, чем сильнее и красивее раскрашены тем, руки богаче будет новая семья. хны Остатками красят руки подружкам, чтобы быстрее они вышли замуж. Затем дамы поют, танцуют и пьют чай со сладостями.

Жениху же специального приглашают парикмахера, который сбривает ему это, бороду символизирует вступление его в круг людей семейных, потом также песни, пляски баян под, чай со сладостями и чисто мужские Регистрация.

Вековой сценарий

Сам праздник — только не это застолье в привычном нам понимании, длительный это период, в который необходимо провести церемоний множество и обрядов.

Начинается все обычно, знакомятся молодые, общаются, встречаются, а вот после родителей знакомства начинается процедура свадьбы. Молодожены, уже, конечно обо всем договорились и оповестили своем о семьи намерении пожениться. И тут начинаются сюрпризы первые. После объявления о своем желании молодые пожениться уже официально не участвуют в подготовке всем, свадьбы занимаются родители обеих сторон.

обычной Для свадьбы первой мыслью вспоминается тут, а тамада он не нужен, мало согласия молодоженов, договориться должны их родители.

Обязательные сценария пункты

Для тамады самыми важными сценария пунктами, обязательными к соблюдению, должны стать Молодожены:

  1. следующие должны войти в комнату только того после, как гости заняли свои Свадьба.
  2. места у татар всегда празднуется без стоит, спиртного правильно говорить тосты, и не допускать нем о упоминания.
  3. Танец должен подарить молодоженам каждый практически из гостей и заплатить за живую музыку чтобы за то, или включили нужную музыку.
  4. Танец невесты и жениха — обязательное условие праздника.
  5. Ансамбль музыки живой с баяном должен присутствовать на празднике. нет Если ансамбля, то хотя бы баян.
  6. Свадьба — скорее это застолье, чем развлечение. Правильная угощения разделка и подача обязательных блюд сопровождается молодоженов одариванием деньгами и вещами.
  7. Каждый гость Чак за платит-чак — традиционная сладость, приготовленная Этот.

невестой список касается уже самого доме в празднества родителей невесты или жениха, а сценарий вот предсвадебных церемоний и самой регистрации веками составлен. Даже в современном мире татарская обходится не свадьба без обязательной церемонии «никах», до ЗАГСов появления «никах» и считалась регистрацией, тут тамаде уже стоит поинтересоваться у родителей, муллы и как молодоженов проходит «никах», и как он может проведении в помочь, допустят ли его вообще на эту Русско.

Как проходит официальная часть свадьбы

Как и в любой свадьбе, брак должен быть зарегистрирован официально. Это может быть традиционная роспись в ЗАГСЕ, а можно организовать выездную церемонию. Идей может быть великое множество. Можно создать красивые свадебные образы для молодоженов и гостей. Для тамады или ведущей так же подбирается специальный наряд в традиционном стиле. Перед ней стоит задача по организации встречи и проведения торжественной части.

  • Встреча молодоженов проходит перед входом в банкетный зал. Для этого гости выстраиваются в две длинные колонки вдоль дороги, ведущей к входу. Используя руки, гости делают длинный коридор, сквозь который проходят жених и невеста. В руках гости держат цветы и ленты. В конце коридора натягивают большую длинную ленту, которые новобрачные должны перерезать ножницами. Это символизирует открытие свадебного торжества.
  • В оформленном и украшенном банкетном зале ждут накрытые столы, куда отправляются молодожены с гостями. Для новобрачных накрывают отдельный стол, который расположен таким образом, чтобы все гости могли их хорошо видеть и при необходимости сказать тост.
  • В банкетном зале устанавливают еще один небольшой столик рядом с молодоженами. На нем ставят национальное татарское блюдо, которое называется баурсак и шампанское. Рядом с этими лакомствами ставят специальную емкость, куда гости кладут деньги.
  • После того, как молодожены разрезают ленту, они подходят к столу с национальным блюдом и пробуют его, запивая шампанским. Далее подходят поочередно гости, поздравляя молодых, и кладут в отведенную емкость деньги.
  • Сначала подходят родные и самые близкие, а затем друзья. Только когда все гости смогли поздравить жениха и невесту, гости садятся за стол. Тамада от лица всех гостей еще раз поздравляет молодоженов с бракосочетанием и призывает всех гостей произнести три раза слово «ура».
  • Особенность татарского застолья является празднование без спиртного. Поэтому все тосты, которые говорят гости за праздничным столом, сопровождаются без наличия алкоголя. Первый тост всегда звучит за молодых, второй за родителей, ну а третий за любовь.

Первый этап татарской свадьбы

Современные обычаи значительно отличаются от тех, которые существовали ранее. Но есть пары, которые стараются выдержать все традиции. И если их придерживаться, то начинается свадьба со смотрин, где родители жениха и невесты встречаются вместе и знакомятся. Затем между ними происходит сговор, где они договариваются о том, как будет проходить свадьба и оговариваются все вопросы, включая и финансовые. После семья жениха должна внести выкуп за невесту. И только после этого можно переходить к официальной и торжественной части свадьбы.

Встреча молодоженов

В начале свадебного мероприятия гости выстраиваются с двух сторон у входа в банкетный зал, держа в руках цветы. Пять пар гостей создают руками арку с лентами, одна из лент перекрывает вход в зал. В сценарии татарской свадьбы вы можете предусмотреть наличие неподалеку столика. На нем накрыт баурсак (национальное блюдо), стоит шампанское и посудина для денег, которые будут дарить гости праздника.

Звучит марш Мендельсона, к залу подходят молодожены под всеобщее ликование и аплодисменты. Непосредственный вход в банкетный зал закрыт для новобрачных натянутой лентой. Ведущий приветствует их словами поздравления от имени всех гостей и предлагает разрезать торжественно ленточку, открыв тем самым праздник.

Далее по сценарию татарской свадьбы можно предусмотреть подход новобрачных к подарочному столику. Там проводится открытие свадебного баурсака, после которого самые близкие родственники должны подойти к молодоженам, поздравить их и вручить подарки. Потом наступает черед поздравлений для других гостей. После последнего подарка гости садятся за банкетный стол и приветствуют новобрачных троекратным «ура». Первый тост, конечно же, следует поднять за самих молодых. Второй – за родителей, а третий – традиционно за любовь и женщин. А так как главная женщина на этом празднике – невеста, тост должен быть посвящен ей. После третьего тоста по этому сценарию татарской свадьбы звучит татарская песня о любви.

Танцы на свадьбе

Как и в любой свадьбе, особое место в торжестве занимают танцы и конкурсы. Первый танец невеста танцует со своим отцом, а не с женихом. Для этого она должна подойти к папе и пригласить его на вальс. После красивого танца папы и дочери, отец подходит к жениху и передает ему свою дочь. Он может использовать различные слова напутствия и пожелания. Следом идет танец жениха и невесты, который заканчивается торжественным весельем и танцами в кругу гостей.

Танцевальные конкурсы

Прежде чем станцуют молодожены свой первый свадебный танец, подходит невеста к отцу и приглашает его на вальс. папа После с напутственными словами передает свою дочь любимую в руки новоиспеченному зятю, и новобрачные Так. танцуют начинается первый танцевальный перерыв застольями между.

Открыть программу конкурсную можно соревнованием на лучший канкан, танцуют который присутствующие женщины и даже невеста. главные – Мужчины судьи конкурса, именно они самую определяют длинноногую красавицу. Естественно, ею должна невеста оказаться. Но поощрительные призы другим участницам надо тоже подготовить.

Еще один танцевальный этого конкурс сценария татарской свадьбы — танец гостями с молодоженов под одним шатром. Друзья должны новобрачных держать ткань над танцующими. платят Гости деньги за то, чтобы потанцевать с невестой женихом или медленный танец.

Финальный свадебный танцевальной конкурс программы — танец со свечами, запуск в воздушных небо шаров с пожеланиями молодоженов. Завершите ярким праздник акцентом – фейерверком.

Насытите программу именно развлечений танцевальными конкурсами, поскольку любовь к крови – в танцу у татар. Придумайте для сценария свадьбы татарской вариации для символических танцев зятя и тещи, свекра и невестки, свидетеля и свидетельницы и т.д. задействуйте Максимально при этом гостей, которые не чувствовать должны себя чужими на этом празднике.

составлением Занимаясь сценария свадьбы по татарским обычаям, поинтересуйтесь непременно у молодоженов, какие обряды национального торжества свадебного они намерены соблюдать. Предусмотрите их в сценарии своем. Веселье весельем, а уважение к своим татар у корням – доминирующий мотив любого праздника.

татарской Сценарий свадьбы – сохраняя древние традиции.

является Татарстан мусульманской страной, народ которой чтит свято и соблюдает древние семейные традиции. И татарской сценарий свадьбы наиболее ярко раскрывает обычаи национальные и обряды, ведущие начало с незапамятных времён.

Переезд жены в дом Мужчины.

Мужа после регистрации отправляется в дом к суженой своей. Там он забирает девушку от родителей и новый её в везет дом к своей семье. Задача показать барышни насколько она порядочная и хозяйственная. должны же Родители проявить уважение и любовь к новому семьи их члену.

Мужчины стелют под ноги жене молодой подушку, дабы жизнь её была в доме этом мягкой и комфортной. Мама молодожена и предлагают сестры супруге отведать хлеба и меда, отношения чтобы между ними всегда были хлебосольными и сладкими.

Невеста, войдя в комнату, должна новые повесить занавески, постелить половички, разложить белье постельное и полотенце. Тем самым она что, показывает готова обжиться в новом доме и свое демонстрирует приданое, доставшееся от родителей.

Далее отправляются супруги в комнату, где садятся за большой отмечать стол свадьбу с новыми родственниками.

Татары никто как другой любят вкусно и сытно весело, покушать погулять. На праздничном столе присутствует в количестве огромном аппетитные блюда. В начале вечера салаты подаются и горячие закуски. Вторым на очереди шурпа предстает. Это известный татарский суп с домашнего лапшой приготовления.

Но есть национальные блюда, присутствуют которые обязательно на любом торжестве:

  1. Гусь – зажаривают молодожены двух гусей, которые символизируют семью новоиспеченную. Разделывать птиц доверяют самому гостю старому на праздничном мероприятии. Он должен порезать чтобы, так у гусей не повредились кости.
  2. Гульбадия – пирог свадебный с мясом, который готовят родственники обычаям. По жениха пирог подается накрытым полотенцем. присутствующие Все гости должны выкупить часть и полотенце на положить деньги. После этого родители супруга новоиспеченного сообщают, кто будет разделывать Выпечка. яство режется на 4 части, одна из которых забирается же сразу матерью жениха, которая в последствии все раздаст соседям. Остальные части пирога распределяются равномерно между гостями.
  3. Чак-чак – самое, пожалуй известное татарское блюдо, которое другими и любимо народами. Сладость готовится родственниками Раздающий. невесты выносит блюдо с чак-чак и тарелочку пустую, на которую собираются деньги за вкусную Чак. еду-чак режется по тому же принципу, гульбадия и что, и раздается присутствующим на свадебном мероприятии.

На избытке в столе присутствуют вкусные напитки: компоты, чай, морсы. Татарская свадьба не приемлет алкоголя, у находится он мусульман под строгим запретом.

Никах

Свадебный обряд Никах проводится в доме родителей девушки или в мечети. На этой торжественной церемонии, которая длится около часа, присутствуют мулла, новобрачные и близкие родственники виновников торжества. Обряд проводится в тишине за закрытыми дверями. Мулла садится во главе стола, а новобрачные на мужской половине стола или напротив него. Когда начинается молитва, молодожены встают и слушают святые слова в молчании. Потом жених и невеста дают брачный обет.

В конце свадебной церемонии мулла объявляет молодых мужем и женой перед Аллахом, напутствует их на семейную жизнь молитвами из Корана. Затем родственники дарят подарки мулле и поздравляют новобрачных с созданием новой семьи. После окончания татарского обряда Никах, молодожены с гостями отправляются в ЗАГС.

Застолье и национальные татарские угощения

Традиционная свадьба у татар предполагает шикарное застолье с огромным количеством самых разных национальных угощений. В начале гуляний гостям предлагают горячие и холодные закуски. Затем подают суп из лапши и бараньего мяса (шурпа) и остальные национальные свадебные яства. На столах всегда есть фруктовые соки, компоты и вода. Алкогольные напитки на торжестве Никах под строгим запретом.

Для татарского свадебного торжества готовят двух гусей – символ новой молодой семьи. Традиционно разделывать гусей имеет право только старший мужчина, которого назначают родители молодого мужа. Основная задача этого ритуала – не повредить птичьи кости, когда тушку разделывают на части. В то время, когда гостям выносят блюдо с гусями, принято вручать подарки и деньги молодоженам.

Особое значение придается подаче и разделыванию еще некоторых татарских блюд.

Гульбадия – закрытый свадебный пирог с начинкой из мяса, риса, творога и изюма. Его готовят на заказ перед самой свадьбой.

Чак-чак – национальная традиционная татарская сладость. Она состоит из меда и обжаренного теста. Чак-чак готовят родственники невесты.

Свадебную гульбадию могут разрезать как мужчины, так и женщины. Ответственного назначают отец и мать новобрачного. Перед самим обрядом пирог накрывают платком. На него, по обычаю, гости кладут деньги за угощение. Разрезать гульбадию нужно на четыре части и очень осторожно. Главное – не повредить сердцевину свадебного угощения, сохраняя все его слои в первозданном виде. Одну часть гульбадии забирают родители мужа, чтобы угостить родственников, которые не приехали на свадебное торжество. Остальными частями угощаются гости.

Чак-чак или угощение невесты подают на каждой татарской свадьбе. Обычно это происходит в конце торжества вместе с чаем и другими сладостями. Того, кто будет разрезать свадебный чак-чак, выбирают родители жены. Традиционно этим человеком является жена старшего брата или тетя невесты (кыз жинги). Перед разделыванием блюда происходит торг между родными и гостями свадьбы. Чак-чак, как и гульбадию, режут на четыре части – одну забирают родители молодого мужа, остальными угощают присутствующих на свадьбе гостей.

Источники

  • https://fotkay.ru/tatarskaya_svadba
  • https://fotkay-msk.ru/tatarskaya_svadba
  • https://muslim.jofo.me/1642494.html
  • https://womee.ru/stsenarij-tatarskoj-svadby/
  • https://svadbagolik.ru/article/scenarii-tatarskoi-svadby/

Добрый вечер уважаемые гости, я рада приветствовать вас на празднике посвященный рождению новой семьи ……………………………… И первым делом я хочу пригласить самых любимых людей нашего праздничного вечера. Это родителей молодожёнов!!! Подойдите ко мне пожалуйста. Уважаемые гости, только что мы заложили фундамент для коридора счастья молодых, который сегодня будет строится только из самых близких и родных людей. Теперь к нашему торжеству всё готово. Столы полны угощения, в зале собрались только самые родные и близкие люди. Но чтобы это торжество действительно стало свадебным не хватает жениха и невесты. Давайте бурными аплодисментами встретим наших молодожёнов.
Мендельсон.
Дорогие мои прошу вас возьмитесь за руки как в детстве и пройдите этот коридор счастья рука об руку по жизни.
(А теперь дорогу паре,
Пусть идут судьбе на встречу
И огонь любви великой
Пусть горит для вас он вечно
Чтобы жили вы красиво
Щедрым добрым был ваш дом
Через коридор счастливый
Мы сейчас вас проведём
Чтобы вместе вы шагали
Дорогой светлой, солнечной, большой
До свадьбы до серебряной вначале
Ну а потом до свадьбы золотой.)

А теперь дорогу паре –
Пусть лишь счастье в жизни ждет.
Проходите, поспешите,
Свадебный вас пир зовет!
Приглашаем всех к застолью,
К свадебному хлебосолью.

Проходят

Дорогие друзья сегодня у нас большой праздник а большие праздники в нашем городе принято встречать по большому, с фейерверками и залпами из пушек. К сожалению я не смогла принести сюда фейерверки и пушки, но на столах есть бутылки с шампанским. Так давайте начнём наш праздник залпами шампанского в честь наших молодых.

Под звон хрустального бокала,
Под шум шампанского вина,
С законным браком поздравляем,
Желаем счастья и добра!
Желаем вам любви красивой,
Чтоб вы ее из года в год,
Как драгоценность проносили
Сквозь бури жизненных невзгод.
Пусть не померкнет никогда
Счастливой жизни вашей зорька.
Пусть дружно вам воскликнут “Горько!”
Чтоб сладко было вам всегда…
ГОРЬКО!!!
Тост

Дорогие друзья давайте поднимем эти бокалы за семью ………………… стоя и до дна. Счастья вам и долгих лет совместной жизни.

Дорогие друзья впереди нас ждёт много поздравлений и красивых слов, но я хочу проверить хватит ли у вас дыхания на весь вечер?
Шарики, салют в честь молодых.
Дорогие наши __________ и ¬¬¬¬__________сегодня ваши друзья и родные приготовили много красивых слов и по возможности приготовили подарки, но я хочу чтобы первым подарком для вас была песня. Чтобы ваша жизнь была прекрасна и мелодична как красивая песня.

Песня в подарок.

Приятного аппетита.

Притча.

Тост за любовь

Песня

Первый общий Коровай.
Дорогие мои, ваши мамы преподносят вам, ваш первый общий кусок хлеба, как символ благополучия. Ещё вчера вы были ……………… и ………………… а сегодня вы уже семья ………………………… А это значит что от ныне у вас всё будет общим. Теперь нет ни моё ни твоё, – всё только наше. И гости наши, и родители наши, и всё что не правильно лежит всё домой и всё нам. А сейчас скажите пожалуйста вот этот хлеб чей?
Молодцы первый урок вы освоили.
А сейчас при помощи этого хлеба мы определим кто же в этой семье будет хозяином а кто хозяйкой? Лет пять назад я могла бы смело сказать что ____________ хозяйка, а _________ хозяин. Но друзья времена и нравы изменились, всякое бывает. Возьмите пожалуйста ваш каравай с двух сторон двумя руками и попробуйте отломить. Чей кусок будет больше тот и будет главный в этой семье.
У нас в России есть такой обычай. На свадьбе новобрачные своим первым куском хлеба делятся со своими самыми родными и близкими. Поэтому ___________ __________, я хочу чтобы вы своими руками раздали ваш первый кусок хлеба, чтобы каждый в этом зале знал что в вашем доме им всегда будут рады.
Сегодня мы присваиваем вам новые звания хозяина и хозяйки. Друзья вы согласны если на пороге вас будет всегда с улыбкой встречать эта хозяйка?
А этот хозяин?
За новые звания.
Песня.
Приглашаем родителей
Папы мамы, были вчера. А сегодня вы уже тесть и тёща. Дорогие друзья вы про тёщу хоть один хороший анекдот знаете? Нет. Вот такие плохие анекдоты пишут плохие зятья. Если ты _________ (жен) сможешь их дочь сделать счастливой то лучше друга чем она у тебя не будет, но если она будет плакать, то хуже врага у тебя не будет. Так что наш тебе совет. Не наживай себе врагов. ___________ ___________(тёща), что касается вас вы помните что в семье бывает всякое. Будут времена, придёт дочка, скажет он такой, его друзья такие, его родственники такие. А вы держитесь. Скажите не знаю, не знаю, сама нашла, сама вышла. А где зятёк, почему без него? И постарайтесь сделать всё чтобы они померились.
А у вас ___________ _________ (тесть) я надеюсь всегда найдётся полная рюмка и доброе слово для вашего зятя.
(жених)Кияү димәсләр сиңа, улым диеп,
Каршы алырлар ишек төбендә.
Ак бәхеткә төренеп яшәгез сез,
Шул теләкләре чын күңелдән.

А вам ___________ (свекровь) ханым с сегодняшнего дня присваивается гордое звание СВЯКРОВИ!!!! Но и у этого звания есть две стороны. Выбирать вам будете вы мамой которая постоянно сверлит и пьёт кровь или же у вас святая кровь и вы примите свою невестку как дочь. Не забывайте что с этого дня у вас в семье появляется инородное тело. И возможно будет что то не так как вы привыкли. Не ругайтесь, перетерпите. И увидите лет так через 5 роднее человека не будет.

(невесте) Синең өчен булса тик кайнана
Ирең өчен газиз ана ул
Сезгә ирләр кирәк икән әгәр
Шул анадан туган газиз бала ул
Изге теләк белән каршы алып
Балын -маен сезгә каптырган
Хуш киләсең килен балакай дип
Мендәренә аяк бастырган

• Испытание мам переодевание
• Испытание пап шарик лопнуть

Родители давшие жизнь своему дорогому ребёнку, мыслями и душой всегда остаются с ним. Рядом ли они, на небесах ли они всегда радуются когда нам радостно и огорчаются когда нам плохо. Мы дети пока наши родители рядом.
Тост
На свадьбе нельзя забывать и о тех
Кто видел ваши печали и смех
Кто в трудные дни был рядом всегда
С кем вместе любая беда не беда
Кто радости с вами делил пополам
За славных, любимых, за пап и мам.

Бик зур рәхмәт.
Ата анага улы белән кызы туенда,
Сез хаман да бала булып
Каласыз бит алар уенда.
Сезнең өчен алар борчыла,
Сезнең өчен керә утларга.
Шуңа күрә иң зур рәхмәтебез
Әйтелергә тиеш аларга.

Песня.

Дорогие друзья. Сейчас наступил очень важный момент нашего вечера. __________ первый раз приглашает свою законную супругу ________ на медленный танец.

Молодая жена и пригожа и стройна
И хозяин дорогой ровня со своей женой
Полюбуйтесь-ка на них
Первый танец молодых
Всех кто молод душой я приглашаю присоединится.

2 часть

Я думаю дорогие друзья вы заработали следящую рюмочку.

• После перерыва бала тавышы (Кэбестэ)
• Анасы кайда бу баланын? Кайсыгызныкы? Хормэтле дуслар ошый мы? Менэ бу, туйдан сон ин котелгэн, ин матур, ин тансык жыр – бэби тавышы. Без туйлар ясагач анын бит инде нэтижэсе дэ булырга тиеш. Монда утыручыларнын кубесе могаен бэби тэпие дэ жуарга ниятлэнеп торалар дыр. Шулай мы? Кемнен дер кыз тэпие жуасы килэ ин беренче, кемдер малай тэпие.
Э шулай да, тикшереп карыйк эле. Кем беренче кыз тэпие юарга тела тавыш бирегез(партия жыелышы)
шулай да жэмэгать эйдэгез проверенный метод белэн белик. кемне дер элек кэбестэдэн таптык дип эйтэлэр иде, кемнедер коедан таптык дип. Кое остерэп алып килеп булмады инде, менэ бкр кэбестэ алып килдем, шул кэбестэгэ ике акча яшердем мин, бер комеш акча, бер бакыр(медный) акча.
Эгэр дэ яшьлэр башта комеш акча тапсалар, беренчелэре малай булачак. Эгэр дэ бакыр акча килеп чыкса индекэбестэ эченнэн, беренчесе кыз була. Яле тагын бер кат тикшерик эле, кемнэр малай булсын ди? Кемнэр кыз булсын ди?
(тукта….. син эллэ нэрсэ шлисен. баланы бер узен ясап булмый. Бала булсын очен икэу тырышырга кирэк.)
Эх жэмэгать, тырышалар бит тегелэр! Мин дэ бала чакта экиятлэргэ ышана идем (,,,,) кэбестэ актарып бэби табып булмый. Если хочешь ребёнка не в капусте надо ковыряться. Ну жэмэгать шулай да нык тырыштылар бит. Алар бит эле яшьлэр, не опотныйлар. Эйдэ подскажем с чего надо начинать.
• Горько!!!!

• Кем туса да сау сэлэмэт тусын, уз бэхете белэн тусын. Эти энигэ шатлыкка, эби бабасына куанычка, туганнарга горурлыкка тусын.
• Булачак балалар очен кутэреп куейк.
• Тост за будущих детей
• Песня

• Распределение обязанностей

Два пакета для жениха и невесты
И распределение со спиртным
1. Кто будет зарабатывать деньги
2. Кто будит их тратить
3. Кто будет ездить на дорогой машине
4. Кто будет ездить по командировкам
5. Кто будет готовить кушать
6. Кто будет выносить мусор
7. Кто будет воспитывать детей
8. А кто пригласит нас на годовщину свадьбы

• Тост за то чтобы в вашем доме всегда было согласие и взаимопонимание.
• Танец частями тела (брови – летка – енка, нос – танец утят, губы – таркан, руки – лезгинка, ноги- Канн-Кан, голова рок-Н-рол, ламбада – на бис + паровозик)

• Дискотека

3 блок

Вынос гостинцев, чак чак
Олы юлга сез чыгасыз буген
Берге кушып ике йорекне
Юл алдыннан эйтеп калыйк эле
Чын кунелден изге телекне.
• Туйлар булэксез булмас, булэк телэксез булмас. Татар туенын ин куркэм гадэте. Туйны олылап, яшьлэрне олылап кучтэнэчне алып килу гадэте. Каршы алыгыз туй кучтэнэчлэре.

А сейчас подарков сказочных врученье
Гостей любезных поздравленье
Друзей и старших наставленье.
А тебе даю поднос чтоб подарки ты все нёс
И первыми я хочу предоставить слово для поздравления нашим родителям.
Подарки собирают.
Хезер инде яшь парларга
Теледек без телеклер
Менгелекке ядкер булсын
Без калдырган булеклер.

• Менэ буген биредэ сездэн дэ баерак бер генэ кеше дэ юк. Лэкин сезнен байлыгыгыз монда бирелгэн акчалар, булэклэрдэ генэ тугел. Буген сезнен икешэр эниегез, икешэр этиегез булды. Купме туганнарыгыз артты, дусларыгыз кубэйде. Менэ ул ин зур байлык. Чонки хэрберсенен табынында сезгэ дигэн ризыгы бар. Хэрберсенен ишеге сезнен очен хэрвакыт ачык, шушы байлыкнын кадерен белегез. Эти-энине, туганнарны, дусларны олылап яшэргэ тырышыгыз. Кабул итеп алыгыз, барлык изге телэклэр белэн, булэклэр белэн менэ шушы подносны сезнен кулларыгызга тапшырам.

Дорогие ______________ ___________, это ваш первый совместный вклад в семейный бюджет, примите пожалуйста его под бурные аплодисменты.

• Слово молодожёнам
Тост за пожелания.
Песня.
Теперь можно смело готовится к свадебному путешествию. Мало того, в своё свадебное путешествие новобрачные хотят пригласить всех вас. Вы согласны?!
Танцевальный конкурс за столом уходящий в танец.

Как самые родные и близкие я всех вас приглашаю поехать отдыхать. Но не просто отдохнуть, а так чтобы все видели что это большая дружная семь. В первую очередь мы отправляемся на море. В гости к Грекам. Кто знает что у нас танцуют греки. Правильно сиртаки. Положите свои руки на плечи соседям и покачиваемся со стороны в сторону.
Ну на море мы побывали, теперь отправляемся в горы. Положили руки на стол и барабанной дробью под лезгинку, чтобы горы содрогнулись.
И горы нам не почём. Гулять, так гулять. Отправляемся в Америку к коренным её жителям, фермерам, ковбоям. А ковбои очень любят скакать на лошадях и делают это очень умело. Давайте докажем что мы делаем это лучше. Давайте, не жалея пятой точки, на стульях поскакали. Вот теперь, никто не сможет сказать что вы не дружный коллектив. Сейчас я приглашаю сюда двух лучших танцоров. Ваша задача танцуя ламбаду собрать самый длинный паровозик из сидящих за столом гостей, итак, поехали…
Дискотека.
Во время дискотеки переодевания.

4 часть
Мы так и не определили кто же у нас будет первенец. Мальчик или девочка?
• ползунки
• Яблоко
• За детей
• Шампанское на лучшее диво
Торт
Семейный очаг.
Провести через всех гостей.
Глядя на огонь свечи пожелать всего самого лучшего. Свидетели огонь задерживают и передают родителям. Молодые со свечёй в руках ответное слово.
Последний танец
Дискотека.
Букет невесты
Кәләш кулындагы чәчәк
Хәзер кемгә тиячәк
Кемгә тисә шушы чәчәк
Шуңа бәхет тиячәк

Кәләштәге кул чәчәге
Насыйп булып Ходайдан
Кемгә тисә шуңа насыйп
Туй ясарга ун айдан.
Подвеска
Хорметле дуслар, туганнар Рехмет эйтеп хужаларга
Кодалар, кодачалар, Таралышыйк ойлерге
Бу туй булмас иде де, Жырлап узыйк урамнардан
Кодалар булмасалар. Килен тошкен койлерге.

• Конкурс для жениха и свидетеля с платком и узелком
• Портрет любимого для невесты
• 3 девушки, три машины. Выбрать 3 мужчин похожих на машину вашей мечты. Первым делом надо привести машину в порядок. Даю салфетки. (моем фары, салон, колёса, не забудьте про задние фары)
теперь надо залить незамерзающую жидкость, зима всё таки.
Заправляем (закуска)
Возьмите салфеточки чтобы не запачкать новые машины
Посадить мужчин на стулья, аккуратно открыть дверь, стелим салфеточку и садимся. Пристегнули ремни и поехали. Танцуя под музыку. Проверим кто же из наших гонщиц самая резвая.
• Игра за столом:
Здесь сегодня все друзья – Я ты он она
Обниму соседа справа, обниму соседа слева
Здесь сегодня все друзья? – я ты он она
Рассмешу, ущипну, пожалею, поцелую.

• Дорогие друзья вы наверное все слышали крылатую фразу «вся жизнь это театр, а люди в нём актёры». Так вот семейная жизнь это спектакль. У кого то комедия, у кого то трагедия. Это зависит от двух режиссёров, – мужа и жены. Сейчас я хочу провести небольшое испытание для наших новобрачных. И проверить как хорошо они смогут сыграть свой спектакль жизни. Ваша задача проста, попробовать изобразить всё то, что я буду читать.

Современная семья!
Муж пришёл домой с работы Смотрит дома нет жены
И увы кроме компота никакой тебе еды
Главное не растеряться в зубы денег кошелёк
И быстрее отправляться в магазин за уголок
Покупай жене на диво супу, каши или пиво
(за пивом пошёл)
Время зря не тратить чтобы пол помой, окно и обувь,
Хлеба не забудь купить, на окне цветок полить
И чтоб не было тоски постирай себе носки
Видишь отварилась дверь
На порог вошла она долгожданная жена
Мужа нежно обнимает за дубовый стол сажает
Вместе дружно без забот мирно кушают компот
За окном уже смеркает жена посуду убирает
И любимая подруга гладит брюки для супруга
Утро только рассвело муж не спит уже давно
И увы не ради скуки переглаживает брюки
И не сердится не сколько улыбается и только
Вот какою быть должна современная семья!
(ваши аплодисменты)

Я желаю вам чтобы ваша жизнь была полна смеха и задора, и если в вашей семье и будут слёзы, то пусть это будут слёзы радости.
Тост. За нашу современную семью
• Конкурс для жениха и свидетеля с платком и узелком

Стихи
• Ике елга кушылып акса гына
Мул һәм тирән була сулары
Шул елгалар кебек булсын дибез
Сезгә дә бу сөю туйлары.

• Тормыш диңгезләрен кичәр өчен
Ышанычлы төпле яр кирәк
Берсен – берсе эзләп табып бүген
Кавышалар ике яшь йөрәк
Йөрәк белән йөрәк сөйләшкәндә
Серләшепләр бетмәс сүзләре
Фәрештәгә тиңләп яшь кәләшен
Елмаялар кияү күзләре
Тормышланы сезнең бәйли бүген
Мәхәббәтнең ныклы төене
Кулдан кулны күздән күзне алмый
Үтегез сез бергә гомерне.

• Надеты кольца золотые,
стоит в свидетельстве печать
Ну что, супруги молодые
Нам в этот день вам пожелать?
Чтоб в доме музыка звучала,
Чтоб скучно не было вдвоем,
Живите дружно, интересно
Чтоб счастье было – полон дом.
Любовь берегите доверчиво зорко
и только на свадьбе
Пусть будет вам ” ГОРЬКО”

• За тех кто жизнь вам подарил
Кто вас лелеял и любил
За тех кто нос вам вытирал,
а если нужно больно драл
За тех кто в школу в первый раз
Вас вел за ручку в первый класс
Они всегда вам доверяли,
Но все ж дневник ваш проверяли
За тех кто вас учил мечтать
Кто вам помог на ноги встать
За очага хранителей
выпьем за родителей.
Так нальем же все по полной
Сдвинем чарки подружней
Стоя будем пить за самых главных
За отцов и матерей!

Никахка туйга котлаулар, шигырьлэр / Поздравление на никах на татарском языке.

Шигъри юлларга салынган оригиналь котлаулар гадәттә матур һәм истә кала, күңелләрне кузгата торганнардан санала. Туй, никах котлауларын алдан ук открыткага язып тантанага алып бару хәерлерәк. Чөнки ничек кенә ятлап әзерләнеп килсәгез дә, яшь парларны тәбрикләргә сезнең чират җиткәчтен, котлау сүзләрен каушаудан онытып җибәрүегез, тәэсирләндерерлек итеп укый алмавыгыз бар. Безнең сайттагы котлау шигырләре, матур теләкләр якыннарыгызны, дусларыгызны никах тантансы белән котлау өчен менә дигән ярдәмлек!!! Кавышучы яшь парларга бәхетле озын гомер кичеп, мәңге бергә булып, игелекле балалар үстереп аларның бары шатлык-сөенечен генә күрергә насыйп булса иде.

Туйларыгыз котлы булсын, аш-суыгыз тәмле булсын, туй бәйрәме ямьле үтсен. Сез бер-берегезне, үз бәхетегезне тапкансыз, берүк бәхет кояшына тап төшермәгез. Берегезнең җылысы икенчегезне җылытып, икегез өчен генә уртак булган тормыш сукмагыннан тигез һәм матур итеп атлагыз. Бәхетле булыгыз!

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Сезне чын күңелдән яңа тормышка аяк басуыгыз белән, законлы никахыгыз белән тәбрик итәм. Бүгенге көнегез гүзәл, киләчәгегез тагын да гүзәлерәк, йөзегез кояштай нурлы, бәхет касәгез тулы, тормышыгыз матур җырларга тиң булсын. Йөргән юлларыгызны бәхет кояшы, сөю йолдызы яктыртсын, һәр туар таңнар иртәсе сезгә бәхет, шатлык алып килсен, йөрәгегездә мәхәббәт ялкыны мәңге сүнмәсен һәм сүрелмәсен.

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Бүген җирдә яңа гаилә туа.
Яңа тормыш җирдә башлана.
Берүк матур булсын.
Берүк ныклы булсын,
И ходаем, үзең ташлама!
Үзегез табышкансыз да,
Үзегез кавышкансыз.
Хәерле сәгатьтә булсын
Бүген тормыш башыгыз.

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Назланырга һәм назларга
һәрчак вакыт табыгыз.
Ишек һәм тәрәзәләрегезне
Гайбәтләрдән ябыгыз.

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Тәмле булсын телләрегез,
Тәмле сүз — җан азыгы.
Татулыкта, тынычлыкта
Яшәешнең кызыгы.

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Ир урынында ир үзе булсын.
Үрелмәсен хатын бүреккә.
Хатын була алу — олы бәхет.
Уңган хатын — иргә бәхеткә.

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Гаиләгэ кермәсен көнләшү.
Авыр сүз, үпкәләп эндәшү.
Яшәгез гел тату, сөешеп,
Шатлыкны, бәхетне бүлешеп.

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Туй көннәре — иң шатлыклы көннәр,
Алда өмет, бәхет, мәхәббәт.
Түкми, чәчми гомер буйларына
Илтә торган изге бәрәкәт.
Бәхет кошы кунсын өегезгә,
Сөенсеннәр әти-әниләр.
Үзегезгә охшап тәүфыйклары белән
Тупырдашып үссен бәбиләр!

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Парлы типсен мәңге йөрәгегез,
Мәхәббәтнең ике кояшы.
Кояш кебек түп-түгэрэк булсын
Бәхетегез — гомер юлдашы.

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Кушылып үскән куш каеннар кебек,
Бергә үтсен тормыш юлыгыз.
Зәңгәр күлдә пар аккоштай,
Бәхет күлләрендә йөзегез.

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Яшәгез матур пар булып,
Икегез бер җан булып.
Күршеләргә үрнәк гаилә,
Дуслар өчен дан булып.

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Олы юлга сез чыгасыз бүген,
Бергә кушып ике йөрәкне.
Юл алдыннан әйтик сезгә
Чын күңелдән изге теләкне.
Без телибез чын күңелдән сезгә
Аерылмасын тормыш юлыгыз.
Гомер сукмакларын узган чакта
Адашмагыз, зирәк булыгыз.

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Ике агач озак яна,
Учак сүнми — күрегез.
Олыгайган көнегездә
Уртак булсын түрегез.

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Изге теләкләрем юллыйм
Кияү белән кәләшкә.
Бары бәхет-шатлык кына
Юлдаш булсын һәр эштә.
Иң зур киңәшем шул сезгә
Тормыш бизәге — бала.
Киләчәктә бәхет юлын
Бары ул гына сала.

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Бер-берегезнең кадерен белеп.
Шатланып, уйнап-көлеп,
Үтегез тормыш юлларын
Пар күгәрченнәр кебек.

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Талдай зифа буйлары,
Бигрәк матур уйлары.
Шаулап торсын, гөрләп торсын,
Җырлап торсын туйлары.

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Гел уңышлар көтеп торсын
Үтәсе юлыгызда.
Бәхет өчен күп кирәкми.
Ул бит үз кулыгызда.

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Тормыш бик катлаулы, шуңа күрә
Гадел юлны сайлый белегез.
Бездән сезгә шушы теләк:
Бер-берегезне аңлый белегез.

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Кавыштыгыз яшьлек иртэсендэ.
Иңгә иңне куеп, аңлашып.
Ерактагы картлык көнегезгә.
Барып җитегез сез парлашып.

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Озатабыз сезне ерак юлга.
Озын юлга — гомер юлына.
Кулны — кулга, уйны — уйга кушып,
Ике йөрәк бергә булырга.

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Яшәгез сез пар булып,
Икегез бер җан булып.
Күршеләргә үрнәк гаилә,
Дуслар өчен дан булып.

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Серле учак бар дөньяда.
Ул — гаилә учагы.
Бар аның дөрләгән чагы.
Бар тик пыскыган чагы.
Гаилә учагыгызның һәрвакыт
Ялкыны көчле булсын!

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Бездән сезгә изге теләк;
Тәбриклибез бәйрәмегез белән.
Истәлекле булсын туегыз!
Бергә типсен кайнар йөрәгегез.
Бер үк төсле булсын уегыз.

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Яшәгез бер-берегезгә
Гомерлек терәк булып.
Бергә типкән йөрәк булып,
һәрвакыт кирәк булып.

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Безнең сезгә теләгебез:
Кулларыгыз кулдан китмәсен.
Чәчләрегез чәчкә бәйләнсен дә
Җил-давыллар аны сүтмәсен!

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Бүген — сезнең иң бәхетле,
Иң шатлыклы көнегез.
Матур булсын күңелегез,
Тәмле булсын телегез.
Яратып кына яшәгез
Берегезне берегез!

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Ходай биргән мәхәббәтнең
Кадерләрен белегез.
Барысы да сокланырлык
Матур оя корыгыз.
Матур, җылы оягызда
Тату гына торыгыз!

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Ак бәхетләр сезгә юлдаш булсын,
Күтәренке булсын күңелегез.
Саулык, шатлык, куанычлар белән
Гөрләп үтсен бөтен гомерегез.

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Кушып ике йөрәк ялкынын
Учак тергезәбез яшьлектә
Ходай безгә шулай куша
Алмаш калдырырга бу җирдә

Яшьлек утын салган ул учакның
Уртак булсын һәрчак җылысы
Ялгыз парлы сагышларын җыеп
Саргаерга язмасын иде.

Дөрләп торсын һәрчак учагыгыз
Җылы биреп сезнең күңелгә
Тигез ,озын гомер телим
Һәрбер сабый үссен бәхеттә

Әгәр бер көн кайгы җиле кереп
Учагыңны синең сүндерсә
Балаларың адашмасын өчен
Шәмен сакла күңелең түрендә ……

Илүзә Камалетдинова

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Туганнарны һәм дусларны
Шатландырырсыз бүген.
Бәхет кояшы яктыртсын
Сезнең мәхәббәт күген.

Гел якты булсын юлыгыз,
Якты булсын уегыз.
Котлы булсын никахыгыз
Котлы булсын туегыз.

Бүген дөнья коенгандыр
Ак карга ап-ак нурга
Бәхетле тормыш тели ул
…һәм ….га!

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Колач тутырып чәчкә җыялмадым
Кыш бит инде, кырда кар тулы,
Никах көнегез белән тәбрик итеп,
Шигырь яздым сезгә бу юлы.

Син минеке мин синеке диеп,
Кавышкансыз булыгыз бергә.
Дошман көенсен, дуслар сөенсен,
Күреп сезне гомергә бергә.

Яратышып, сөеп кавыштыгыз,
Яшәгез гел бергә гомергә.
Тиңләсеннәр сезнең мәхәббәтне
Һич тутыкмый торган тимергә.

Алдыгызда бик зур юллар ята,
Аерылмасын кулыгыздан кул.
Туры булсын, изге булсын иде
Икәүләшеп сез башлаган юл.

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Яшь парларга бәхет яусын,
Тигез гомер итсеннәр.
Чөкердәшеп яши-яши,
Алтын туйга җитсеннәр.
Гомер буе икесе бер
Сукмактан атласыннар.
Бер-берсенә мәхәббәтне
Үлгәнче сакласыннар!

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Никах көнегез котлы булсын!
Бүген сезнең язылышкан,
Никахлашкан көнегез,
Тантаналы бу мизгелнең
Кадерләрен белегез!

Бүген дөнья гаҗәп нурлы,
Елмаегыз, көлегез!
Бөтен дөнья бәйрәм итә,
Сезне котлый — күрегез!

Бүген сөю диңгезендә
Рәхәтләнеп йөзегез,
Мәрхәмәтле, бәрәкәтле,
Бүгенгедәй мәхәббәтле
Булсын һәрбер көнегез!

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Сезне бүгенге изге, матур бәйрәмегез – никах көнегез, белән ихластан тәбрик итәбез.
Чәчәк атсын тормыш гөлләрегез, яңгыр түгел бәхет яусын сез узасы юлларга. Бүгенгедәй бик күп язлар, җәйләр сезне көтеп торсын, теләп сезгә изге теләкләр. Пар канатлар булып яшәгез сез, һәрбер кеше сезгә соклансын. Һәрчак шулай шат яшәгез күрмичә тормыш зарын. Бер-берегезгә терәк булып, кирәк булып үтегез сез гомер үрләрен. Тигезлектә узсын гомер юлларыгыз кагылмыйча язмыш ачысы. Фәрештәләр сезгә һәрвакытта канат җәйсен, саклап сезне хәвеф-хәтәрдән. Күңел түрләрегез һәрвакытта аяз булсын, чикләп узсын болыт-яңгырлар. Туар көннәрегез шатлык куанычлар, тазалык — саулык, тик бәхет кенә алып килсен.
Я, Раббым, сезгә хәерле озын гомерләр, корычтай нык сәләмәтлек, татулыкта, тигезлектә бер-берегезне яратып, хөрмәт итеп, бүгенге хисләрегезне гомерлеккә саклап, үзегезнең дәвамыгыз итеп сау-сәламәт игелекле, иманлы, миһербанлы, шәфкатьле балалар үстерергә сезгә насыйп ит!

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Тормыш итү дуслар җиңел түгел
Тормыш сукмаклары бормалы
Саф йөрәкләр бергә типкән чакта
Җиңелмәслек җирдә юл бармы?!

Дуслык булсын өйдә һәрбер җирдә
Чәчәк атсын бәхет гөлләре.
Картайгач та сагынып искә алыйк
Шатлык белән үткән көннәрне.

Тормышыгыз сезнең матур булсын
Тигез булсын барыр юллар да
Тормыш юлыгызның дәвамы да
Ошасын иде шушы туйларга!

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Сез бүген иң зур хыялыгызны тормышка ашырдыгыз: бары тик саф мәхәббәттән генә торган яңа гаилә төзедегез! Без сезгә иң беренче чиратта ныклы сәламәтлек, аяз таңнар, тату көннәр, ярату белән сугарылган гүзәл кичләр теләп калабыз! Ике якны тигез итеп, юктан да кызык табып, бер-берегезне күз карашыннан аңлап гомер итегез!
Бүген сезгә, бәгырькәйләр,
Бары шул теләк кенә-
Пар күгәрченнәр шикелле
Яшәгез гөрләп кенә!

Пар балдаклар алмаштыгыз,
Вәгъдәләр беркеттегез.
Инде хәзер тигезлектә,
Сөешеп гомер итегез

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Яшьлегегез матур чәчәк атсын,
Бер теләктә хәзер икегез.
Олы никах көнегез белән
Тәбрикләргә рөхсәт итегез.
Тормыш дигән нәрсә тын күл түгел,
Давыллар да куба җилләр дә.
Һәрвакытта тормыш авырлыгын
Күтәрегез бергә иңнәрдә.
Тәбрик итәм сезне бу көн белән,
Бер-берегезгә якын булыгыз.
Озын гомер, сүнмәс бәхет белән
Яңа, матур тормыш корыгыз.

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Никах мәҗлесенә
Йә, Раббым! Синең әмереңне үтәп, бу яшьләребезгә никах укылды, никахларын төзек кылып, мәхәббәтләрен дәвамлы кыл. Ошбу парларга хәерле гомер, хәерле сәламәтлек, тәкъдирләнгән гомерләрендә тигез яшәүләрен насыйп кыл.
Сездән туган балалар да динебезне, илебезне, милләтебезне куәтләүче, үзегезгә миһербанлы, шәфкатьле, исән вакытта хөрмәт кылучы, вафат булсагыз, догачы балалар булса иде. Шул балаларны шатлык-сөенеч, тигезлек белән үстереп, шатлык-сөенечләрен генә күрергә Аллаһ Тәгалә насыйп итсә иде.
Тормыш дигән озын авыр юлны бер-берегезгә таяныч булып, бер-берегезне хөрмәт итеп, хаталарыгызны гафу итеп, бер-берегезгә юл куеп үтәргә күркәм сабырлыклар бирсә иде. Әмин.

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Кешегә Ходайдан бүләккә
Гомер бит бер генә бирелә.
Җаннарны мәңгегә кушарлык
Никах та була ул бер генә!

Бербөтен, түгәрәк бәхетне
Югалтмый саклагыз гел бергә.
Сөенеп, сөелеп яшәргә
Кавышкан парлар сез мәңгегә!

Яшьлектә үрелгән ояда
Тынмасын балалар тавышы.
Күкләрдә укылган бу никах
Бәхеткә урасын язмышны.

Мәхәббәт учагы сүнмәсен,
Ялкыны җаннарны җылытсын.
Телибез мәңгелек мәхәббәт,
Бәхетнең тулысын, олысын.

Әлфия Ситдыйкова

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Әй, гашыйклар, яшьлек туегызга
Кунак булып мин дә эләктем;
Туегызны котлап шигырь яздым,
Кайнарлыгын өстәп йәрәкнең.

Тормыш бит ул тын күл түгел
Давыллар да була, җилләр дә;
Ни булса да йөкнең авырлыгын
Күтәрегез бергә иңнәрдә.

Тәбрик итәм кавышу көнегез белән,
Бер-берегезгә тиңнәр булыгыз;
Озын гомер, саф мәхәббәт белән
Яңа матур тормыш корыгыз.

Язмыш сезгә сөю бүләк иткән,
Югалтмыйча аны саклагыз.
Иңне-иңгә куеп, гомер буе
Гел янәшә генә атлагыз.

Мизгелләргә кушылып еллар үтсен,
Өегезгә кайгы кермәсен.
Пар былбыллар көнләшсеннәр сездән,
Сөю кошы ташлап китмәсен.

Пар аккошлар кебек яшәгез гел,
Бәхет белән үтсен көнегез,
Гомер язы сезне кавыштырды,
Көзләргә дә бергә керегез.

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Туйлар гөрли бүген бу өйдә,
Кияү белән кәләш иң түрдә.
Тәрәзәдән ай да елмая,
Бәхет теләп гомер-гомергә.
Табын тулы кода-кунаклар,
Бер-бер артлы ява теләкләр;
Юлларыгыз, яшьләр, ак булсын,
Сөюегез мәңге саф булсын.
Яшәгез гел бергә, аңлашып,
Сандугачлар кебек сайрашып.
Түрендә дә алтын туегызның
Утырыгыз шулай парлашып.

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Язмыш сукмаклары очраштырган,
Бер-берегез белән таныштырган.
Ике йөрәк берсен-берсе тапкан
Саф сөюләр сезне кавыштырган.

Бүген сезнең олы бәйрәмегез,
Көтеп алган кызыл туегыз.
Пар аккоштай ак күлмәкле парлар,
Гел янәшә булсын юлыгыз.

Сөю хисен саклап гомер буе,
Шатлык-борчуларны бүлешеп,
Яшәгез сез пар күгәрчен булып,
Гел серләшеп, һәрчак килешеп.

Бәхет теләп сезгә туй көнендә,
Җылы сүзләр белән дәшәбез.
Ходай кушып кавышкансыз икән,
Ахыргача бергә яшәгез.

Әлфия Ситдыйкова

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Сезнең бәхет капкасын
Бәла-каза какмасын!
Кайгы-хәсрәт дигән нәрсә
Сезнең өйне тапмасын.

Ягылмасын ялалар,
Кагылмасын бәлаләр.
Өйгә-илгә ямьнәр биреп,
Гөрләп үссен балалар.

Кулыгыз кулга тотынып,
Бәхетегез мул булсын.
Ахыр сулуларга кадәр
Адресыгыз бер булсын!

И гүзәл пар! Сезне
Яңа тормыш башлавыгыз
белән котлыйбыз!
Бәхетле озын гомер телибез!

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Берсен-берсе сөйгән матур парлар
«Мәңгелеккә!» диеп кавыша.
Күктән иңә бүген изге дога,
Язмышларны кушып язмышка.

Бер-берегезне аңлап, санлап кына
Үтегез сез тормыш юлларын.
Уртак итеп шатлык-сөенечен
Һәм бүлешеп тормыш сынавын!

Күктән иңә бүген изге дога,
Яшь парларга теләк — тигезлек.
Бәхетегез мулдан булсын сезнең,
Сөюегез булсын гомерлек

Әлфия Ситдыйкова

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Олы юлга сез чыгасыз бүген —
Бергә кушып ике йөрәкне.
Юл алдыннан әйтеп калыйк әле
Чын күңелдән изге теләкне.

Бал-май кебек татлы, затлы сүзләр
Кызганмасын тәмле телегез.
Ике булып сез үскәнсез, инде
Икегез бер була белегез!

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Уйнап-көлеп, яңа юлга сезне
Озатабыз туйда бүгенге.
Авыр чакта таянычың булса,
Тормыш ямьле, яшәү күңелле.

Нигез булсын хыялларыгызга
Безнең теләкләр дә — бер өлеш.
Без татулык телик сезгә бүген,
Бәхет йорты төзү — сезнең эш!

Бары сөю генә, канат куеп,
Хыял күкләренә күтәрә,
Теләк җитә юлга чыгар өчен,
Терәк кирәк юлны үтәргә!

Табышкансыз, теләп барышкансыз,
Пар булгансыз икән икегез,
Бер-берегезгә гомерлек яр булып,
Тигез, тату гомер итегез.

Теләк шундый киләчәккә:
Кайгыларны уртак бүлегез,
Шатлыкларны бергә уртаклашып,
Юл куешып яши белегез.

Яңа тормыш дигән бинагызның
Саф мәхәббәт булсын нигезе! —
Үтә алмасын анда беркайчан да
Яманнарның агулы сүзе.

Бу тормышта төрле хәлләр була,
Аерылмасын тормыш юлыгыз,
Гомер сукмагыннан узган чакта,
Адашмагыз, зирәк булыгыз.

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

ЗАГС биргән язу — кәгазь бит ул,
Саргая ул сандык төбендә.
Саргаймасын сезнең саф мәхәббәт,
Чәчәк атсын күңел түрендә

Ике йөрәк бергә тибә хәзер,
Мәхәббәттән күпер корыгыз,
Бүген икәү бергә булган кебек,
Мәңге-мәңге бергә булыгыз!

Кай җирләрдә генә йөрсәгез дә
Юлларыгыз изге юл булсын!
Бергә тапкан үзегез сайлаган
Бәхетегез чиксез мул булсын!

Бер-берегезне сөю белән генә
Чикләнмәсен тормыш юлыгыз.
Сезне үстергән әти-әниләргә
Һәрчак көләч йөзле булыгыз!

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Пар балдаклар киеп кул куйдыгыз
Икәү бергә гомер итәргә —
Насыйп булсын бергә җитәкләшеп
Гомер үрләренә җитәргә!

Яшәгез сез тоеп һәрвакытта
Бер-берегезнең җылы кочагын,
Кадерләрен җуймый саф хисләрнең
Сүндермичә сөю учагын!

Мәхәббәтнең татлы җимешләрен:
Сөйкемле кыз, батыр улларны
Үстерегез бергә, насыйп булсын
Үткәрергә алтын туйларны!

Әлфия Ситдыйкова

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Пар күгәрчен кебек, бер-берегезне сөеп
Гөрләп үтсен гомер юлыгыз.
Шатлык белән бәхет юлдаш булсын,
Һәрчак шулай матур булыгыз!
Тормыш итү тоташ шатлык түгел,
Булыр аның кырыс чаклары.
Яшәгез гел бергә, куеп иңне-иңгә,
Арагызга кертми ятларны,
Сокланырлык итеп яшәгез сез,
Бергә типсен ярсу йөрәкләр —
Туегызны котлап сезгә чын күңелдән
Бездән шушы изге теләкләр!

Әлфия Ситдыйкова

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Шатлык белән тулып торсын
Сезнең тормыш кәсәгез,
Ике тармак гөл шикелле
Гел янәшә яшәгез.
Яшәгез тормыш яменең
Кадерен белеп кенә,
Хәтта чикләвек төшен дә
Урталай бүлеп кенә.

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Кемнәр уйлап чыгаргандыр
Яшьлектәге сөю хисен.
Бүген күкләргә теркәлә
Никах белән сезнең исем.
Бу никахның ныклыгына
Салсын Ходай саваплыгын.
Күңелгә киртләп куегыз
Парлап яшәү җаваплыгын.
Сөю хисе гүя бәллүр.
Ярата ул саклаганны.
Җил-давылдан, кар-бураннан,
Гомер буе яклаганны.
Иртән кояш, кичләрен ай
Сибеп торсын якты нурын.
Уртак түбә асларында
Булсын һәрчак сезнең урын.
Тормыш юлын үткән чакта
Булыр тавы, тигезлеге.
Тауны үтү өчен кирәк
Ир һәм хатын тигезлеге.
Гаиләгезне бизәсен
Шат авазы балаларның.
Бала бит ул — ышанычы,
Газиз ата-аналарның.
Парлы килеш, тигез булсаң
Читен булмас гомер итү.
Ансат булыр җитәкләшеп,
Көмеш, алтын туйга җитү.
Туй көнегез котлы булсын.
Күркәм булсын ак кышлардай.
Чын сөю белән яшәгез,
Чөкердәшеп аккошлардай!

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Бүген сезнең истәлекле,
Иң бәхетле көнегез.
Никах туе кичәгезнең
Кадерләрен белегез!

Хак Тәгалә очраштырып,
Бер иткән юлыгызны.
Пар балдаклар бүләк итеп.
Бәйләгән кулыгызны.

Сез бүгеннән җитәкләшеп
Атлыйсыз бер сукмактан.
Сезне котлап матур сүзләр
Явалар төрле яктан.

Берәү тели ак бәхетләр.
Кемдер тели исәнлек.
Без телибез сөю хисен.
Бар гомергә җитәрлек.

Бәллүр төсле сөю хисен
Икәү бергә саклагыз.
Гел дә кояш булып тормас.
Җил-давылдан яклагыз!

Алда әле туйлар бик күп.
Бар көмеше, алтыны.
Якут туйларгача җитсен
Мәхәббәтнең ялкыны.

Шул ялкынның учагында
Җылынсын таныш-белеш.
Туйга килгән һәр кешегә
Күпсенми чыксын өлеш.

Шулай яшәгәндә генә
Яшәү күңелле булыр.
Икәү корган гаиләгез
Шатлык-бәхеткә тулыр.

Тырышлык телик кияүгә,
Ә кәләшкә — сабырлык.
Терәк булып яшәү өчен,
Уртак телне табарлык.

Һаман шулай бүгенгедәй
Шат булсын күңелегез.
Бездән сезгә иң зур теләк
Бәхеткә күмелегез!
Кәримова Фирдәүсә

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Яшәгез сез пар булып,
Икегез бер җан булып.
Күршеләргә үрнәк гаилә,
Дуслар өчен дан булып.

Кавыштыгыз яшьлек иртәсендә,
Иңне-иңгә куеп аңлашып.
Ерактагы картлык көнегезгә
Барып җитегез сез парлашып.

Кабул булсын сезнең теләгегез,
Эшкә ашсын барлык уегыз.
Шулай бергә-бергә татулыкта
Үтсен сезнең алтын туегыз.

Изге мәхәббәт хисләрен
Вакламыйча саклагыз.
Тормыш дигән олы юлдан
Гел янәшә атлагыз.

Бар гомерегез үтсен шатлык белән,
Юлыгызга гөлләр сибелсен.
Бүген безнең кайнар котлавыбыз
Гомерлеккә шатлык китерсен.

Уйнап җырлап озатабыз сезне
Тукталмагыз юллар чатында.
Насыйп булсын матур тормыш корып,
Гел чабарга бәхет атында

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Яшьлегегез матур чәчәк атсын,
Бер теләктә хәзер икегез.
Олы никах көнегез белән
Тәбрикләргә рөхсәт итегез.

Тормыш дигән нәрсә тын күл түгел,
Давыллар да куба җилләр дә.
Һәрвакытта тормыш авырлыгын
Күтәрегез бергә иңнәрдә.

Тәбрик итәм сезне бу көн белән,
Бер-берегезгә якын булыгыз.
Озын гомер, сүнмәс бәхет белән
Яңа, матур тормыш корыгыз

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Яшь парларга бәхет яусын,
Тигез гомер итсеннәр.
Чөкердәшеп яши-яши,
Алтын туйга җитсеннәр.

Гомер буе икесе бер
Сукмактан атласыннар.
Бер-берсенә мәхәббәтне
Үлгәнче сакласыннар!

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Никах көнегез котлы булсын!
Бүген сезнең язылышкан,
Никахлашкан көнегез,
Тантаналы бу мизгелнең
Кадерләрен белегез!

Бүген дөнья гаҗәп нурлы,
Елмаегыз, көлегез!
Бөтен дөнья бәйрәм итә,
Сезне котлый — күрегез!

Бүген сөю диңгезендә
Рәхәтләнеп йөзегез,
Мәрхәмәтле, бәрәкәтле,
Бүгенгедәй мәхәббәтле
Булсын һәрбер көнегез!

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Бәхетләргә юллар урау диләр,
Тормыш итү — түгел кыр кичү…
Урау юлның башы менә бүген
Сездә үтә торган туй киче.

Тормыш итү — тыныч күл түгел,
Давыллар да куба җилләр дә.
Ни булса да йөкнең авырлыгын
Күтәрегез бергә иңнәрдә

Тормыш юлын бергә үткән чакта
Чәчләрегез чәчкә бәйләнсен,
ЗАГС таныклыгы гына түгел
Чын мәхәббәт сезне бәйләсен!

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Кияү терәксез булмый,
Килен бүләксез булмый,
Кунак йөрәксез булмый,
Табын теләксез булмый.

Йөзләрдә елмаю янсын,
Табынга җыр куй, әйдә,
Бөтен яктан теләк яусын
Килен белән кияүгә!

Яшәгез сез пар булып,
Икегез бер җан булып,
Күршеләргә үрнәк семья,
Дуслар өчен дан булып!

Вәгъдәләр бирештегез дә,
Балдаклар киештегез.
Тормышта төрле чак була —
Аңлашып килешегез!

Саф мәхәббәт арагызда
Балкып торсын гомергә.
Күгәрченнәр күк гөрләшеп
Яшәгез бергә-бергә!

Икегез дә уңганнар,
Сөйкемле һәм булганнар.
Үзегезгә охшасыннар
Сездән туган оланнар!

Изге мәхәббәт хисләрен
Вакламыйча саклагыз,
Тормыш дигән олы юлдан,
Гел янәшә атлагыз!

Бирешмәгез кайгыларга,
Шатлыктан исермәгез.
Бәхет сезгә юлдаш булсын,
Ялгызлык кичермәгез.

Ягылмасын ялалар,
Кагылмасын бәлалар,
Өйгә-илгә ямьнәр биреп,
Гөрләп үссен балалар!

Сезнең бәхет капкасын
Бәла-каза какмасын.
Кайгы-хәсрәт дигән нәрсә
Сезнең өйне тапмасын!

Кулыгыз кулга тотынсын,
Бәхетегез мул булсын.
Ахыр сулуларга кадәр
Адресыгыз бер булсын!

Тигезлектә-тиңлектә,
Гомер итеп иректә,
Аерылмыйча-каерылмыйча
Картаегыз берлектә!

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Зәңгәр күлдә йөзгән аккошлардай,
Бәхет күлләрендә йөзегез.
Шатлык нуры янсын йөзегездә,
Боекмасын һич тә күңелегез.

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Гомер бары бүләк кенә,
Яшеннәрдәй яшьнәгез.
Борчулардан шатлык табып,
Гел елмаеп яшәгез.

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Инде сезгә безнең теләк:
Тәбриклибез бәйрәмегез белән,
Истәлекле булсын туегыз!
Бергә типсен кайнар йөрәгегез,
Бер үк төсле булсын уегыз!

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Өмет хисе — җирдән аерылгысыз,
Хезмәт үзе яңгырый җыр булып.
Яңа көн тудырган һәр казаныш
Шат йөзләргә төшә нур булып.

Бездән теләк шул сезгә:
Итагатьле, сабыр булыгыз!
Кояш көлсен күңел күгегездә,
Бәхетләргә илтсен юлыгыз!

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Тагын сезгә теләгебез:
Кулларыгыз кулдан китмәсен лә,
Арагыздан җил дә үтмәсен!
Чәчләрегез чәчкә бәйләнсен дә,
Җил-давыллар аны сүтмәсен!

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Тормыш юлын бергә башлагансыз,
Ахыргача бергә булыгыз.
Авырлыклар килсә — уртак булсын,
Шатлыкны да икәү бүлегез.

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Бәхет белән тулып торсын
Сезнең тормыш касәгез.
Ике тармак гөл шикелле,
Мәңге бергә яшәгез.

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Арагызга салкын җилләр
Беркайчан да кермәсен.
Мәхәббәт уты гомергә
Сүнмәсен, сүрелмәсен.

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Гайбәт сүзе ишек ачып
Кермәсен өегезгә.
Бетмәс ачу-үпкәләрне,
Белмәгез икегез дә.

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Чәчәк атып, җимеш бирсен
Мәхәббәт гөлләрегез.
Шатлык белән балкып торсын
Һәрвакыт йөзләрегез.

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Гаилә кору — зур юлларның башы,
Юлларыгыз һәрчак ак булсын.
Тормышыгыз гөрләп чәчәк атсын,
Чәчкәләре мәңге саф булсын.

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Пар күгәрченнәрдәй гөрләшеп,
Яшәгез сез бергә-бергә.
Тыныч тормыш, тату гаилә —
Бездән теләк шул сезгә.

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Кавыштыгыз яшьлек иртәсендә,
Иңгә иңне куеп, аңлашып.
Ерактагы картлык көнегезгә,
Барып җитегез сез парлашып.

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Озатабыз сезне ерак юлга,
Озын юлга — гомер юлына.
Кулны-кулга, уйны-уйга кушып,
Ике йөрәк бергә булырга.

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

ЗАГС биргән язу кәгазь бит ул,
Саргая ул сандык төбендә.
Саргаймасын сезнең саф мәхәббәт,
Чәчәк атсын күңел түрендә.

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Арагыздан җил дә үткәрмичә,
Сер бирмичә һич тә ятларга,
Мәңге тугры булып калыгыз сез
Биргән вәгдәләргә антларга

Шуңа күрә икегезнең
Нур чәчә йөзләрегез.
Сокланып каравыбыздан
Тимәсен күзләребез.

Туй гөрләгән чакта бүген шулай,
Изге теләкләрне юллыйбыз.
Матур җырлар сезгә багышлыйбыз
Матур киләчәктә генә уебыз.

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Изге теләкләрем юллыйм
Кияү белән кәләшкә.
Бары бәхет шатлык кына
Юлдаш булсын һәр эштә.

Бер-береңне хөрмәт итеп,
Яшәгез бергә-бергә.
Ялкынлы мәхәббәтегез
Җитсен бөтен гомергә.

Иң зур киңәшем шул сезгә:
Тормыш бизәге — бала.
Киләчәктә бәхет юлын
Бары ул гына сала.

Башланмаган озын гомер,
Алда — сезнең киләчәк.
Көмеш туйлар белән бергә,
Алтын туй да җитәчәк.

Чын күңелдән котлап сезне,
Миннән кечкенә бүләк.
Сез дә дусларым калыгыз
Бәхетле тормыш теләп.

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Шатлык белән тулып торсын
Сезнең тормыш касәгез.
Ике тармак гөл шикелле,
Гел янәшә яшәгез

Гайбәт сүзе ишек ачып
Кермәсен өегезгә.
Бетмәс ачу, үпкәләүне
Белмәгез икегез дә.

Яши күрмәгез, бәхетсез
Көнче күбәләк булып.
Ихтирам, Хөрмәт, Мәхәббәт
Торсын түгәрәк булып.

Изге мәхәббәт хисләрен
Вакламыйча саклагыз.
Тормыш дигән олы юлдан
Гел янәшә атлагыз.

Чәчәк атып җимеш бирсен
Мәхәббәт гөлләрегез.
Шатлык белән балкып торсын
Һәрвакыт йөзләрегез.

Күгәрченнәрдәй гөрләшеп
Яшәгез бергә-бергә.
Тату гаилә,
Тыныч хезмәт —
Бездән теләк шул сезгә!

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Котлы булсын туегыз,
Гел бер булсын уегыз.
Туганнар һәм күршеләргә
Үрнәк гаилә булыгыз.
Ике елга бергә кушылып акса
Мул һәм тирән була сулары.
Сикәлтәсез, матур һәм мул булсын
Сез барасы тормыш юллары.

Никахка туйга котлаулар / Поздравление на никах на татарском языке

Һәрвакытта тулып торсын
Сезнең тормыш касәгез.
Тигезлектә һәм байлыкта,
Гел янәшә яшәгез.
Парлы бәхет телим сезгә,
Пар булсын канатыгыз.
Айга түгел, елга түгел,
Гомергә яратыгыз.
Изгелек җирдә ятмый ул,
Изге булсын күңелегез.
Бала-чагалар үстереп,
Бәхеткә күмелегез.
Нык булсын, бәхетле булсын,
Яңа гаилә нигезе.
Бирсен сезгә бәбиләрне
Берне түгел, игезне.
Мохтаҗлык булмасын өйдә
Кызга да , малайга да
Өлеш чыксын оныклардан
Әбигә, бабайга да.

Понравилась статья? Поделить с друзьями:
  • Сценарий на открытие фитнес центра
  • Сценарий на лучший волонтерский отряд
  • Сценарий на неделю кафедры
  • Сценарий на открытие творческого сезона новинки со сценками
  • Сценарий на купалье на белорусском языке

  • 0 0 голоса
    Рейтинг статьи
    Подписаться
    Уведомить о
    guest

    0 комментариев
    Старые
    Новые Популярные
    Межтекстовые Отзывы
    Посмотреть все комментарии